Câu trả lời trước hết nằm ở một sự chuyển dịch đã được chuẩn bị từ nhiều năm. 2G từng là nền tảng đưa điện thoại di động đến với đông đảo người dân Việt Nam, hoàn thành vai trò phổ cập liên lạc sau hơn 30 năm hiện diện. Khi công nghệ này lùi lại, tài nguyên từng dành cho 2G, trong đó có những băng tần thấp có khả năng truyền xa và xuyên vật cản tốt, có thể được tái sử dụng cho 4G, 5G. Điều đó mở thêm dư địa để các mạng tốc độ cao mở rộng vùng phủ, nhất là ở nông thôn, miền núi và những nơi khó triển khai hạ tầng.
Thực tế, 4G hiện đã phủ hơn 99% dân số, trong khi 5G tiếp tục được mở rộng. Như vậy, việc tắt 2G không phải một bước nhảy từ công nghệ cũ sang khoảng trống, mà là chuyển người dùng và hạ tầng sang một hệ sinh thái đã được chuẩn bị trước. Từ chỗ chỉ phục vụ những nhu cầu liên lạc cơ bản, mạng di động ngày nay phải đáp ứng một đời sống số ngày càng rộng: thanh toán, dịch vụ công trực tuyến, thương mại điện tử, học tập, làm việc và nhiều dịch vụ khác.
Một thay đổi dễ nhận thấy là chất lượng cuộc gọi. Với những thiết bị và thuê bao đã hỗ trợ VoLTE, cuộc gọi được thực hiện trên mạng 4G thay vì phải dựa vào 2G. Theo số liệu Viettel cung cấp, thời gian kết nối cuộc gọi có thể giảm từ khoảng 5-7 giây trên 2G xuống còn 1-2 giây trên 4G, trong khi tỷ lệ rớt cuộc gọi cũng giảm đáng kể. Người dùng có thể vừa thực hiện cuộc gọi vừa tiếp tục sử dụng dữ liệu di động, điều vốn không thể thực hiện theo cách cũ.
Nhưng “sau 2G” không chỉ là câu chuyện của tốc độ. Khi những thiết bị cũ dần được thay thế, người dùng có thêm cơ hội bước vào các dịch vụ số. Đây cũng là một phần lý do quá trình chuyển đổi được đặt ra từ sớm, với sự hỗ trợ về thiết bị, SIM, cước và hướng dẫn sử dụng dành cho những nhóm còn gặp khó khăn, đặc biệt là người cao tuổi, người thu nhập thấp và người dân ở vùng sâu, vùng xa.
Dẫu vậy, tắt 2G không có nghĩa mọi việc đã kết thúc. Một số người vẫn cần được hỗ trợ để chuyển thiết bị, bật VoLTE hoặc xử lý những điểm phủ sóng chưa đáp ứng tốt. Các nhà mạng vì thế vẫn phải tiếp tục chăm sóc nhóm thuê bao còn lại, đồng thời đầu tư thêm hạ tầng 4G, 5G.
Có thể hình dung 2G như một con đường đã hoàn thành vai trò lịch sử. Khi con đường ấy được khép lại, điều quan trọng không chỉ là những gì mất đi, mà là phần không gian được mở ra cho một hạ tầng mới. Sau 2G là những mạng di động nhanh hơn, rộng hơn và có khả năng đáp ứng nhiều hơn cho đời sống số.