Tất cả người dân có lương hưu, trợ cấp trên cả nước chú ý đề xuất quy định mới quan trọng

Nhằm tiếp tục đẩy mạnh công tác cải cách hành chính và tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp, Chính phủ vừa trình dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH). Điểm nhấn quan trọng của dự thảo lần này là việc trao thẩm quyền cho Chính phủ trong việc rà soát, cắt giảm và thay thế các thành phần hồ sơ, thủ tục hành chính liên quan đến việc thụ hưởng lương hưu và các chế độ bảo hiểm xã hội.

Bãi bỏ loạt điều khoản cũ, trao quyền linh hoạt cho Chính phủ

Ảnh được AI hỗ trợ thiết kế

Theo nội dung Tờ trình và dự thảo luật, nhằm tinh gọn hệ thống pháp luật và tạo hành lang pháp lý thông thoáng, Chính phủ đề xuất bãi bỏ một loạt các điều quy định cụ thể về hồ sơ, trình tự, thủ tục đã được quy định tại Luật BHXH năm 2024 cụ thể là:

Điều 24. Trình tự, thủ tục thực hiện chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội;

Điều 27. Hồ sơ đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện;

Điều 28. Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội và cấp sổ bảo hiểm xã hội;

Điều 29. Điều chỉnh thông tin đăng ký kê khai tham gia bảo hiểm xã hội;

Điều 47. Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp ốm đau;

Điều 48. Giải quyết hưởng trợ cấp ốm đau;

Điều 49. Giải quyết hưởng trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ sau khi ốm đau;

Điều 61. Hồ sơ đề nghị hưởng chế độ thai sản;

Điều 62. Giải quyết hưởng chế độ thai sản đối với người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc;

Điều 63. Giải quyết hưởng trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ sau thai sản;

Điều 77. Hồ sơ đề nghị hưởng lương hưu đối với người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc;

Điều 78. Hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần;

Điều 79. Giải quyết hưởng lương hưu, hưởng bảo hiểm xã hội một lần;

Điều 80. Hồ sơ đề nghị tiếp tục hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng trong trường hợp đã bị tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng;

Điều 81. Giải quyết tiếp tục hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng trong trường hợp đã bị tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng;

Điều 90. Hồ sơ đề nghị hưởng chế độ tử tuất;

Điều 91. Giải quyết hưởng chế độ tử tuất;

Điều 92. Giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc chậm so với thời hạn quy định;

Điều 96. Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thai sản;

Điều 97. Giải quyết hưởng trợ cấp thai sản;

Điều 105. Hồ sơ đề nghị hưởng lương hưu đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

Điều 106. Hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần;

Điều 107. Giải quyết hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội một lần đối với người đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

Điều 112. Hồ sơ đề nghị và giải quyết hưởng chế độ tử tuất;

Điều 113. Giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện chậm so với thời hạn quy định.

Thay thế cho các quy định trước đây, điểm b khoản 2 Điều 3 của dự thảo giao trực tiếp cho Chính phủ thẩm quyền quy định chi tiết về hồ sơ, thủ tục tham gia và thụ hưởng các chế độ BHXH. Thêm vào đó, Chính phủ cũng chịu trách nhiệm quy định rõ ràng về hồ sơ, thủ tục giải quyết chế độ đối với nhóm lao động chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng cũng chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Lấy dữ liệu số làm nền tảng để cắt giảm giấy tờ

Điểm cốt lõi trong định hướng cải cách lần này là việc ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác triệt để các cơ sở dữ liệu quốc gia cũng như cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Cụ thể, dự thảo luật quy định Chính phủ sẽ căn cứ vào mức độ hoàn thiện và khả năng đáp ứng thực tế của hệ thống cơ sở dữ liệu để xem xét, quyết định việc thay thế hoặc cắt giảm các thành phần hồ sơ trong thủ tục hành chính. Mục tiêu cao nhất là mang lại sự tiện lợi, nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ cho người tham gia cũng như người thụ hưởng các chính sách dài hạn như lương hưu và trợ cấp hàng tháng.

Mặc dù dự thảo chưa liệt kê chi tiết từng loại giấy tờ cụ thể sẽ bị loại bỏ do lộ trình cắt giảm còn phụ thuộc vào tiến độ số hóa và các văn bản hướng dẫn chi tiết của Chính phủ, nội dung này hoàn toàn phù hợp với quan điểm thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội. Theo đó, cơ quan thẩm tra cũng đã đề nghị Chính phủ ưu tiên xây dựng các quy định thủ tục theo hướng tối ưu hóa, cắt giảm tối đa thời gian, thành phần giấy tờ và chi phí cho người dân.

Nếu được Quốc hội chính thức thông qua, dự án Luật BHXH sửa đổi dự kiến sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2027, kỳ vọng tạo ra bước đột phá mới trong việc nâng cao chất lượng phục vụ và thực thi chính sách an sinh xã hội.