"Gã khổng lồ" CATL bỏ lithium, đổi lấy thứ rẻ hơn 1.000 lần từng bị cả ngành chê là yếu

Pin lưu điện quy mô lưới hiện gần như phụ thuộc hoàn toàn vào lithium, thứ vừa đắt, vừa khan hiếm, vừa có nguy cơ cháy nổ khi quá nhiệt. Ở những nơi khí hậu lạnh, pin lithium còn mất một phần dung lượng đáng kể, buộc nhà vận hành phải lắp thêm hệ thống sưởi hoặc cách nhiệt tốn kém.

Hãng pin lớn nhất thế giới CATL của Trung Quốc vừa công bố một lối đi khác: Hệ thống lưu trữ năng lượng TENER Sodium, chạy bằng pin natri-ion thay vì lithium-ion.

Ra mắt tại Munich, Đức hồi cuối tháng 6/2026, đây là hệ thống natri-ion mà CATL gọi là sản phẩm đầu tiên được kiểm chứng trong điều kiện vận hành thực địa ở quy mô thương mại, không còn dừng ở phòng thí nghiệm hay lô thử nghiệm nhỏ.

“CATL cam kết thúc đẩy sự độc lập về năng lượng trên toàn thế giới đồng thời mang lại giá trị lâu dài cho khách hàng. Để đạt được điều này, chúng tôi đã đặt ra sứ mệnh phát triển một công nghệ pin mới dựa trên nguồn tài nguyên dồi dào có sẵn trên khắp các châu lục, một công nghệ có thể đáp ứng nhu cầu năng lượng của 8 tỷ người, đồng thời mang lại tuổi thọ chu kỳ dài hơn và độ an toàn được nâng cao”, ông William Wu, Giám đốc Trung tâm Công nghệ Lưu trữ Năng lượng của CATL, cho biết tại sự kiện ra mắt.

Ảnh: CATL

Cơ chế cốt lõi nằm ở việc đổi ion mang điện. Natri phổ biến hơn lithium khoảng 1.000 lần trong tự nhiên và không phụ thuộc vào các mỏ khai thác tập trung như lithium, nên rẻ và ổn định nguồn cung hơn.

Cái giá phải trả theo lý thuyết là mật độ năng lượng thấp hơn, nhưng CATL bù lại bằng cách tối ưu ở cấp hệ thống: Module 42 tấn dung lượng hơn 30 megawatt giờ (MWh), mạch điều áp hai chiều giữ điện áp đầu ra ổn định ở 690V dù natri có dải điện áp rộng hơn lithium, và thiết kế luồng khí làm mát để giảm phát nhiệt.

Về bằng chứng kỹ thuật, CATL công bố hệ thống chịu được 15.000 chu kỳ sạc xả ở 25 độ C trước khi dung lượng giảm còn 70%, tương đương tuổi thọ 25 đến 30 năm. Ở nhiệt độ âm 20 độ C, pin vẫn giữ hơn 92% dung lượng ban đầu mà không cần hệ thống sưởi phụ trợ.

Về an toàn, natri-ion tạo ra ít khí độc hại hơn khoảng 35% so với lithium-ion khi gặp sự cố, và nhiệt độ bắt đầu xảy ra hiện tượng thoát nhiệt mất kiểm soát (thermal runaway) vào khoảng 200 độ C, cao hơn nhiều so với ngưỡng rủi ro khoảng 80 độ C của pin lithium-ion.

Giao hàng trong nước tại Trung Quốc mới bắt đầu từ tháng 9/2026, mục tiêu đạt 1 gigawatt giờ (GWh) vào cuối năm, còn giao hàng ra quốc tế phải chờ đến tháng 6/2027.

Tham khảo: CATL

Theo Trang Ly