Thắp lên hy vọng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ từ những mẫu ADN

Từ ngày 25 đến 30/10/2026, tỉnh Nghệ An đồng loạt triển khai chiến dịch cao điểm đợt 2 thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Chu Chí Quốc, Đội trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Nghệ An cho biết, trong đợt này, tỉnh Nghệ An dự kiến thu nhận mẫu ADN của hơn 3.500 thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ. 

Để triển khai hiệu quả chương trình, Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội tham mưu Công an tỉnh chỉ đạo, phối hợp với Công an cấp xã rà soát, xác minh thông tin thân nhân liệt sĩ; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của việc thu nhận mẫu ADN. Ngoài ra, Công an các xã còn chủ động phối hợp với Ban Chỉ huy Quân sự, Phòng Văn hóa - Xã hội, Trạm Y tế và tổ chức chính trị - xã hội tổ chức xe khách đưa đón thân nhân Liệt sĩ đến điểm thu nhận mẫu ADN tập trung. Sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng liên quan góp phần bảo đảm quá trình thu nhận diễn ra theo kế hoạch, tạo điều kiện thuận lợi để thân nhân liệt sĩ tham gia.

Để thuận tiện cho việc lấy mẫu, Công an tỉnh đã thành lập 4 tổ công tác. Trong đó, một điểm cố định được đặt tại Công an phường Trường Vinh dành cho những thân nhân có khả năng đi lại; đồng thời Công an xã và UBND xã cũng phối hợp bố trí xe đưa đón người dân. Đối với khoảng 80 thân nhân tuổi cao, sức yếu, đi lại khó khăn, 3 tổ lưu động sẽ đến tận nơi để lấy mẫu trực tiếp.

Ông Nguyễn Xuân Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Giai Lạc (tỉnh Nghệ An) cho biết, đợt 2 này địa phương tổ chức đưa đón 29 thân nhân liệt sĩ còn lại trên địa bàn đi lấy mẫu sinh phẩm ADN. Để triển khai hiệu quả, chính quyền địa phương đã ban hành kế hoạch giao nhiệm vụ cụ thể cho lực lượng công an, quân sự, phòng văn hóa và trạm y tế xã.

Theo đó, xã sẽ bố trí thuê xe đưa đón thân nhân tận nơi một cách an toàn. Lực lượng công an chịu trách nhiệm rà soát, lập danh sách đưa đón người dân đến trụ sở UBND xã. Song song với đó, trạm y tế xã phối hợp chuẩn bị đầy đủ thuốc men, phương tiện y tế để kịp thời phục vụ, chăm sóc các trường hợp sức khỏe yếu hoặc đau ốm. 

Hoạt động ý nghĩa này thể hiện sâu sắc tinh thần "uống nước nhớ nguồn" và sự quan tâm, tri ân của Đảng, Nhà nước đối với những người có công với cách mạng.

Bà Nguyễn Thị Ngại (SN 1942, trú tại xã Giai Lạc), em gái liệt sĩ Nguyễn Khắc Ái (SN 1940) cùng con gái của liệt sĩ là chị Nguyễn Thị Lân không giấu được xúc động khi được UBND xã Giai Lạc bố trí thuê xe vượt gần 100km đến điểm lấy mẫu ADN. "Chúng tôi tuổi đã cao, đi lại khó khăn nhưng được các chiến sĩ Công an đến tận nhà đón, đưa đi bằng xe ô tô chung của xã, lại có y bác sĩ chăm sóc dọc đường nên gia đình vô cùng yên tâm. Sự tận tụy, không quản ngại nắng mưa của các chiến sĩ thể hiện tinh thần trách nhiệm rất lớn đối với nhân dân và các anh hùng liệt sĩ", bà Ngại chia sẻ. 

Theo đó, sau khi hoàn thành nghĩa vụ trong kháng chiến chống Pháp, người chiến sĩ Nguyễn Khắc Ái năm xưa lại tiếp tục tái ngũ và anh dũng hy sinh năm 1969 tại chiến trường Khe Sanh (Quảng Trị). Ngày ông ngã xuống, chị Lân mới tròn 2 tuổi. "Suốt những năm tháng tuổi thơ, tôi được bà nội kể về những chiến công cùng sự hy sinh thầm lặng của bố với một niềm tự hào sâu sắc. Trước khi mất, bà dặn tôi phải cố gắng tìm bằng được bố về. Dù gia đình đã nhiều lần tìm kiếm nhưng vẫn chưa có kết quả. Qua đợt lấy mẫu lần này, tôi hy vọng sẽ tìm thấy nơi bố đang nằm để đưa bố về với quê hương và dòng tộc", chị Lân chia sẻ. 

Tại điểm lấy mẫu ADN, câu chuyện về liệt sĩ Lê Văn Quýnh (SN 1951, quê quán tại Đô Lương, Nghệ An) đã lấy đi nước mắt của nhiều người. Là con đầu trong một gia đình đông anh em, anh Quýnh lên đường nhập ngũ khi vừa tròn 17 tuổi. Kể từ ngày khoác lên mình tấm áo lính, người chiến sĩ ấy chưa một lần có cơ hội trở về thăm nhà rồi mãi mãi nằm lại nơi chiến trường Quảng Trị khốc liệt. Mãi đến năm 1977, gia đình mới bàng hoàng nhận được giấy báo tử.

Theo chia sẻ của ông Lê Văn Quan (em trai liệt sĩ Quýnh), việc tìm kiếm phần mộ của anh trai là di nguyện lớn nhất mà người mẹ quá cố để lại cho con cháu. Dù gia đình đã kiên trì tìm kiếm trong nhiều năm nhưng chưa đạt kết quả. Thông qua chương trình lấy mẫu ADN quy mô quốc gia, gia đình ông Quan hiện đang nhen nhóm hy vọng sẽ sớm xác định được danh tính và vị trí mộ của liệt sĩ, từ đó hoàn thành lời hứa thiêng liêng với bố mẹ trước khi họ qua đời.

Toàn bộ dữ liệu, kết quả giám định ADN sẽ được tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm phục vụ đối sánh, xác định danh tính của liệt sĩ chưa có thông tin phần mộ. Bởi vậy, công tác rà soát, kiểm tra thân nhân liệt sĩ được thực hiện hết sức cẩn trọng, đảm bảo chính xác.

Quy trình xác thực thông tin thân nhân liệt sĩ và lấy mẫu máu thân nhân liệt sĩ được thực hiện một cách nghiêm ngặt.

Đối với hàng nghìn thân nhân liệt sĩ tại Nghệ An, đợt lấy mẫu ADN lần này chính là ngọn đuốc thắp lại niềm tin sau hàng thập kỷ tìm kiếm trong vô vọng. Nguyện vọng lớn nhất và cũng là cuối cùng của những người con, người em đã ở tuổi xế chiều lúc này là sớm tìm lại được danh tính của người thân, hoàn thành di nguyện thiêng liêng mà thế hệ trước gửi gắm.

Thu thập mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ là một hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần xác định danh tính các liệt sĩ còn chưa rõ thông tin, giúp các gia đình sớm tìm lại người thân đã hy sinh vì Tổ quốc, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của thân nhân gia đình liệt sĩ. Mỗi mẫu ADN được cung cấp là một hy vọng, một bước tiến trong hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là tình cảm, lòng biết ơn của thế hệ hôm nay đối với những người đã cống hiến, hy sinh cho độc lập, tự do của đất nước. Nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, các ban ngành đoàn thể và toàn thể nhân dân trong công tác chăm lo người có công; củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước