Khi người cầm điện thoại không là nạn nhân
Trong những cuộc mâu thuẫn, xô xát ngoài đường, không khó bắt gặp hình ảnh một người cầm điện thoại liên tục quay phim, chất vấn, thậm chí có lời lẽ khiêu khích đối phương. Những đoạn video sau đó được đăng tải lên mạng xã hội, thu hút hàng nghìn lượt bình luận, chia sẻ và những cuộc tranh luận về đúng, sai.
Đáng chú ý, có những đoạn clip chỉ ghi lại thời điểm một người mất bình tĩnh, có hành vi xô đẩy hoặc đánh trả, trong khi nguyên nhân dẫn đến xung đột lại không được thể hiện đầy đủ. Người xem vì thế dễ đứng về phía người cầm điện thoại, mặc định người có hành vi bạo lực là bên duy nhất có lỗi.
Trả lời Báo Điện tử VTC News, Đại tá, PGS.TS Lê Quang Toàn, Trưởng khoa Nghiệp vụ Điều tra hình sự, Học viện Cảnh sát Nhân dân cho rằng, trước hết cần phân biệt rõ việc quay phim để ghi nhận sự việc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp với hành vi cố tình kích động người khác mất bình tĩnh, sau đó sử dụng hình ảnh để tạo thông tin có lợi cho mình.
“Cách hành xử của những người cố tình kích động người khác để quay phim là rất không phù hợp, bởi vì nó có thể dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật của người khác cũng như gây thiệt hại cho chính tính mạng, sức khỏe của họ” , Đại tá Lê Quang Toàn nhận định.
Thực tế, những mâu thuẫn bị đẩy lên cao trong quá trình livestream đã dẫn đến các vụ việc gây mất an ninh, trật tự. Điển hình, cuối tháng 9/2026, vụ xô xát trước một nhà hàng chuyên thịt dê tại phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.
Hình ảnh phiên livestream ghi lại cảnh Thắng ‘Ật’ và nhân viên nhà hàng lời qua tiếng lại trước khi xảy ra vụ va chạm.
Vụ việc cho thấy nguy cơ mâu thuẫn leo thang khi hoạt động livestream đi kèm những lời lẽ khiêu khích, xúc phạm. Tuy nhiên, không có căn cứ để kết luận vụ việc xuất phát từ mục đích tạo thương tích nhằm đòi bồi thường.
Đại tá Lê Quang Toàn nhấn mạnh, dưới góc độ điều tra hình sự, cơ quan chức năng phải làm rõ toàn bộ diễn biến trước, trong và sau khi xảy ra sự việc; thu thập tài liệu, chứng cứ để xác định hành vi, động cơ và lỗi của từng người, thay vì chỉ căn cứ vào đoạn clip do một bên cung cấp.
Người bị tấn công cần được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm nếu có hành vi vi phạm khác. Ngược lại, người bị khiêu khích không thể lấy đó làm lý do để tùy tiện sử dụng bạo lực.
Theo vị chuyên gia, người khiêu khích có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội Làm nhục người khác, Vu khống hoặc Gây rối trật tự công cộng nếu đủ yếu tố cấu thành. Việc bồi thường cũng phải căn cứ thiệt hại thực tế và lỗi của các bên, không phụ thuộc vào yêu cầu một phía.
Đoạn clip không thể thay thế sự thật
Không chỉ xuất hiện trong những cuộc xô xát ngoài đường, việc sử dụng điện thoại để công kích, khiêu khích đối phương còn diễn ra trên mạng xã hội, thậm chí khiến mâu thuẫn từ không gian mạng lan ra đời thực.
Cuối tháng 7/2026, từ mâu thuẫn trên mạng xã hội, Nguyễn Văn Hợi (tức Khánh Sky) cùng Hồ Văn Khoa tìm đến xưởng sản xuất của TikToker Trần Đình Tiệp (tức Vua Quạt) tại Bắc Ninh, phát trực tiếp cảnh lớn tiếng gọi tên, yêu cầu người này ra gặp mặt.
“Vua Quạt”, Khánh “Sky” và Hồ Văn Khoa bị khởi tố.
Theo cơ quan công an, các cá nhân liên quan nhiều lần livestream chửi bới, đăng tải thông tin sai sự thật nhằm thu hút lượt xem, tăng tương tác. Đến ngày 7/8, Công an tỉnh Bắc Ninh thông tin đã khởi tố ba bị can liên quan vụ việc.
pgs-le-quang-toan (1).jpg
Đại tá, PGS.TS Lê Quang Toàn
Những vụ việc như vậy cho thấy khi mâu thuẫn được đưa lên mạng xã hội, chiếc điện thoại có thể trở thành phương tiện khiến tranh chấp tiếp tục leo thang, thay vì được giải quyết.
Đại tá Lê Quang Toàn nhấn mạnh, khi điều tra một vụ xô xát, việc ai ra tay trước không phải căn cứ duy nhất để xác định trách nhiệm. Cơ quan chức năng phải làm rõ nguyên nhân mâu thuẫn, hành vi của từng người và đối chiếu lời khai với camera, nhân chứng cùng các chứng cứ khác.
Theo Đại tá Toàn, cần phân biệt trường hợp chỉ ghi được một phần diễn biến với việc cố tình chỉnh sửa, che giấu thông tin để xuyên tạc. Những đoạn clip sai lệch có thể khiến người liên quan bị công kích, ảnh hưởng danh dự, công việc, gia đình, trong khi người cố tình phát tán thông tin sai sự thật cũng có nguy cơ bị xử lý.
Đáng chú ý, việc livestream kèm lời lẽ kích động, xúc phạm không chỉ gây tranh cãi trên mạng mà còn có thể dẫn đến hậu quả pháp lý.
Từ những vụ việc trên, Đại tá Lê Quang Toàn cảnh báo người dân không nên để bản thân bị cuốn vào những cuộc đối đầu trước ống kính điện thoại.
“Về bản chất, đây có thể coi là một cái bẫy được giăng sẵn, chỉ cần chúng ta nóng nảy, mất bình tĩnh, thiếu kiểm soát là sẽ sập bẫy, và từ người bị xúc phạm, chúng ta có thể trở thành người vi phạm pháp luật” , ông Toàn nhấn mạnh.
Vị chuyên gia khuyến cáo, khi bị quay phim, khiêu khích, người dân cần giữ bình tĩnh, hạn chế tranh cãi, không giằng điện thoại hoặc sử dụng bạo lực. Nếu cần thiết, có thể nhờ người chứng kiến hỗ trợ ghi nhận sự việc và trình báo cơ quan chức năng.
Trường hợp bị đăng tải thông tin sai lệch, cần lưu giữ chứng cứ để yêu cầu gỡ bỏ, đính chính hoặc đề nghị xử lý theo quy định, thay vì đáp trả bằng những lời đe dọa, xúc phạm trên mạng xã hội. Bởi khi mâu thuẫn bị đẩy lên cao, chỉ một phút mất kiểm soát cũng có thể khiến người bị khiêu khích phải trả giá bằng trách nhiệm pháp lý.