Thái Nguyên gặp khó trong việc thanh toán cho các cơ sở tham gia khám chữa bệnh miễn phí

Sau một năm triển khai Nghị quyết số 72 của của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân, trên cả nước hàng chục triệu người dân đã được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí...từng bước hình thành dữ liệu sức khỏe điện tử phục vụ quản lý sức khỏe toàn dân.

Người cao tuổi được khám sức khoẻ miễn phí (Ảnh: Hoàng Bích).

Riêng Thái Nguyên, là một trong những địa phương nằm trong top có tỉ lệ trên 50% dân số được khám sức khoẻ định kỳ, đến thời điểm tháng 9/2026 đạt tỉ lệ 73,19%. Trao đổi với Người Đưa Tin, bà Lưu Thị Bình- Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên cho biết, kết quả này thể hiện sự quyết tâm vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cơ sở.

Tuy nhiên, phía sau kết quả tích cực này là không ít khó khăn, đặc biệt liên quan đến nguồn kinh phí thực hiện và thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ. Ngay tại thời điểm triển khai, Thái Nguyên đặt mục tiêu đến ngày 30/6/2026 phải đạt ít nhất 50% dân số được khám sức khỏe.

Khó khăn khác được bà Bình nêu là năng lực của hệ thống y tế cơ sở. 92 trạm y tế xã phường của Thái Nguyên đều chưa có trạm nào đủ điều kiện để khám sức khỏe cho các đối tượng thuộc diện ngân sách chi trả.

Theo bà, để thực hiện đầy đủ yêu cầu, cơ sở khám phải có các chuyên khoa như nội, ngoại, sản, nhi, tai mũi họng, răng hàm mặt và xét nghiệm. Trong khi đó, nếu giao một bệnh viện phụ trách khám cho hàng chục nghìn người dân trên địa bàn thì bệnh viện khó đáp ứng, bởi vẫn phải bảo đảm hoạt động khám, chữa bệnh thường xuyên.

Để thực hiện nhiệm vụ, theo lãnh đạo Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên, địa phương đã huy động sự ủng hộ, góp sức của các cơ sở y tế không phân biệt y tế công lập và tư nhân trên địa bàn. Và đến nay các đơn vị đang thực hiện khám mà chưa được thanh toán kinh phí.

"Tại thời điểm đấy chưa biết tiền ở đâu, không biết có tiền hay không, và cũng chỉ có một câu rất chung và nói đúng như trong kế hoạch đấy là "theo Luật Ngân sách"", bà Bình trả lời câu hỏi của phóng viên về lý do chọn các cơ sở y tế tham gia khám chữa bệnh mà không thông qua đấu thầu.

Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên.

Các bệnh viện công lập hiện nay phần lớn đều tự chủ tài chính. Khi cử nhân viên đi khám tại các địa bàn, bệnh viện vẫn phải trả lương, chi phí đi lại, ăn ở; đồng thời phải mua hóa chất, vật tư phục vụ xét nghiệm và các chi phí liên quan.

"Không có các đơn vị tư nhân chia sẻ thì các bệnh viện công lập cũng rất khó khăn", bà Bình trả lời về lý do huy động các đơn vị y tế ngoài công lập tham gia.

Tuy nhiên, đại diện Sở Y tế Thái Nguyên cũng cho rằng, các cơ sở y tế tư nhân cũng không thể kéo dài việc thực hiện khám mà không có nguồn thanh toán. Đặc biệt, việc thuê hoặc đặt hàng các cơ sở tư nhân thực hiện khám phải được thực hiện thông qua hợp đồng và tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu. Trong hợp đồng phải xác định rõ nguồn kinh phí thanh toán.

Theo kế hoạch của Bộ Y tế và Chỉ thị số 17, kinh phí thực hiện được xác định theo Luật Ngân sách Nhà nước. Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên cho biết đã tiến hành rà soát, phân loại các nhóm đối tượng để xác định những trường hợp có nguồn chi trả và những trường hợp cần sử dụng ngân sách Nhà nước.

Đối với những nhóm còn lại thuộc diện phải sử dụng ngân sách Nhà nước, tỉnh Thái Nguyên tính toán theo mức giá tối đa Bộ Y tế quy định là 350.000 đồng/người. Trên cơ sở đó, tổng nhu cầu kinh phí ngân sách để thực hiện khám cho các nhóm đối tượng này được địa phương dự toán khoảng 293 tỷ đồng. Các địa phương trong tỉnh có thể tự cân đối được hơn 33 tỷ đồng. Phần còn lại hơn 260 tỷ đồng không thể cân đối từ ngân sách địa phương.

"Sở Tài chính đã có văn bản trình UBND tỉnh, sau đó UBND tỉnh làm công văn gửi Bộ Tài chính đề nghị hỗ trợ, cấp bù ngân sách Trung ương cho Thái Nguyên hơn 260 tỷ đồng", bà Bình cho hay.

Tuy nhiên, theo bà, Bộ Tài chính sau đó đã có văn bản trả lời các địa phương và Chính phủ xác định nguồn kinh phí thực hiện khám sức khỏe thuộc trách nhiệm cân đối của địa phương.

Từ thực tế này, bà Bình mong muốn các cơ quan có thẩm quyền sớm có hướng dẫn và cơ chế tháo gỡ.

"Điều chúng tôi mong muốn là những nguồn lực mà các cơ sở y tế đã bỏ ra phải được tính toán, thanh toán phù hợp. Cán bộ, nhân viên y tế đã làm việc thì cũng cần được bảo đảm quyền lợi chính đáng, các cơ sở y tế đã bỏ vật tư, hóa chất và các nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ cũng cần có cơ chế thanh toán rõ ràng", bà Bình nói.