Việt Nam hướng tới phát triển “làng outlet” ở cả ba miền, mở rộng không gian mua sắm - du lịch

Đến năm 2030, hướng tới hình thành “làng outlet” đầu tiên

Theo Đề án được Bộ Công Thương phê duyệt, mục tiêu đến năm 2030 là hình thành ít nhất một mô hình outlet tại Việt Nam, từng bước hoàn thiện khung pháp lý và tích hợp định hướng phát triển outlet vào quy hoạch, kế hoạch của những địa phương có tiềm năng.

Giai đoạn 2030-2045, mô hình này được định hướng phát triển tại cả ba khu vực Bắc, Trung, Nam, mỗi khu vực có ít nhất một mô hình.

Outlet được xác định là mô hình bán lẻ tập trung nhiều thương hiệu, trong đó nhà sản xuất hoặc nhà phân phối bán trực tiếp cho người tiêu dùng với mức giá phù hợp với đặc thù của kênh này. Hàng hóa có thể là hàng tồn kho, hàng cuối mùa, hàng lỗi nhẹ hoặc những sản phẩm được sản xuất riêng để kinh doanh tại outlet.

Tại Thái Lan, Central Village Outlet Bangkok được đặt gần sân bay quốc tế Suvarnabhumi, trở thành điểm mua sắm thu hút lượng lớn khách quốc tế (Ảnh: Bộ Công Thương).

Việc phát triển outlet được đặt trong yêu cầu hiện đại, minh bạch, có kiểm soát, phù hợp thông lệ quốc tế, đồng thời bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước về thương mại, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Đề án lần này cũng xác định ba mô hình outlet phù hợp với từng điều kiện thị trường.

Thứ nhất là làng outlet cao cấp, có diện tích cho thuê từ 30.000-50.000 mét vuông, phát triển theo kiến trúc làng mở, tích hợp mua sắm với nhà hàng, cà phê, vui chơi, giải trí, hoạt động văn hóa và nghệ thuật. Mô hình này quy tụ các thương hiệu từ trung cấp, cao cấp đến xa xỉ, được định hướng đặt gần các đô thị lớn, điểm du lịch và đầu mối giao thông như cao tốc, sân bay.

Thứ hai là trung tâm outlet đô thị hoặc ngoại vi, có diện tích từ 5.000-25.000 mét vuông, có thể tổ chức trong nhà hoặc ngoài trời. Mô hình tập trung các thương hiệu phổ thông, trung cấp, đặc biệt là thời trang, thể thao và đồ gia dụng, phục vụ nhu cầu mua sắm thường xuyên của người dân và du khách.

Đề án đặt ra yêu cầu phát triển outlet gắn với minh bạch, có kiểm soát về chất lượng hàng hóa, giá cả và nguồn gốc (Ảnh: Việt Anh).

Thứ ba là outlet tích hợp, có diện tích 15.000-50.000 mét vuông, được đặt trong các tổ hợp đa chức năng như khu nhà ở, văn phòng, vui chơi, chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ khác. Mô hình này được định hướng tại các khu đô thị, vị trí chiến lược, địa phương đông dân cư hoặc có lượng khách du lịch lớn.

Không gian phát triển cũng được định hướng theo lợi thế về sức mua, du lịch và kết nối giao thông. Tại Hà Nội, các trục cao tốc Hà Nội - Móng Cái, Hà Nội - Lào Cai, Nhật Tân - Nội Bài và Hà Nội - Hải Phòng được xác định có tiềm năng.

Tại Tp.HCM, các khu vực dọc cao tốc Tp.HCM - Long Thành - Dầu Giây và khu vực gần sân bay quốc tế Long Thành được lưu ý. Khu vực Đà Nẵng - Hội An với lợi thế dọc trục ven biển, trong khi Cam Ranh (Khánh Hòa), Phú Quốc (An Giang) và các khu thương mại tự do với lợi thế về quỹ đất cũng được định hướng nghiên cứu phát triển outlet.

 Hàng Việt có thêm “điểm chạm” với người tiêu dùng

Một mục tiêu đáng chú ý khác của Đề án là tỷ lệ hàng hóa, sản phẩm Việt Nam tại các mô hình outlet thí điểm phấn đấu đạt 30-40%.

Đến năm 2030, ít nhất 10 nhóm sản phẩm “quà tặng quốc gia” được hình thành để kinh doanh trong outlet, ưu tiên sản phẩm thương hiệu quốc gia, OCOP 5 sao, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và sản phẩm hàng Việt tiên phong.

Với các ngành có thế mạnh sản xuất như dệt may, da giày, túi xách, đồ gỗ, hàng thủ công và đặc sản địa phương, đây chính là cơ hội mở rộng thêm một điểm tiếp xúc với thị trường. Người tiêu dùng có thể trực tiếp nhìn thấy sản phẩm, trải nghiệm, so sánh và mua hàng thay vì chỉ tiếp cận Việt Nam thông qua vai trò của một cơ sở sản xuất trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hàng Việt được kỳ vọng có thêm không gian tiếp cận người tiêu dùng trong các mô hình outlet (Ảnh: Việt Anh).

Tuy nhiên, để biến không gian outlet thành thị trường thực sự cho hàng Việt, sản phẩm cần có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng ổn định, giá cả minh bạch và khả năng kể được câu chuyện về thương hiệu, vùng sản xuất hoặc giá trị văn hóa. 

Chính vì vậy, Đề án cũng đặt yêu cầu tăng cường quản lý tại các mô hình outlet, từ kiểm tra hàng hóa, nguồn gốc, giá bán, niêm yết giá đến phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Song song với đó, đến năm 2030, Đề án đặt mục tiêu tập huấn, nâng cao năng lực cho ít nhất 5.000 cán bộ, công chức và doanh nghiệp liên quan đến quản lý, vận hành và phát triển outlet.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước được giao làm đầu mối tham mưu, nghiên cứu và đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Tại địa phương, Đề án đặt yêu cầu phát triển outlet được thực hiện song song với quản lý nhà nước. Các tỉnh, thành phố có trách nhiệm lựa chọn mô hình, thu hút đầu tư, theo dõi và kiểm tra việc thực hiện Đề án.

 Thị trường đã có lực cầu, còn thiếu điểm đến mua sắm

Trên thực tế, việc outlet được đưa vào một đề án phát triển dài hạn diễn ra trong bối cảnh cả thị trường bán lẻ và du lịch Việt Nam đều đang tăng trưởng.

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 8 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 5.235,5 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ năm trước. Riêng doanh thu bán lẻ hàng hóa đạt tới 3.947,6 nghìn tỷ đồng, tăng 12,8%, cùng với đó là dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 16,4%, doanh thu du lịch lữ hành tăng 17,1%.

Du lịch cũng đang tạo thêm một nguồn cầu lớn cho các mô hình mua sắm gắn với trải nghiệm. Trong 8 tháng, Việt Nam đón khoảng 15,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm 2025. Cùng với sự gia tăng lượng khách, doanh thu từ bán lẻ hàng hóa, dịch vụ lưu trú, ăn uống và lữ hành đã tăng trưởng tích cực theo đó.

Dẫu vậy, khoảng trống được Bộ Công Thương chỉ ra là thị trường bán lẻ Việt Nam dù tăng trưởng khá nhanh vẫn thiếu những mô hình hiện đại có quy mô và sức hút đủ lớn. Dự báo đến năm 2030, Việt Nam sẽ có hơn 50 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu, nhóm khách hàng vừa đề cao thương hiệu, vừa nhạy cảm về giá. Đây chính là tệp khách hàng chính cho các mô hình outlet.

Tại Diễn đàn “Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh: Nâng tầm thương hiệu Việt trong kỷ nguyên số”, bà Đặng Thúy Hà, Giám đốc Kinh doanh Công ty Nghiên cứu thị trường NielsenIQ IOT Communication Việt Nam, cho biết người tiêu dùng đang chủ động ứng phó với áp lực giá bằng cách săn ưu đãi, theo dõi tổng chi phí và ưu tiên những sản phẩm đang khuyến mãi hay cắt giảm một số khoản mua sắm.

Tuy nhiên, tỉ lệ lựa chọn mua với “mức giá thấp nhất” lại có xu hướng giảm. Theo bà Hà, việc người tiêu dùng cân nhắc kỹ hơn không đồng nghĩa họ chỉ tìm kiếm sản phẩm rẻ nhất. Ngược lại, họ vẫn có nhu cầu đối với những sản phẩm có giá trị cao hơn, miễn là mức giá đó phù hợp với khả năng chi trả.

“Người tiêu dùng vẫn háo hức, vẫn quan tâm và vẫn sẵn sàng bỏ tiền ra cho những mặt hàng sáng tạo đổi mới và thậm chí là giá tiền cao hơn họ vẫn mua”, bà Hà nói.

Điều này cho thấy bài toán của thị trường không đơn thuần là giảm giá mà là tạo ra mức giá hợp lý đi cùng giá trị đủ thuyết phục. Đây cũng là khoảng trống mà outlet có thể hướng tới: cung cấp các sản phẩm có thương hiệu, có uy tín, đảm bảo chất lượng, phù hợp nhu cầu với mức giá hợp lý, trong một không gian mua sắm được tổ chức bài bản.

Mặc dù có tiềm năng như trên và đã xuất hiện tại Việt Nam nhưng outlet chủ yếu ở dạng cửa hàng riêng lẻ, phân tán, chưa hình thành những tổ hợp được quy hoạch như một điểm đến mua sắm - du lịch.

Khu mua sắm outlet La Vallée Village, Pháp (Ảnh: Tripadvisor).

Điều này khác với cách outlet được phát triển tại nhiều thị trường châu Á. Chẳng hạn ở Nhật Bản, Trung Quốc hay Thái Lan, outlet thường được tổ chức thành những “làng mua sắm”, kết hợp giữa thương mại, ẩm thực, giải trí và trải nghiệm văn hóa. Cách làm này biến việc mua sắm từ hoạt động bổ trợ thành một phần quan trọng của hành trình du lịch.

Một khoảng trống khác còn nằm ở chi tiêu du lịch. Hiện mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế tại Việt Nam chỉ khoảng 1.050-1.150 USD/người, thấp hơn nhiều so với Thái Lan và Singapore. Điều này cho thấy dư địa lớn để gia tăng giá trị từ hoạt động mua sắm, yếu tố cốt lõi trong chiến lược du lịch hiện đại.

Nhìn nhận về vai trò của outlet, theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, phát triển mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế không đơn thuần là mở rộng kênh phân phối mà còn là bước chuyển dịch sang hệ sinh thái bán lẻ hiện đại, tạo hiệu ứng lan tỏa tới logistics, du lịch và dịch vụ.