“Mang áo, giày, quà bánh lên vùng cao vẫn chưa đủ: Thứ trẻ em thiếu nhất lại không thể đóng vào thùng”

Tây Giang (Đà Nẵng), trước ngày diễn ra chuỗi sự kiện “Trăng sáng muôn nơi - Vầng trăng chiến sĩ”, mưa như trút. Trời se lạnh. Những vạt đồi sũng nước, suối chảy xiết, đất bụi ven đường nhanh chóng hóa thành bùn.

Đoàn công tác của Công ty CP VCCorp, Chương trình Thiện Nhân và Những người bạn, Tổ chức Social Impact… mất hơn 4 giờ vượt đường đồi dốc, chi chít ổ gà từ sân bay Đà Nẵng tới Tây Giang.

Sau chặng di chuyển dài từ Hà Nội, băng qua cả đường hàng không lẫn đường bộ, ai cũng đã thấm mệt. Nhưng khi tới nơi, trời vừa hửng nắng.

Trước mắt là các cán bộ, chiến sĩ Ban Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, những chiếc áo xanh tình nguyện của Thành đoàn Đà Nẵng và các thầy cô Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tiểu học và THCS Tây Giang đang tất bật dựng sân khấu, chuyển quà, rà soát từng phần việc.

Những nhóm người đến từ nhiều đơn vị khác nhau cùng chạy về một hướng.

“Hợp lực” lúc ấy không còn là một khái niệm lớn lao. Nó hiện diện trong những việc rất nhỏ ngay trước mắt mà ai cũng nhìn thấy.

Những món quà không thể “đóng” vào thùng

Có mặt tại sân Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tiểu học và THCS Tây Giang - nơi đang ngập những thùng quà dành cho trẻ em - ông Nguyễn Đăng Ngọc lại nói về một thứ không thể đóng vào bất kỳ chiếc thùng carton nào.

“Chúng ta thường nghĩ cái thiếu thốn nhất của trẻ em nơi đây là vật chất - một tấm áo mới, một đôi giày, một cái cặp sách hay dụng cụ học tập. Nhưng qua tiếp xúc với nhiều em, tôi nghĩ một trong những thiếu thốn lớn nhất của các em lại nằm ở đời sống tinh thần”, ông Ngọc chia sẻ.

Trẻ em ở vùng sâu, đương nhiên vẫn cần những hỗ trợ vật chất thiết thực. Nhưng theo ông Bùi Ngọc Hải, các em không chỉ cần một món quà được trao tận tay rồi người lớn rời đi. Thứ các em cần nhiều hơn là sự lắng nghe, chia sẻ, được vui chơi, được trải nghiệm và nhìn thấy những điều mới mẻ bên ngoài không gian quen thuộc quanh mình.

Đôi khi, đó chỉ là một trò chơi thật vui. Một lần được tận mắt xem nghệ sĩ biểu diễn. Hay đơn giản là một cuộc trò chuyện mở ra một thế giới khác rộng lớn hơn.

“Ở nơi quanh năm nhìn thấy núi cao này, các em cũng mong muốn được phóng tầm mắt ra một không gian thoáng đãng, tự do hơn.”, ông Hải nói.

Bởi vậy, “Trăng sáng muôn nơi - Vầng trăng chiến sĩ” sẽ gồm chuỗi trải nghiệm dành cho 1.700 em nhỏ diễn ra hôm 23/09 tại Tây Giang. Các hoạt động được tổ chức theo triết lý “Ba vị”, như một “bữa tiệc Trung thu” đủ đầy cả vật chất lẫn tinh thần.

Vị An Yên chăm sóc sức khỏe và sự tự tin của trẻ nhỏ: các chiến sĩ cắt tóc cho học sinh, đội ngũ y bác sĩ khám tổng quát và cấp thuốc miễn phí.

Vị No Ấm mang đến những hỗ trợ thiết thực với “Gian hàng 0 đồng” gồm quần áo, sách vở, cặp sách, đồ dùng học tập và bữa buffet “Tiệc trăng muôn vị”.

Vị Hội Hè dành cho vui chơi, khám phá: các em cầm bản đồ đi qua những trạm trải nghiệm, chơi trò chơi, nhận tem, mở quà blind box, xem phim tại “Rạp Bóng Trăng” và tham gia đêm hội nghệ thuật “Vầng trăng yêu thương”.

Trong hai ngày, các em được chăm sóc sức khỏe, ăn uống, vui chơi và trải nghiệm. Tất cả nhằm giúp các em cảm nhận rằng mình đang được đặt vào trung tâm chú ý với những nhu cầu rất riêng biệt.

Khi sự hợp lực hiện ra từ những việc rất nhỏ

Trời dần tối. Bốn bề rừng núi trở lại tịch mịch, nhưng sân trường Tây Giang vẫn sáng đèn.

Nghệ sĩ và ê-kíp chương trình tiếp tục tổng duyệt dưới mưa nhỏ và lớp sương đêm lạnh thấm qua vạt áo.

Các chiến sĩ lo từ dựng sân khấu, đón đoàn công tác đến khuân vác đồ đạc. Trong sân trường, các thầy cô tỉ mỉ xếp từng cuốn sách thành một gian hàng tặng học sinh. Các đơn vị tham gia liên tục rà soát từng công việc nhỏ nhất.

Theo ông Bùi Ngọc Hải, để chương trình có thể diễn ra trong một khoảng thời gian chuẩn bị ngắn - chỉ khoảng 7-8 ngày - phần việc rất lớn thuộc về Ban Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng và các chiến sĩ trực tiếp bám hiện trường.

“Có thể nói, các chiến sĩ đã làm gần như tất cả những việc nặng nhọc nhất ở hiện trường. Trong bữa cơm chiều, có một chiến sĩ còn đùa rằng: ‘Bây giờ chỉ cần một ai đó búng tay nhẹ cái là anh ngã’. Nghe thì vui, nhưng đủ để thấy các anh đã mệt và vất vả đến mức nào.”

Ông Bùi Ngọc Hải cho biết, suốt hơn một tuần, nhiều thành viên ban tổ chức gần như chỉ ngủ vài tiếng mỗi ngày. Những cuộc họp kéo dài tới khuya. Điện thoại reo liên tục. Hàng loạt đầu mối phải ráp nối cùng lúc: sự kiện, kịch bản, tài trợ, hàng hóa, khách mời, hậu cần. Nhưng giữa những ngày chạy đua với thời gian, điều họ mong nhất lại rất giản dị: trời sẽ trong, nắng sẽ lên.

“Một đơn vị riêng lẻ rất khó có thể làm nên một chương trình như thế này. Nhưng khi rất nhiều nguồn lực cùng tập hợp lại, bài toán lại là làm thế nào để kết nối chúng thật suôn sẻ. Đó vừa là thách thức, vừa là sức mạnh của việc hợp lực cộng đồng”, ông Hải nói.

Dấu ấn của VCCorp trong chương trình không nằm ở một phần việc riêng lẻ, mà ở khả năng kết nối nhiều nguồn lực cùng chạy về một hướng. Công nghệ, truyền thông, marketing, mạng lưới đối tác và kinh nghiệm tổ chức được huy động để biến rất nhiều đầu mối thành một chương trình chung.

Ông Nguyễn Đăng Ngọc - Phó Tổng Giám đốc VCCorp - cho rằng doanh nghiệp có thể tham gia sâu hơn vào các hoạt động cộng đồng không chỉ bằng nguồn lực tài chính hay sự lan toả, mà bằng chính những năng lực mình sở hữu để giúp các nguồn lực xã hội tìm thấy và bổ trợ cho nhau.

Không làm theo điều người lớn nghĩ trẻ cần

Nhưng nếu chỉ tạo ra một ngày hội khác biệt rồi rời đi, những điều trẻ em thực sự mong muốn vẫn có thể bị bỏ lại sau sân khấu.

Đó là lý do một cách tiếp cận khác được Human Act Now khởi đầu ở Tây Giang: không mặc định người lớn biết trẻ cần gì, mà tạo không gian để chính các em nói ra nhu cầu, mong muốn và ước mơ của mình.

Một trong những điểm nhấn là “Ngân Hà Ước Mơ” - nơi những mong muốn của trẻ được ghi nhận và tìm cách kết nối với các nguồn lực phù hợp.

“Các em có thể gửi ước mơ của mình lên và được người lớn thực sự lắng nghe. Sau đó phải làm thế nào để khớp nối những ước mơ ấy với những người có thể giúp các em thực hiện. Việc này cần rất nhiều nguồn lực, từ tài trợ, tri thức đến công nghệ và truyền thông”, ông Bùi Ngọc Hải chia sẻ.

Những món quà Trung thu được trao tới các em nhỏ ở Tây Giang

Theo ông Nguyễn Đăng Ngọc, ước mơ của trẻ có thể rất nhỏ, cũng có thể rất xa. Không phải điều gì cũng thực hiện được ngay. Nhưng trước hết, các em cần có nơi để nói ra, có người ghi nhận và từ đó tìm kiếm những cá nhân, tổ chức có khả năng đồng hành.

Rồi đêm Trung thu sẽ khép lại. Sân khấu được tháo xuống. Áo quần, cặp sách, bánh kẹo được các em mang về nhà.

Nhưng có những món quà không thể đóng vào thùng: sự lắng nghe, một cơ hội và một người tin rằng ước mơ của em đáng được quan tâm.

Muốn trao được những món quà ấy, có lẽ hoạt động vì trẻ em phải bắt đầu từ một câu hỏi khác:

“Em thực sự cần gì?”