Chiến lược đầu tư hàng trăm tỷ USD vào AI của Meta đang cho thấy những tín hiệu tích cực, giúp Mark Zuckerberg dần lấy lại niềm tin của giới đầu tư. Tuy nhiên, hiệu quả tài chính thực sự của những khoản đầu tư khổng lồ này vẫn chưa được chứng minh.
Cuối năm ngoái, ngay cả Zuckerberg cũng tỏ ra hoài nghi về hướng đi của mình. Trong một tập podcast gần đây của Cheeky Pint, Alexandr Wang, giám đốc AI 29 tuổi của Meta, kể lại rằng CEO đã hỏi anh rằng có chắc liệu việc này sẽ hiệu quả hay không.
Những canh bạc AI đầy rủi ro của Meta, từng được một nhà phân tích ví như hành động “ném mì Ý vào tường để xem thứ gì dính lại”, cùng các đợt sa thải và tái cơ cấu quy mô lớn, giờ đây bắt đầu cho thấy kết quả.
Meta đã tạo được bước tiến đáng kể với trợ lý AI mới mang tên Muse, đồng thời ra mắt một mô hình AI tiên tiến. Dù Muse vẫn đang ghi nhận khoản lỗ lớn do chi phí tính toán cao, các nhà phân tích đã bắt đầu đánh giá tích cực hơn về tiềm năng thương mại của sản phẩm.
Bản thân Zuckerberg cũng đang tận hưởng những tín hiệu thuận lợi. Trong cuộc trò chuyện trên podcast gần đây, ông và Wang dành nhiều lời khen cho năng lực AI của Meta.
“Bạn không bao giờ biết trước một sản phẩm sẽ được đón nhận như thế nào khi ra mắt. Có những trường hợp thành công vượt bậc, và đây chính là một trường hợp như vậy. Sản phẩm đã nhận được phản hồi vô cùng tích cực ngay từ đầu”, Zuckerberg nói.
Niềm tin của Meta vào khả năng lãnh đạo của vị CEO tỷ phú dường như cũng được củng cố. Một diễn biến đáng chú ý là công ty đã thuyết phục được các bên liên quan thông qua kế hoạch phát hành một loại cổ phiếu mới, sau khi Zuckerberg cân nhắc bán bất động sản tại Palo Alto và rời California vì đề xuất đánh thuế tỷ phú tại bang này.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn là liệu đà tích cực hiện nay có thể duy trì trong bao lâu. Meta tiếp tục chi những khoản tiền khổng lồ cho AI, trong khi lợi ích tài chính cụ thể vẫn chưa thực sự rõ ràng. Vì vậy, không phải ai cũng bị thuyết phục.
“Chi phí là rất lớn. Ông ấy đã giành chiến thắng về mặt truyền thông, nhưng vẫn chưa chứng minh được hiệu quả thực sự”, David Wagner, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Aptus Capital Advisors, nhận xét.
Kỷ nguyên tính toán xã hội của Meta
Mark Zuckerberg vốn không xa lạ với những tranh luận về hình ảnh cá nhân trước công chúng. Trong nhiều năm, ông liên tục xuất hiện với những hình tượng khác nhau: từ chàng trai công nghệ mặc áo hoodie, người chồng cơ bắp cho đến đồng minh của Donald Trump với phong cách nam tính nổi bật.
Đầu năm nay, Zuckerberg dường như đứng trước nguy cơ phải đối mặt với một làn sóng chỉ trích mới, không chỉ liên quan đến phần tiếp theo của bộ phim The Social Network.
Ông đã phải ra tòa làm chứng trong một vụ kiện mang tính bước ngoặt, trong đó Meta bị cáo buộc vận hành các nền tảng gây tổn hại đến sức khỏe tâm thần của người trẻ. Meta bị xác định có hành vi thiếu trách nhiệm và hiện kháng cáo phán quyết. Đây là một trong ba vụ kiện lớn trong năm nay buộc công ty phải đối mặt với các cáo buộc liên quan đến nguy cơ công nghệ gây hại cho trẻ em.
Zuckerberg cũng trải qua những tình huống gây tranh cãi khác, chẳng hạn như sự xuất hiện tại hàng ghế đầu trong một show diễn thời trang của Prada, thu hút nhiều bình luận trên mạng xã hội.
Bên trong Meta, tinh thần nhân viên ngày càng sa sút. Dù Zuckerberg tuyên bố năm 2026 là “năm của AI”, công ty vẫn gặp khó khăn trong việc duy trì động lực phát triển. Một số quyết định gây tranh cãi, trong đó có chương trình theo dõi thao tác gõ phím của nhân viên, càng làm gia tăng sự bất mãn.
Meta cũng triển khai một trong những đợt cắt giảm nhân sự lớn nhất từ trước đến nay. Công ty bắt đầu sa thải nhân viên vào tháng 3, trước khi tiến hành đợt cắt giảm lớn hơn vào tháng 5, với khoảng 10% lực lượng lao động bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, khoảng 7.000 nhân viên được điều chuyển trong quá trình tái cơ cấu nhằm tập trung nguồn lực vào AI tại các bộ phận công nghệ và sản phẩm. Nhiều kỹ sư bị chuyển từ vị trí quản lý sang vai trò chuyên môn độc lập. Sau đó, Meta yêu cầu một số nhân viên từng bị giáng chức quay lại đảm nhiệm vị trí quản lý.
Trong khi đó, những khoản đầu tư lớn vào AI chưa nhanh chóng chuyển hóa thành doanh thu. Trong quý II năm nay, khoảng 98% doanh thu của Meta vẫn đến từ hoạt động quảng cáo truyền thống, thay vì các sản phẩm AI.
Giám đốc công nghệ Meta, Andrew “Boz” Bosworth, từng nhận xét trong một cuộc gọi nội bộ hồi tháng 6 rằng tinh thần làm việc của nhân viên có lẽ không ở mức tệ nhất trong 20 năm, nhưng cũng thuộc nhóm thấp nhất.
Những bước chuẩn bị cho màn trở lại của Meta
Giữa những biến động nội bộ, Zuckerberg bắt đầu xây dựng nền tảng cho sự trở lại của Meta trên đường đua AI. Wang cùng các nhà nghiên cứu AI hàng đầu được chuyển đến làm việc gần vị CEO, giúp ông trực tiếp theo sát quá trình phát triển công nghệ.
Từ năm ngoái, Zuckerberg và Wang cũng đẩy mạnh tuyển dụng nhân tài, đưa ra các gói đãi ngộ có giá trị lên tới hàng trăm triệu USD nhằm thu hút những nhà nghiên cứu hàng đầu trong ngành.
Zuckerberg trao quyền cho các cộng sự chủ chốt, trong đó có Nat Friedman, cựu CEO GitHub, để họ tự do theo đuổi các ý tưởng và tầm nhìn riêng. Một trong những trọng tâm là phát triển trợ lý AI, dự án mà Zuckerberg đặc biệt kỳ vọng.
Cách tiếp cận này phù hợp với chiến lược lâu nay của ông: xây dựng các nhóm nhỏ, sẵn sàng tái cơ cấu cho đến khi tìm được mô hình vận hành hiệu quả, đồng thời ưu tiên tốc độ triển khai và chấp nhận rủi ro.
Những nỗ lực đó dường như đang bắt đầu phát huy tác dụng.
Muse, trợ lý ảo Meta AI được mong đợi từ lâu, nhanh chóng tạo được sức hút sau khi ra mắt. Chỉ một tuần sau, ứng dụng đã vươn lên vị trí dẫn đầu trên các bảng xếp hạng ứng dụng và sau đó vượt mốc 10 triệu lượt tải xuống tại Bắc Mỹ.
Một người am hiểu vấn đề cho biết đội ngũ phát triển Meta bất ngờ khi sản phẩm nhanh chóng vượt qua đối thủ OpenAI trên thị trường. Sau đó khoảng 3 tuần, Dots, sản phẩm cạnh tranh của OpenAI, được ra mắt.
Không dừng lại ở trợ lý ảo, Meta còn huy động nguồn lực tính toán và nhân tài ở quy mô chưa từng có để phát triển loạt mô hình AI tiên tiến mang tên Muse Wonder. Công ty kỳ vọng dòng mô hình này có thể cạnh tranh với sản phẩm của những đối thủ hàng đầu như OpenAI và Anthropic.
Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý III, Zuckerberg bày tỏ sự lạc quan rằng các khoản đầu tư vào AI và phần cứng có thể sớm trở thành nguồn thu quan trọng của Meta. Theo ông, công ty có thể tạo doanh thu khi người dùng mua sắm thông qua Muse hoặc lựa chọn các sản phẩm kính thực tế ảo được tích hợp ngày càng nhiều tính năng AI.
Song song với những bước tiến về công nghệ, Meta cũng đang thể hiện sự phụ thuộc ngày càng lớn vào khả năng lãnh đạo của Zuckerberg đối với triển vọng dài hạn của công ty.
Theo hồ sơ Meta công bố hôm thứ Tư, các thành viên chủ chốt trong hội đồng quản trị đã bất ngờ từ chối tham dự một bữa tối với Zuckerberg vào tháng 9, sau khi ông nói sẽ bán bất động sản tại Palo Alto để phản đối đề xuất đánh thuế tỷ phú của California.
Chỉ bốn ngày sau, một ủy ban đặc biệt đưa ra phương án cho phép Zuckerberg nhận 20 tỷ USD tiền mặt ngay lập tức để trang trải khoản thuế tiềm tàng nếu đề xuất được thông qua, mà không làm suy giảm quyền kiểm soát của ông tại Meta. Công ty cũng lên kế hoạch bảo đảm việc huy động thêm hàng tỷ USD cho AI không làm giảm quyền chi phối của vị CEO.
Trong thông cáo báo chí, Meta nhấn mạnh thành tích tạo ra giá trị đáng kể cho cổ đông của công ty phần lớn đến từ năng lực lãnh đạo, tầm nhìn sáng tạo và khả năng quản lý của Zuckerberg.
Những tín hiệu tích cực khác cũng xuất hiện khi Meta giải quyết được một số vấn đề pháp lý. Tháng 8, công ty đạt thỏa thuận trong một vụ kiện lớn do các tổng chưởng lý tại nhiều bang, Washington D.C. và các vùng lãnh thổ của Mỹ khởi xướng. Theo thỏa thuận, Meta cam kết điều chỉnh một số tính năng trên ứng dụng, chẳng hạn như giới hạn thời gian sử dụng hằng ngày và tạm dừng thông báo vào ban đêm.
Meta cho rằng các biện pháp bảo vệ thanh thiếu niên cần được áp dụng đồng bộ trên các nền tảng, bởi việc hạn chế sử dụng một ứng dụng có thể khiến người trẻ chuyển sang ứng dụng khác như YouTube hoặc TikTok.
Dẫu vậy, những dấu hỏi lớn vẫn chưa biến mất. Một ngày sau khi Meta công bố lợi nhuận khả quan và sự đón nhận tích cực dành cho Muse, cổ phiếu công ty giảm 7%. Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư vẫn lo ngại về quy mô chi tiêu khổng lồ mà Meta dự kiến dành cho AI trong những năm tới.
Các rắc rối pháp lý cũng tiếp tục bủa vây doanh nghiệp. Trong tuần này, một bồi thẩm đoàn tại New Mexico đã ra phán quyết buộc Meta phải trả 25 tỷ USD liên quan đến vụ bê bối Cambridge Analytica. Công ty cho biết sẽ kháng cáo.
Dù chiến lược của Zuckerberg có duy trì được hiệu quả lâu dài hay không vẫn còn là câu hỏi bỏ ngỏ, sự thay đổi trong cách nhìn nhận về Meta là điều đáng chú ý. Những thành công bước đầu có thể đã khiến một số người hoài nghi phải xem xét lại quan điểm, ít nhất cho đến khi công ty đối mặt với một giai đoạn biến động mới.
“Meta lại trở nên hấp dẫn rồi”, Jesse Cohen, nhà phân tích tại Investing.com, nhận định. “Đó là hiệu ứng Muse”.
Theo Business Insider