Siết quản lý phim ngắn, phim AI trong môi trường số

Tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ông Đỗ Quốc Việt - Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh đã làm rõ các quy định pháp luật đối với phim ngắn, phim sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời thông tin về công tác kiểm tra, giám sát hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng.

Theo ông Đỗ Quốc Việt, việc xác định một nội dung có thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Điện ảnh hay không cần căn cứ vào khái niệm phim được quy định tại khoản 2, Điều 3 Luật Điện ảnh năm 2022, có hiệu lực từ ngày 1/1/2023. Theo đó, không phải tất cả nội dung có hình ảnh động đều được xác định là phim và chịu sự quản lý theo pháp luật về điện ảnh.

Bên cạnh đó, khoản 1, Điều 21 của Luật quy định về chủ thể được quyền phổ biến phim trên không gian mạng; khoản 2, Điều 21 quy định nghĩa vụ của các chủ thể này. Vì vậy, việc sản xuất và đưa nội dung lên mạng không đồng nghĩa với việc mọi cá nhân, tổ chức đều có thể tự do phổ biến phim mà không phải đáp ứng các điều kiện theo quy định.

"Phim ngắn hay phim sử dụng công nghệ AI đều phải tuân thủ quy định pháp luật nếu được xác định là tác phẩm điện ảnh và phổ biến trên không gian mạng. Thời lượng tác phẩm không phải yếu tố để loại trừ trách nhiệm thực hiện các quy định về điện ảnh", ông Việt nhấn mạnh.

Ông Đỗ Quốc Việt - Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh phát biểu tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Theo Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh, Luật Điện ảnh năm 2022 đã tính đến sự phát triển của công nghệ và xu hướng gia tăng số lượng phim được sản xuất bằng các kỹ thuật mới. Trên cơ sở đó, Luật quy định trách nhiệm của các chủ thể đủ điều kiện phổ biến phim trên không gian mạng, đồng thời thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát đối với hoạt động này.

Thông tin về công tác quản lý, ông Việt cho biết thời gian qua, cơ quan chức năng đã kiểm tra hoạt động phổ biến các tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng nói chung, không chỉ riêng phim ngắn. Qua kiểm tra, một số nền tảng và phim phổ biến chưa đúng quy định của Luật Điện ảnh đã bị xử lý, trong đó có trường hợp bị yêu cầu gỡ bỏ.

Công tác rà soát, kiểm tra và giám sát tiếp tục được tăng cường. Tuy nhiên, với số lượng nội dung lớn được phổ biến trên không gian mạng, việc phát hiện toàn bộ vi phạm tại cùng một thời điểm là thách thức đối với cơ quan quản lý.

Ông Việt cho biết cơ quan quản lý không phủ nhận những khó khăn trong quá trình phát hiện, kiểm tra khối lượng phim lớn. Dù vậy, hoạt động kiểm tra, giám sát thời gian qua đã góp phần ổn định hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng.

Về hoàn thiện hành lang pháp lý, trong thời gian tới, sau khi các nội dung sửa đổi liên quan được ban hành, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh các văn bản dưới luật, gồm nghị định và thông tư liên quan trực tiếp đến công tác thẩm định, phân loại phim.

Theo ông Việt: "Mục tiêu là vừa tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức phổ biến phim trên không gian mạng, vừa bảo đảm các chủ thể thực hiện nghiêm quy định pháp luật. thời gian qua, cơ quan quản lý đã ban hành các văn bản đề nghị phối hợp và yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về phân loại, phổ biến phim trên không gian mạng".

Toàn cảnh họp báo.

Đối với phim sử dụng công nghệ AI, ông Việt nhận định đây là lĩnh vực đang phát triển đồng thời tiềm ẩn khả năng xuất hiện những nội dung không phù hợp, vi phạm quy định pháp luật. Vì vậy, công tác quản lý cần tiếp tục được triển khai song song với sự phát triển của công nghệ.

Trong thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng, trong đó có các cơ quan báo chí, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng.

"Mục tiêu quản lý không chỉ dừng ở việc phát hiện, xử lý vi phạm mà còn hướng tới xây dựng môi trường phổ biến phim lành mạnh, trong sạch, có sự điều tiết phù hợp, qua đó tạo điều kiện để hoạt động điện ảnh tiếp tục phát triển trong bối cảnh công nghệ ngày càng thay đổi", ông Việt nói.

Cũng tại họp báo, thông tin về nhiệm vụ trọng tâm trong quý IV/2026, ông Nguyễn Văn Nghinh - Trưởng phòng Kiểm tra giải quyết khiếu nại, tố cáo (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết Bộ sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, rà soát, xây dựng và triển khai hiệu quả các chiến lược phát triển ngành.

Trong đó, Bộ dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án thiết lập và vận hành hệ thống thông tin hai chiều giữa Nhà nước và người dân thông qua các nền tảng số, công cụ lấy ý kiến Nhân dân. Đồng thời hoàn thiện Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Ở lĩnh vực xuất bản, in và phát hành, Bộ sẽ tổ chức hội thảo về chuyển đổi xanh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động in tại Tp.HCM; triển khai Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ IX, tham gia Hội chợ sách quốc tế Frankfurt 2026 và làm việc tại Đức, Cộng hòa Séc. 

Bộ cũng dự kiến hoàn thiện việc xuất bản, in và phát hành 300 bản sách Cách mạng - Công trình đẹp nhất (tập I), chuyển ngữ từ tiếng Tây Ban Nha sang tiếng Việt, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh lãnh tụ Fidel Castro.

Trong lĩnh vực thông tin, truyền thông, Bộ sẽ tổ chức Ngày hội Sáng tạo nội dung số Việt Nam - Vietnam iContent 2026; Ngày hội Thông tin cơ sở và biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến toàn quốc năm 2026; lễ công bố và trao Giải thưởng truyền thông về quyền con người tại Việt Nam năm 2026.

Bên cạnh đó, nhiều hoạt động văn hóa, đối ngoại và cộng đồng cũng được triển khai, gồm Ngày hội Việt Nam hạnh phúc (Happy Fest 2026), Giải chạy Việt Nam hạnh phúc (Happy Run 2026), Ngày hội giao lưu hữu nghị Việt Nam - Lào và tập huấn kỹ năng tuyên truyền phục vụ Năm APEC Việt Nam 2027.