Đưa pháp luật đến gần người dân qua những câu chuyện đời thường

Gỡ vướng chuyện đất đai, hướng dẫn phân loại rác tại nhà

Mới đây, Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng đã tổ chức tuyên truyền pháp luật tại xã Chiên Đàn và Quế Sơn Trung. Tại buổi tuyên truyền pháp luật ở xã Chiên Đàn, luật gia Đoàn Văn Tri dành thời gian trao đổi với người dân về những quy định của Luật Đất đai gắn với các tình huống thường gặp trong đời sống.

Luật gia Đoàn Văn Tri trao đổi với người dân xã Chiên Đàn về những quy định của Luật Đất đai và các vấn đề thường gặp trong đời sống.

Những câu hỏi như đất sử dụng lâu năm nhưng chưa có giấy chứng nhận thì phải làm sao, khi cha mẹ qua đời việc phân chia quyền sử dụng đất được giải quyết thế nào, hay khi phát sinh tranh chấp cần liên hệ cơ quan nào... được đặt ra để người dân hiểu rõ hơn quyền và nghĩa vụ của mình.

Ông Tri lưu ý, giấy tờ liên quan đến nguồn gốc, quá trình sử dụng đất có ý nghĩa quan trọng khi thực hiện các thủ tục hành chính hoặc giải quyết tranh chấp. Người dân cần giữ gìn hồ sơ, tìm hiểu kỹ quy định trước khi chuyển nhượng, tặng cho hoặc phân chia quyền sử dụng đất nhằm hạn chế những rắc rối pháp lý về sau.

Đối với tranh chấp đất đai, việc xác định đúng tính chất vụ việc, chuẩn bị tài liệu liên quan và thực hiện thủ tục tại cơ quan có thẩm quyền là những vấn đề cần chú ý. Khi chưa hiểu rõ quy định, người dân nên tìm đến cơ quan chuyên môn hoặc tổ chức tư vấn pháp luật để được hướng dẫn, tránh giải quyết bằng thỏa thuận miệng thiếu căn cứ.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân, báo cáo viên Phòng Kinh tế xã Chiên Đàn, hướng dẫn người dân cách phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn.

Bên cạnh chuyện đất đai, những vật dụng quen thuộc trong mỗi gia đình cũng trở thành chủ đề trao đổi tại buổi tuyên truyền.

Vỏ trái cây, thức ăn thừa, túi nylon, chai nhựa... ngày nào cũng có trong rác sinh hoạt. Phân loại thế nào để rác có thể tái chế, tận dụng thay vì bỏ chung vào một túi là câu chuyện được bà Nguyễn Thị Bích Vân, báo cáo viên Phòng Kinh tế xã Chiên Đàn, đưa ra khi giới thiệu Luật Bảo vệ môi trường.

Bà Vân giải thích, rác thải sinh hoạt được chia thành ba nhóm chính gồm chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm và chất thải sinh hoạt khác.

Vỏ trái cây, rau củ hư có thể ủ thành phân hữu cơ; giấy, chai nhựa, kim loại cần thu gom riêng để tái chế. Với nguyên tắc 3T gồm tiết giảm, tái sử dụng và tái chế, bà Vân khuyến khích người dân hạn chế túi nylon dùng một lần, tận dụng những vật dụng còn sử dụng được và tập thói quen phân loại rác ngay tại nhà.

Ông Cao Văn Trí, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, tham dự buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân tại cơ sở.Cho đến nay, cuộc hội thoại này có hữu ích với bạn không?

Những ví dụ gần gũi giúp người dân hình dung rõ hơn việc thực hiện quy định bảo vệ môi trường trong sinh hoạt hằng ngày, bắt đầu bằng cách xử lý rác thải ngay trong mỗi gia đình.

Gặp tranh chấp, ai được trợ giúp pháp lý miễn phí?

Tại xã Quế Sơn Trung, buổi tuyên truyền có sự tham gia của những người thuộc nhóm yếu thế, người nghèo, cận nghèo, người khuyết tật và người cao tuổi. Với nhiều người, việc tiếp cận thông tin pháp luật, tìm hiểu thủ tục hành chính hay nhờ người bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp vẫn còn không ít khó khăn.

Người dân trao đổi những vướng mắc trong đời sống và được các luật gia hướng dẫn các thủ tục pháp lý cần thiết.

Luật gia Đoàn Văn Tri trao đổi về Luật Tiếp cận thông tin, tập trung vào những vướng mắc khi người dân muốn tìm hiểu chính sách, thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình.

Người dân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước cung cấp những thông tin gì? Trường hợp thông tin chưa được công khai thì phải làm thế nào? Nếu yêu cầu bị từ chối trái quy định, người dân có thể khiếu nại ra sao?

Ông Tri hướng dẫn cách phân biệt thông tin đã được công khai với thông tin cần gửi yêu cầu cung cấp, xác định cơ quan có trách nhiệm giải quyết và những quyền mà công dân được pháp luật bảo đảm.

Một nội dung khác nhận được sự quan tâm là chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí, đặc biệt đối với những người có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật và người cao tuổi thuộc diện được trợ giúp pháp lý.

Khi xảy ra tranh chấp đất đai, phân chia thừa kế, ly hôn hoặc phải tham gia tố tụng, không ít người gặp khó khăn trong việc tìm người bảo vệ quyền lợi, nhất là những gia đình có điều kiện kinh tế hạn chế.

Ông Lương Đình Nam, quyền Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 2 thành phố Đà Nẵng, giới thiệu chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí tại xã Quế Sơn Trung.

Ông Lương Đình Nam, quyền Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 2 thành phố Đà Nẵng, làm rõ những trường hợp được hưởng chính sách này.

Chẳng hạn, người thuộc hộ nghèo đang tranh chấp đất đai tại tòa án có thể đề nghị trung tâm trợ giúp pháp lý xem xét cử người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Người đủ điều kiện trợ giúp pháp lý khi gặp vướng mắc về thừa kế, ly hôn, cấp dưỡng hoặc khiếu kiện hành chính cũng có thể tìm đến tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý.

Tùy tính chất vụ việc, người được trợ giúp pháp lý có thể được tư vấn, cử người tham gia tố tụng hoặc đại diện ngoài tố tụng mà không phải trả tiền.

Đáng chú ý, chính sách trợ giúp pháp lý sẽ có những thay đổi từ ngày 1/1/2027. Nội dung sửa đổi được giới thiệu tại buổi tuyên truyền nêu rõ, người thuộc hộ cận nghèo sẽ được trợ giúp pháp lý mà không phải đáp ứng thêm điều kiện khó khăn về tài chính. Điều kiện này cũng được bãi bỏ đối với người khuyết tật và người nhiễm chất độc da cam.

Diện được trợ giúp pháp lý còn mở rộng với một số trường hợp gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn hoặc người lao động có thu nhập thấp là người bị buộc tội, bị hại khi đáp ứng điều kiện luật định.

Ông Nam hướng dẫn người dân chuẩn bị giấy tờ chứng minh thuộc diện được trợ giúp pháp lý cùng tài liệu liên quan đến vụ việc. Trường hợp trực tiếp yêu cầu nhưng không thể tự viết đơn, người tiếp nhận có thể ghi lại nội dung theo quy định.

Tham gia chương trình tại Quế Sơn Trung, luật gia Trần Thế Cẩm, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh sự cần thiết của việc tổ chức các buổi tuyên truyền pháp luật ngay tại cơ sở, nhất là đối với những người có hoàn cảnh khó khăn, ít điều kiện tiếp cận các dịch vụ pháp lý.

Luật gia Trần Thế Cẩm, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, chia sẻ về sự cần thiết của việc đưa hoạt động tuyên truyền pháp luật đến gần người dân.

Trong thực tế, nhiều người dân gặp vướng mắc về đất đai, thủ tục hành chính hoặc tranh chấp dân sự nhưng chưa nắm rõ quy định, không biết phải liên hệ cơ quan nào để được giải quyết. Có trường hợp quyền lợi được pháp luật bảo vệ nhưng người dân chưa biết cách thực hiện.

Ông Cẩm chia sẻ, những buổi gặp gỡ trực tiếp tạo điều kiện để người dân mạnh dạn nêu thắc mắc, trao đổi về vấn đề đang gặp phải và được hướng dẫn cách xử lý. 

Qua đó, các luật gia cũng nắm bắt những khó khăn phát sinh trong đời sống để lựa chọn nội dung tuyên truyền sát với nhu cầu thực tế, đặc biệt quan tâm đến những nhóm người yếu thế cần được hỗ trợ.

Tại hai buổi tuyên truyền, nhiều người dân tranh thủ nêu những vướng mắc liên quan đến đất đai, thủ tục hành chính và quyền lợi khi xảy ra tranh chấp.

Các luật gia trực tiếp lắng nghe, giải đáp từng vấn đề, đồng thời hướng dẫn những thủ tục cần thiết và cơ quan có thẩm quyền để người dân liên hệ khi cần được hỗ trợ.