Mục tiêu 2030: 100% tỉnh, thành phố có bệnh viện y học cổ truyền

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1976/QĐ-TTg ngày 13/10/2026 phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Chiến lược).

Mục tiêu của Chiến lược nhằm phát triển nền y học cổ truyền (YHCT) Việt Nam toàn diện, hiện đại, khoa học và hội nhập quốc tế; xây dựng y học cổ truyền trở thành một bộ phận quan trọng của hệ thống y tế quốc gia.

Chiến lược cũng đặt ra đến năm 2030, phấn đấu 100% tỉnh, thành phố có bệnh viện YHCT; 70% bệnh viện YHCT tỉnh, thành phố có quy mô tối thiểu 300 giường bệnh; 100% bệnh viện lão khoa có khoa YHCT và khoa lão của bệnh viện đa khoa cấp tỉnh tích hợp YHCT trong chăm sóc, phục hồi chức năng người cao tuổi.

Tỉ lệ khám bệnh, chữa bệnh YHCT, kết hợp YHCT với y học hiện đại đạt tối thiểu 10% ở cấp chuyên sâu, 20% ở cấp cơ bản và 30% ở cấp ban đầu.

Đáng chú ý, chiến lược đặt mục tiêu 100% trạm y tế cấp xã đủ năng lực cung ứng dịch vụ YHCT; 90% trạm y tế cấp xã có ít nhất một cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng về YHCT và 20% có bác sĩ YHCT vào năm 2030.

Đồng thời, chi phí chi trả từ Quỹ bảo hiểm y tế cho khám, chữa bệnh YHCT tăng tối thiểu gấp 2 lần so với chi phí chi trả năm 2025. Đây là mục tiêu về tổng chi phí chi trả từ Quỹ, không phải quy định tăng gấp đôi mức thanh toán cho từng dịch vụ.

Chiến lược xác định phát triển công nghiệp dược liệu trở thành ngành kinh tế chiến lược quốc gia, gắn bảo tồn nguồn gen, giống dược liệu với phát triển vùng trồng, chế biến sâu, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Đến năm 2030, mục tiêu tự chủ tối thiểu 20% nhu cầu dược liệu sử dụng trong nước; giá trị sản xuất công nghiệp dược liệu, thuốc cổ truyền và thuốc dược liệu tăng tối thiểu 10% mỗi năm; kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm này tăng bình quân tối thiểu 10%/năm.

Ảnh minh họa

Các nhiệm vụ trọng tâm kèm theo Chiến lược gồm xây dựng chương trình bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen, giống dược liệu; xây dựng đề án thành lập 6 trung tâm bảo tồn nguồn gen, giống dược liệu; hình thành từ 2 đến 5 vùng trồng dược liệu quy mô lớn có hệ thống sơ chế, chế biến.

Chiến lược chú trọng nghiên cứu chứng minh an toàn, hiệu quả của thuốc cổ truyền và các phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc; ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ gen, công nghệ nano; phát triển hệ thống thử nghiệm lâm sàng, cơ sở dữ liệu quốc gia về YHCT và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn.

Đến năm 2030, số lượng nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thuộc lĩnh vực y dược cổ truyền tăng tối thiểu 15%; 100% chương trình đào tạo đại học khối ngành sức khỏe có học phần về YHCT.

Bên cạnh đó đặt mục tiêu xây dựng thương hiệu quốc gia đối với 30 sản phẩm từ dược liệu, thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu; hình thành 5 dòng cung ứng dịch vụ, sản phẩm chăm sóc sức khỏe bằng y dược cổ truyền phục vụ khách du lịch, gắn với khai thác, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Theo Bộ Y tế, Chiến lược xác định tầm nhìn đến năm 2045, YHCT Việt Nam phát triển toàn diện, hiện đại, hội nhập quốc tế, đậm đà bản sắc dân tộc, tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Để thực hiện được các mục tiêu nêu trên, Quyết định đưa ra 9 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể sau:

1- Hoàn thiện thể chế, chính sách.

2- Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời.

3- Triển khai hiệu quả các giải pháp phát triển dược liệu trong Chiến lược phát triển ngành dược Việt Nam để công nghiệp dược liệu trở thành ngành kinh tế chiến lược, đảm bảo an ninh, an toàn dược liệu.

4- Đẩy mạnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để chuẩn hóa, hiện đại hóa y học cổ truyền Việt Nam.

5- Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

6- Bảo tồn, kế thừa và phát huy giá trị y học, giá trị văn hóa của y học cổ truyền Việt Nam.

7- Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu quốc gia và hợp tác quốc tế.

8- Tuyên truyền, giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng về y học cổ truyền.

9- Thực hiện các công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát.

Để phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời, Quyết định yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch cơ sở khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền trong quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế phù hợp với quan điểm, định hướng, mục tiêu chiến lược được phê duyệt tại Quyết định này.

Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang thiết bị hiện đại của các bệnh viện y học cổ truyền, khoa y học cổ truyền tại bệnh viện đa khoa và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có triển khai y học cổ truyền.

Bộ Y tế đề xuất mở rộng danh mục, thêm 129 thuốc y học cổ truyền được BHYT chi trảĐỌC NGAY

Chú trọng đầu tư, phát triển bệnh viện cấp chuyên sâu về y học cổ truyền gắn với quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế, quy hoạch có liên quan, nhu cầu khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền và khả năng cân đối, huy động nguồn lực đầu tư, bảo đảm hiệu quả, khả thi, đúng quy định.

Khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân.

Củng cố năng lực, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ y học cổ truyền, đặc biệt tại y tế cơ sở; xây dựng một số mô hình điểm chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc tại xã, phường, đặc khu.

Đồng thời, xây dựng và chuẩn hóa các hướng dẫn chuyên môn, quy trình kỹ thuật bằng y học cổ truyền kết hợp với y học hiện đại áp dụng thống nhất trong toàn quốc tại các cơ sở y tế.

Với định hướng kết hợp giữa kế thừa tinh hoa truyền thống và ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại, Chiến lược kỳ vọng đưa y học cổ truyền trở thành thế mạnh của nền y tế Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân và khẳng định vị thế y học cổ truyền Việt Nam trong khu vực, trên thế giới.

Trúc Chi (t/h Chính Phủ, Công An Nhân Dân)