Chủ động phòng bệnh, cá thể hóa điều trị: Cách tiếp cận mới trong kỷ nguyên già hóa dân số

Tại Hội nghị khoa học năm 2026 với chủ đề "Nghiên cứu và ứng dụng trong y học" do Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức, các chuyên gia đã cập nhật các nghiên cứu khoa học và thực hành trong dự phòng và điều trị bệnh, từ tiêm chủng theo vòng đời đến các giải pháp điều trị tiên tiến cho bệnh không lây nhiễm. Chương trình thu hút sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực dự phòng, tim mạch, nội tiết, hô hấp và miễn dịch.

Một trong những nội dung được thảo luận tại hội nghị là vai trò của tiêm chủng theo vòng đời. Các chuyên gia cho rằng tiêm chủng cần được xem là một trong những giải pháp y tế quan trọng nhằm tăng khả năng phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm ở mọi lứa tuổi, giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Đối với nhóm thanh thiếu niên, các chuyên gia lưu ý đến bệnh Não mô cầu xâm lấn. Bệnh do vi khuẩn não mô cầu gây ra với biểu hiện lâm sàng thường gặp là viêm màng não mủ và/hoặc nhiễm khuẩn huyết. 

Vi khuẩn này được chia thành 12 nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó các nhóm A, B, C, X, Y và W là phổ biến và nguy hiểm nhất. Bệnh có thể tiến triển rất nhanh, gây tử vong trong vòng 24 giờ với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50% nếu không được điều trị kịp thời.

Hội nghị khoa học với chủ đề Nghiên cứu và ứng dụng trong y học do Tổng Hội y học Việt Nam tổ chức.

Theo các dữ liệu dịch tễ được cập nhật tại hội nghị, bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi, và thanh thiếu niên từ 15 đến 24 tuổi. Khoảng 25–32% thanh thiếu niên và người trẻ mang vi khuẩn N.meningitidis trong mũi họng. Nhóm này vừa là nguồn lây truyền chính mầm bệnh não mô cầu, vừa có nguy cơ cao mắc bệnh não mô cầu.

Dựa trên số liệu từ phần mềm giám sát bệnh truyền nhiễm theo Thông tư số 54/2015/TT-BYT, tính đến 30/7/2026, cả nước đã ghi nhận 53 ca nhiễm não mô cầu, trong đó Tp.Hồ Chí Minh ghi nhận 20 ca, chiếm 37,7%.

Hội nghị cũng dành thời gian thảo luận về tiếp cận dự phòng trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh.

Theo chia sẻ từ PGS. TS. Vũ Thị Thanh Huyền, Trưởng khoa Nội Tiết – Cơ Xương Khớp, Bệnh Viện Lão Khoa Trung Ương, tốc độ tăng trưởng của nhóm người cao tuổi vượt xa tốc độ tăng dân số chung. Gần 2/3 người trên 60 tuổi có ít nhất 1 bệnh lý nền mạn tính, trong số đó, khoảng phân nửa có nhiều bệnh nền cùng lúc. Khi mắc bệnh nền thì nguy cơ cao làm gia tăng các bệnh lý truyền nhiễm, nhiễm trùng như RSV, Zona thần kinh, cúm hay phế cầu. 

Già hóa dân số và gánh nặng bệnh mạn tính đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp dự phòng cho người cao tuổi và người có bệnh nền. Trong đó, tiêm chủng chủ động là một phần quan trọng trong chiến lược chăm sóc toàn diện sức khỏe cho người có bệnh mạn tính.

Phát biểu của PGS. TS. Vũ Thị Thanh Huyền, Trưởng khoa Nội Tiết – Cơ Xương Khớp, Bệnh Viện Lão Khoa Trung Ương về tình trạng già hóa dân số và bệnh lý mạn tính tại Việt Nam

Bên cạnh phòng ngừa, hội nghị cũng cập nhật những tiến bộ trong điều trị hen nặng nhằm giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng hiệu quả. Liệu pháp hít tiếp tục được xem là nền tảng trong điều trị hen và COPD, với mục tiêu giảm đợt cấp, duy trì kiểm soát bệnh ổn định và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Những cập nhật tại hội nghị cùng với các chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực cho thấy, trong bối cảnh gánh nặng kép từ bệnh truyền nhiễm, già hóa dân số và bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe cộng đồng cần được nhìn nhận theo hướng toàn diện hơn - kết hợp giữa chủ động phòng bệnh, bảo vệ theo vòng đời và tối ưu điều trị cho từng nhóm bệnh nhân.

P.V