Gia Lai kể chuyện đầm Thị Nại qua ngôn ngữ hình ảnh

Sáng 25/9, tại Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo – Explora Science Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai), Viện Nghiên cứu vì sự phát triển Pháp (IRD) phối hợp với Trường Đại học Công nghệ Hà Nội (USTH) cùng các đối tác phối hợp tổ chức khai mạc triển lãm "Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ".

Các đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm "Đầm Thị Nai - Di sản thiên nhiên cần được gìn giữ".

Triển lãm giới thiệu 50 tác phẩm của 3 tác giả Nicolas Cornet, Vũ Khôi Nguyên, Alexis Chaigneau cùng các minh họa của Paul Rey, khắc họa những giá trị tự nhiên, sinh thái, đời sống cộng đồng và kết quả nghiên cứu khoa học liên quan đến đầm Thị Nại.

Các đại biểu được xem triển lãm 50 bức ảnh của 3 tác giả về đầm Thị Nại

Thông qua những tác phẩm này, người xem có thêm góc nhìn nhìn về một hệ sinh thái vùng đầm quan trọng của tỉnh Gia Lai, đồng thời hiểu hơn về đời sống, sinh kế của cộng đồng dân cư gắn bó qua các mùa trong năm.

Một trong những khung về đầm Thị Nại được giới thiệu tại Triển lãm.

Phát biểu tại lễ khai mạc triển lãm, Tiến sĩ Sylvain Ouillon, Trưởng đại diện RID tại Việt Nam, đánh giá đầm Thị Nại là hệ sinh thái phong phú, hình thành từ sự tương tác giữa các loài sinh vật, môi trường nước và hoạt động của con người. 

Theo ông, đầm Thị Nại mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng, hỗ trợ các hoạt động kinh tế, đồng thời tạo nên cảnh quan và những giá trị riêng cho khu vực.

Vùng đất của thủy triều lên - xuống cùng một hệ sinh thái đa dạng. Ảnh Ban tổ chức

Theo đó, bà Võ Cao Thị Mộng Hoài, Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Gia Lai, cho biết từ tháng 4/2025 đến tháng 7/2026, nhóm nghiên cứu của IRD và USTH đã thực hiện 8 đợt khảo sát thực địa tại đầm Thị Nại, thu thập và phân tích hàng trăm mẫu nước, trầm tích để nghiên cứu cơ chế hoạt động của đầm, sự biến đổi theo mùa, quá trình trao đổi sông - biển và chất lượng môi trường.

Rừng ngập mặn khi triều lên và khi triều xuống. Ảnh Ban tổ chức

Theo bà Hoài, giá trị của các nghiên cứu không chỉ nằm ở số lượng mẫu hay những công trình khoa học được công bố, mà quan trọng hơn là dữ liệu khoa học phải trở thành cơ sở phục vụ các quyết định phát triển. Muốn bảo tồn và phát triển đầm Thị Nại, trước hết phải hiểu rõ hệ sinh thái này. 

Muốn khai thác các giá trị kinh tế, du lịch và sinh kế lâu dài từ khu vực, cần xác định được giới hạn chịu tải của hệ sinh thái, những gì cần bảo vệ, những gì có thể khai thác và mức độ khai thác phù hợp.

Sinh kế của người dân ở vùng đầm Thị Nại. Ảnh Ban tổ chức

Lãnh đạo Sở KH&CN tỉnh Gia Lai cho rằng, bảo tồn Đầm Thị Nại không đồng nghĩa với việc giữ nguyên hiện trạng và đóng cửa với phát triển. Mục tiêu là bảo tồn để phát triển, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho công tác bảo tồn. Để làm được điều này cần sự chung tay của cộng đồng, các cơ quan quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp.

Triển lãm "Đầm Thị Nại - Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ" sẽ trưng bày đến ngày 25/3/2027, phục vụ người dân và du khách tham quan, tìm hiểu, khám phá những giá trị của Đầm Thị Nại.

Đầm Thị Nại - nằm ngay cửa ngõ Quy Nhơn, là đầm phá lớn thứ hai của Việt Nam. Đầm Thị Nại nằm ở vùng chuyển tiếp giữa sông, đất liền và biển, đây là nơi diễn ra sự trao đổi liên tục của nước, trầm tích, chất dinh dưỡng và các sinh vật giữa lục địa và đại dương.

Đầm chịu tác động của thủy triều, sự biến đổi theo mùa của dòng chảy từ các con sông, các hiện tượng khí hậu và các hoạt động của con người. Những yếu tố này không ngừng định hình cảnh quan và hệ sinh thái, khiến đầm trở thành một môi trường luôn vận động và biến đổi.

Toàn cảnh từ xã Tuy Phước Đông nhìn về đảo Cồn Chim và khu vực phía đông đầm Thị Nại. Ảnh Ban tổ chức

Vì thế, đầm Thị Nại không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ là một mặt nước hay cảnh quan đẹp. Đây còn là nơi có hệ sinh thái đa dạng, có giá trị đa dạng sinh học, có sinh kế cộng đông và sự tương tác giữa dòng sông, đầm phá với biển. Chính vì thế, nguồn lợi thủy sản vùng đầm cùng với dịch vụ hệ sinh thái mà đầm đã góp phần quan trọng vào việc tạo sinh kế, tạo bản sắc và chất lượng cuộc sống của cộng đồng cư dân địa phương ven đầm.

Chiêm ngưỡng vẻ đẹp của rừng ngập mặn Cồn Chim – hòn ngọc xanh giữa đầm Thị Nại

Nếu đầm Thị Nại được ví là “trái tim” của phố biển Quy Nhơn và huyện Tuy Phước thì khu sinh thái rừng ngập mặn Cồn Chim là “hòn ngọc xanh” của vùng đầm này. Với những ai yêu thích trải nghiệm và khám phá thiên nhiên, không khí trong lành thì Cồn Chim là một gợi ý tuyệt vời khi về Bình Định.