Thủ khoa Bách khoa Hà Nội: ‘Ban đầu chỉ mong không trượt môn’

Đỗ Ngọc Anh, 22 tuổi, là một trong tám thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc của Đại học Bách khoa Hà Nội năm nay với điểm học tập 3.88/4, điểm rèn luyện 95/100.

Suốt bốn năm đại học, Ngọc Anh chưa từng nghĩ đến kết quả này, bởi mục tiêu ban đầu khi trúng tuyển ngành Kỹ thuật thực phẩm (chương trình tiên tiến) chỉ là “không trượt môn”.

“Từ miền Nam ra, mình thấy các bạn ngoài Bắc học rất giỏi và dành nhiều thời gian cho việc học. Mình cũng nghe chuyện kiến thức Bách khoa rất nặng, nên ban đầu chỉ nghĩ cố gắng học để không trượt môn, chứ chưa đặt mục tiêu săn học bổng hay đạt nhiều thành tích”, Ngọc Anh chia sẻ.

Vì vậy, khi biết mình trở thành thủ khoa tốt nghiệp, nữ sinh rất bất ngờ. “Trong khoa, viện có rất nhiều bạn học tốt nên mình không nghĩ mình sẽ đạt kết quả này”, cô nói.

Từng “sốc” với cách học ở Bách khoa

Quê ở Thái Bình nhưng Ngọc Anh lớn lên tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ. Từ cấp hai, thấy con gái thích nấu nướng và tìm hiểu các món ăn, bố của Ngọc Anh đã gợi ý về lĩnh vực công nghệ thực phẩm. Nữ sinh bắt đầu tìm hiểu về ngành này và dần có sự yêu thích.

Năm lớp 12, dù trúng tuyển sớm nhiều trường đại học lớn ở TP.HCM, cựu học sinh chuyên Toán (trường THPT chuyên Lê Quý Đôn) vẫn đặt Bách khoa Hà Nội ở nguyện vọng 1 và đỗ theo phương thức xét tuyển tài năng. Ngọc Anh nói “không phân vân nhiều” khi chọn ra Hà Nội học vì được ở gần ông bà và trải nghiệm môi trường mới.

“Chuẩn bị sẵn tâm lý, nên mình không gặp khó khăn trong việc hòa nhập, chỉ chưa thích nghi được với thời tiết nên dễ ốm vặt”, nữ sinh nói.

Dù vậy, Ngọc Anh bị ngợp trước cách học và giảng dạy hoàn toàn khác bậc phổ thông. Ngay buổi học đầu tiên môn Đại số và Giải tích 1, dù có nền tảng toán, nữ sinh vẫn “sốc” vì lượng kiến thức nhiều, lại học hoàn toàn bằng tiếng Anh.

Ngọc Anh chủ động giơ tay phát biểu nhưng bị sai do nhầm lẫn. Tuy nhiên, chính việc này khiến giảng viên nhớ tên nữ sinh và thường xuyên gọi Ngọc Anh phát biểu trong các buổi học sau. Sự quan tâm đó giúp nữ sinh tự tin hơn, chủ động hỏi bài và dần bắt nhịp với việc học.

Chia sẻ về phương pháp học, Ngọc Anh nói ở trên lớp, cô luôn ngồi bàn đầu và tập trung nghe giảng. “Thầy cô giải thích dễ hiểu hơn so với tự đọc tài liệu, mình có thể hiểu 60-70%. Sau đó về nhà, mình tự học, làm thêm bài tập, chỗ nào chưa rõ sẽ email hỏi lại thầy cô”, nữ sinh kể.

Ngoài ra, Ngọc Anh không ngại phát biểu trên lớp, không sợ sai, nhờ vậy mà nhớ kiến thức lâu hơn. Cô cũng có một nhóm bạn chung, cùng nhau đặt mục tiêu học tập để có thêm động lực cố gắng.

Ngọc Anh có bạn chung cùng học tập và tham gia các hoạt động tại trường.

Dù vậy, việc học không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Giai đoạn áp lực nhất với Ngọc Anh là 6 tháng làm đồ án tốt nghiệp. Quan tâm đến nông sản, Ngọc Anh nhận thấy gạo còn nhiều giá trị chưa được khai thác hết, nên chọn nghiên cứu sản xuất peptide chống oxy hóa từ protein gạo bằng enzyme protease thương mại. Phương pháp này giúp kiểm soát chính xác cấu trúc peptide thành phẩm, tăng hàm lượng protein hòa tan, tiết kiệm chi phí sản xuất thực phẩm chức năng.

Nữ sinh dành phần lớn thời gian ở phòng thí nghiệm, nhiều khi tới 22h mới về. Có thời điểm thí nghiệm liên tục thất bại, kết quả không như kỳ vọng, Ngọc Anh nản lòng và hoang mang, không biết bản thân có đang đi đúng hướng. “Dù có thầy hướng dẫn nhưng cảm giác như mò kim đáy bể, không biết khi nào mới tìm ra”, nữ sinh nói.

Phải đến những tuần cuối, đề tài mới dần đi vào quỹ đạo. Kết quả, đồ án được hội đồng đánh giá có triển vọng và chấm điểm cao nhất với 9,6/10 điểm.

“Mình kỳ vọng nghiên cứu được ứng dụng sản xuất công nghiệp, tạo các sản phẩm trong thực phẩm chức năng hoặc mỹ phẩm”, Ngọc Anh nói.

Nghiên cứu từ những thứ bị bỏ đi

Bên cạnh việc học, Ngọc Anh tham gia nhiều cuộc thi liên quan đến lĩnh vực công nghệ thực phẩm và nghiên cứu khoa học. Theo nữ sinh, ngành Kỹ thuật Thực phẩm đòi hỏi thực hành cao, trong khi thời lượng thí nghiệm trên lớp có hạn. “Do đó, tham gia nghiên cứu và thi cử giúp mình va chạm máy móc, củng cố lý thuyết, hiểu cách vận hành của ngành và mở rộng network”, nữ sinh nói.

Sân chơi đầu tiên Ngọc Anh thử sức là Gen Z Biotech Challenge - cuộc thi về công nghệ sinh học do CropLife Asia và Đại sứ quán Mỹ tổ chức. Dù mang tâm thế đi thi để trải nghiệm, nữ sinh lọt top 6 chung cuộc. Từ bước đà đó, Ngọc Anh có thêm động lực tham gia 5-6 cuộc thi và nghiên cứu 2 đề tài.

Các dự án Ngọc Anh nghiên cứu đều xoay quanh việc tối ưu hóa và tái chế phụ phẩm nông nghiệp. Lựa chọn hướng đi này bắt nguồn từ một trải nghiệm thực tế.

"Nhà bà ngoại mình làm nông. Trước đây, bà cho gà ăn cám công nghiệp, sau đó chuyển sang tận dụng rau, cá bỏ đi thu gom ngoài chợ. Mình nhận thấy chất lượng thịt và trứng tốt hơn hẳn. Từ đó, mình bắt đầu quan tâm đến việc tận dụng những nguyên liệu vốn bị xem là bỏ đi", nữ sinh chia sẻ.

Với góc nhìn đó, năm hai đại học, Ngọc Anh cùng nhóm bạn nảy ra ý tưởng phát triển thức uống lên men và bánh quy từ bã nếp cẩm. Đề tài giành giải nhất tại Hội nghị nghiên cứu khoa học sinh viên Bách khoa, đoạt giải á quân cuộc thi Food Innovation and Development 2024 và nhận lời mời báo cáo trực tuyến tại Hội nghị quốc tế Agri 4D 2025 do Đại học Khoa học Nông nghiệp Thụy Điển tổ chức.

Tiếp nối hướng nghiên cứu trên, dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Tiến Thành, Ngọc Anh tiếp tục nghiên cứu giải pháp nâng cao hàm lượng protein để ứng dụng vào các dòng thực phẩm khác.

Sau đó, nữ sinh bắt tay vào dự án thu hồi peptide giảm dị ứng từ phụ phẩm ép dầu lạc, ứng dụng vào sản phẩm dinh dưỡng dạng uống. Dự án này lọt vào top 10 cuộc thi NUS Foodtech Challenge 2025 tại Singapore.

Ngọc Anh cùng nhóm đoạt giải á quân cuộc thi Food Innovation and Development 2024.

Không chỉ tham gia hoạt động trong nước, với nền tảng tiếng Anh tốt (IELTS 8.0), tháng 5/2025, Ngọc Anh là một trong năm sinh viên Bách khoa nhận học bổng toàn phần tham gia khóa học về công nghệ sinh học tại Đại học Silpakorn (Thái Lan).

Ba tháng sau đó, nữ sinh tiếp tục đạt top 2% ứng viên tham dự Trại thiết kế liên ngành quốc tế ở Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc). Cô phối hợp cùng sinh viên quốc tế thiết kế áo điều hòa nhiệt độ thông minh cho người lao động làm việc ngoài trời.

TS Nguyễn Tiến Thành, Khoa Kỹ thuật Sinh học, Trường Hóa và Khoa học Sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội, đánh giá cao Ngọc Anh ở sự chủ động trong nghiên cứu khoa học, không phải vì yêu cầu của chương trình học, mà xuất phát từ sự tò mò, tự thử thách mình và mong muốn được nghiên cứu, trải nghiệm trên một vấn đề thực tế.

Với đồ án tốt nghiệp, thầy Thành cho biết học trò thể hiện sự kiên trì khi theo đuổi mục tiêu nghiên cứu dù có nhiều thách thức. “Em ấy không chỉ thực hiện công việc được giao mà ngày càng biết tự tìm tài liệu, đặt câu hỏi, trao đổi về kết quả và đề xuất hướng giải quyết”, thầy Thành nói.

Chia sẻ về định hướng sắp tới, Ngọc Anh cho biết đang tìm kiếm cơ hội học thạc sĩ trong nước hoặc du học. “Việc nghiên cứu đem lại cho mình niềm vui khi tìm ra những điều mới. Mình không thích những công việc quá lặp đi lặp lại, nên định hướng nghiên cứu, giảng dạy phù hợp với mình”, Ngọc Anh nói.