Bộ trưởng Y tế: Người lớn không bị ép buộc hiến mô, tạng, tại sao trẻ em lại đặt ra vấn đề ép buộc?

Chiều 27/10, tại Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã chủ trì buổi họp báo cung cấp thông tin về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Xây dựng luật mang lại nhiều lợi ích nhất cho người dân, bệnh nhân

Phát biểu tại họp báo, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự án Luật đang trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI. 

Bộ trưởng cho biết dự thảo luật đã được thảo luận tại tổ và hiện đang trong quá trình tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội để tiếp tục hoàn thiện cái dự án luật này với những tinh thần cầu thị ở mức cao nhất và chuẩn bị thảo luận tại hội trường Kỳ họp thứ 2 vào tuần tới.

Theo Bộ trưởng, các nội dung được Ban soạn thảo - gồm đại diện nhiều các cơ quan, bộ ngành đã tham gia trong quá trình soạn thảo được Chính phủ thống nhất, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình ra Quốc hội.

Quang cảnh họp báo (Ảnh: T.D).

Hiện dự luật vẫn đang trong quá trình tiếp tục hoàn thiện, chỉnh lý, do vậy Bộ trưởng cho biết bất kỳ ý kiến đóng góp nào cũng được Ban soạn thảo xem xét một cách kỹ lưỡng, tiếp thu đầy đủ và có báo cáo giải trình, báo cáo tại diễn đàn của Quốc hội.

Đối với những ý kiến của người dân thời gian qua, Bộ trưởng cho biết đây cũng là một trong những kênh để Ban soạn thảo lắng nghe và giải quyết vấn đề. Còn với những nội dung, vấn đề chưa được đưa đến người dân một cách thấu đáo, rõ ràng, dễ hiểu nhất, Bộ trưởng cho biết ban soạn thảo sẽ tiếp tục giải thích.

Tinh thần của việc sửa luật lần này là khắc phục những vướng mắc, bất cập trong luật đã triển khai 20 năm qua.

Nhấn mạnh, hiện nay, việc ghép mô, tạng là một trong những điểm sáng của ngành y tế, với sự nỗ lực rất lớn của đội ngũ thầy thuốc, y bác sĩ, các bệnh viện để làm sao cứu được nhiều bệnh nhân hơn, đáp ứng được mong mỏi càng ngày càng lớn của bệnh nhân trong lĩnh vực này. 

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan chia sẻ tại họp báo (Ảnh: T.D).

"Một người mà bị suy tạng mãn thì con đường cứu sống duy nhất khi ở giai đoạn cuối cùng đó là được thay tạng. Trước những cái sống chết thường ngày phải gặp mặt thì đây là một nỗi rất trăn trở của những người xây dựng pháp luật cũng như là những người mà phải triển khai thực hiện việc này", Bộ trưởng nghẹn ngào khi nhắc về nghĩa cử cao đẹp của việc hiến mô, tạng.

Bộ trưởng nói tiếp: "Nếu chúng ta là những người xây dựng pháp luật, chúng ta thờ ơ, bàng quan với những việc như vậy, chúng ta mới là những người có lỗi. Chúng ta không thể thấy cứu sống được mà chúng ta không làm vì những lý do, trở ngại. Tôi nghĩ, việc không làm, thờ ơ trước sức khỏe nhân dân, đấy mới chính là vô đạo đức".

Vì vậy, người đứng đầu ngành y tế khẳng định quyết tâm làm, xây dựng luật mang lại nhiều lợi ích nhất cho người dân, cho các bệnh nhân đang chờ và trên một tinh thần "không ép buộc ai cả".

Bộ trưởng cho biết, hiện cuộc vận động hiến tạng cũng chỉ là vận động, người lớn cũng chỉ là vận động, không phải là một cuộc ép buộc hiến tạng. Đấy là một vấn đề nhân văn.

"Người lớn không ép buộc thì tại sao trẻ con lại đặt ra vấn đề ép buộc ở đây? Cách tiếp cận như vậy liệu có đúng? Không ép buộc ai cả. Nhưng nếu gia đình các cháu không may qua đời, người ta có nhu cầu nhìn thấy bóng dáng đứa con thân yêu của mình tiếp tục sống trong một hình hài khác. Trong khi rất nhiều các trẻ em đang chờ để có được cuộc sống một cách đàng hoàng thì những người như chúng ta cũng phải tập trung làm việc ấy", Bộ trưởng trăn trở.

Đồng thời nhấn mạnh dự thảo luật về mặt kỹ thuật có thể chưa chặt chẽ, chưa thể hiện được hết các nội dung thì đó là trách nhiệm của những nhà làm luật, trách nhiệm của đại biểu Quốc hội, trách nhiệm của tất cả chúng ta để làm cho luật thật chặt chẽ.

Tinh thần chung của luật được Bộ trưởng Y tế gói gọn trong 2 việc: Một là, mở đối với việc cứu sống nhiều hơn nữa các bệnh nhân, cứu sống hơn nhiều nữa các cháu bé; Hai là chặn, chặn ở các điều cấm để xác định các cái đối tượng không phù hợp.

"Đây là hai nguyên tắc cốt lõi để chúng tôi triển khai xây dựng luật này. Và không vì một cái mục đích gì khác ngoài mục đích là mang lại cuộc sống tốt hơn cho người bệnh", Bộ trưởng cho hay.

Bộ trưởng Bộ Y tế cũng khẳng định, những thông tin nói rằng ngành y tế hoặc cơ quan soạn thảo thúc đẩy điều này để làm "việc nọ, việc kia là không chính xác, không đúng sự thật".

Bộ trưởng mong dự án Luật sẽ được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2. Qua đó, sẽ mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho các cháu bé, cho những người bị bệnh mạn tính đang cần chờ sự hỗ trợ của các thầy thuốc, y bác sĩ. 

Đồng thời, tạo được hành lang pháp lý tốt hơn để cho các y bác sĩ yên tâm công tác, cống hiến cho sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Cấm hành vi lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi khi còn sống

Trước đó, tại họp báo thông tin nội dung về hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi trong dự thảo Luật, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết dự thảo Luật quy định cấm hành vi lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi khi còn sống. 

Chỉ được lấy mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi sau khi chết đã được Hội đồng chuyên môn độc lập xác định chết não hoặc chết tuần hoàn, đã đăng ký hoặc có nguyện vọng hiến trước khi chết và được cha mẹ/người giám hộ đồng ý.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (Ảnh: T.D).

Hiến mô ở người dưới 18 tuổi khi còn sống: Chỉ được hiến mô tái sinh (chủ yếu là tế bào gốc tạo máu) để điều trị cho người thân khi không có người hiến trưởng thành phù hợp.

Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi được hiến cho người là thành viên gia đình; người dưới 15 tuổi chỉ được hiến cho cha, mẹ, anh, chị, em ruột.

Bảo đảm các điều kiện: Trẻ phải đủ sức khỏe, được tư vấn độc lập, có sự đồng ý của cả trẻ và cha mẹ hoặc người giám hộ.

Được hiến mô thuộc bộ phận cơ thể không tiếp tục sử dụng được cho chính người đó khi có sự đồng ý của cả người đó và cha mẹ hoặc người giám hộ.

Đối với các biện pháp kiểm soát và phòng chống mua bán mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi. Theo Thông tin từ Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, dự thảo đề cập các biện pháp cụ thể như: Quy định có sự đồng ý của trẻ và cả cha, mẹ hoặc người giám hộ đương nhiên (theo quy định tại Điều 52 Bộ luật Dân sự).

Chỉ giới hạn trẻ 15-18 tuổi được hiến mô tái sinh cho thành viên gia đình; Trẻ dưới 15 tuổi được hiến mô tái sinh cho cha, mẹ, anh, chị em ruột: Bộ Y tế sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất thu hẹp phạm vi hiến: chỉ cho anh, chị em ruột.

Được tư vấn độc lập theo quy trình do Bộ Y tế ban hành để bảo đảm người hiến được cung cấp đầy đủ thông tin, tự nguyện và không bị cưỡng ép hiến mô.

Sự phản đối, không đồng ý của trẻ trong bất cứ tình huống, thời điểm nào đều được tôn trọng và ghi nhận.