Ảnh minh họa
Thay vì phá dỡ một quần thể nhà hát lịch sử để nhường đất xây sân vận động mới, các kỹ sư tại Detroit (Mỹ) đã nâng toàn bộ công trình nặng khoảng 2.750 tấn lên 72 bệ có bánh xe, di chuyển qua 5 dãy phố với quãng đường khoảng 563 mét mà không cần tháo rời kết cấu.
Trong quá trình chuẩn bị mặt bằng xây dựng sân vận động Comerica Park, thành phố Detroit phải đối mặt với bài toán bảo tồn một công trình kiến trúc nằm trong khu vực quy hoạch. Đó là quần thể Nhà hát Gem và tòa nhà Century Club liền kề, hai không gian có giá trị lịch sử và văn hóa đối với thành phố.
Thay vì phá bỏ công trình để giải phóng mặt bằng, phương án di dời nguyên khối được lựa chọn. Toàn bộ quần thể được nâng khỏi nền móng cũ, đặt lên hệ thống bệ di động và vận chuyển đến vị trí mới cách đó khoảng 563 mét.
Theo thông tin được Playbill đăng tải dựa trên nguồn tin Reuters, công trình có trọng lượng khoảng 5 triệu pound, tương đương 2.750 tấn. Đây là một trong những dự án di dời công trình quy mô lớn đáng chú ý được thực hiện trong môi trường đô thị.
72 bệ di động nâng đỡ toàn bộ công trình
Để thực hiện chiến dịch, các kỹ sư sử dụng 72 bệ di động, mỗi bệ được trang bị 8 bánh xe và một kích thủy lực có khả năng chịu tải 50 tấn. Hệ thống này được bố trí bên dưới một kết cấu đỡ tạm thời nhằm phân bổ trọng lượng của tòa nhà trên nhiều điểm.
Trước khi đưa các bệ bánh xe vào vị trí, công nhân phải nâng toàn bộ công trình lên khoảng 3 mét so với nền móng ban đầu. Khoảng trống bên dưới được sử dụng để lắp đặt dầm thép, hệ thống đỡ và các thiết bị phục vụ quá trình vận chuyển.
Sau khi hoàn tất công đoạn này, tải trọng của tòa nhà được chuyển từ móng cũ sang hệ thống bệ di động. Nhờ đó, toàn bộ quần thể có thể được đưa lên đường phố mà không cần tháo dỡ các bộ phận kiến trúc.
Quá trình di chuyển sử dụng 6 máy kéo và máy xúc, kết hợp khoảng 610 mét cáp để hỗ trợ kéo và điều hướng công trình. Trong khi các bánh xe đảm nhiệm việc di chuyển, hệ thống kích thủy lực giúp điều chỉnh độ cao và duy trì trạng thái cân bằng của kết cấu.
Đây là yêu cầu kỹ thuật quan trọng bởi công trình có nhiều không gian bên trong, tường xây và các chi tiết trang trí được tích hợp vào kết cấu. Những thay đổi đột ngột về độ cao hoặc sự phân bổ tải trọng không đồng đều có thể gây biến dạng, nứt vỡ và ảnh hưởng đến các bộ phận kiến trúc.
Bên cạnh hệ thống thiết bị, tuyến đường vận chuyển cũng cần được chuẩn bị kỹ lưỡng. Các kỹ sư phải tính đến khả năng chịu tải của mặt đường, không gian di chuyển và những chướng ngại vật như cột điện, hệ thống hạ tầng đô thị hay sự thay đổi cao độ trên đường phố.
Di dời nguyên khối để bảo tồn công trình lịch sử
Điểm đáng chú ý của dự án là các kỹ sư không chỉ giữ lại mặt tiền mà di chuyển cả quần thể kiến trúc. Nhà hát Gem và tòa nhà Century Club được vận chuyển như một khối thống nhất, duy trì mối liên kết giữa hai công trình.
Phần lâu đời hơn của quần thể từng là trụ sở Century Club, một tổ chức phụ nữ được thành lập tại Detroit. Tòa nhà được sử dụng cho các cuộc họp, hoạt động xã hội, thuyết trình và sự kiện văn hóa. Sau đó, một nhà hát được xây dựng liền kề, hình thành quần thể Century và Gem.
Trải qua nhiều giai đoạn, không gian này từng phục vụ các hoạt động biểu diễn sân khấu và chiếu phim. Tuy nhiên, trước khi được di dời, công trình đã có thời gian xuống cấp và đối mặt với nguy cơ bị phá bỏ do kế hoạch phát triển đô thị.
Việc xây dựng sân vận động Comerica Park khiến khu đất ban đầu của nhà hát nằm trong phạm vi cần giải phóng mặt bằng. Phương án di chuyển giúp thành phố tiếp tục triển khai dự án thể thao mà không phải đánh đổi bằng việc phá hủy toàn bộ công trình lịch sử.
Sau khi vượt qua quãng đường khoảng 563 mét, tương đương 5 dãy phố, quần thể được đặt trên nền móng mới gần giao lộ Madison và Brush ở trung tâm Detroit.
Nhà hát mở cửa trở lại sau quá trình trùng tu
Sau khi hoàn tất di dời, công trình tiếp tục trải qua quá trình trùng tu nhằm khôi phục và duy trì các không gian bên trong. Đến tháng 9/1998, nhà hát mở cửa trở lại phục vụ công chúng.
Việc bảo tồn nguyên khối giúp duy trì không chỉ hình dáng bên ngoài mà còn các hội trường, sân khấu và nhiều chi tiết kiến trúc gắn với lịch sử sử dụng của công trình.
Dự án tại Detroit cho thấy một hướng tiếp cận khác trong việc xử lý xung đột giữa phát triển hạ tầng và bảo tồn di sản đô thị. Thay vì lựa chọn phá dỡ hoặc giữ nguyên hiện trạng khu đất, các kỹ sư đã sử dụng giải pháp di dời toàn bộ công trình đến một vị trí khác.
Với khối lượng khoảng 2.750 tấn, quãng đường vận chuyển 563 mét và hệ thống 72 bệ di động, dự án Nhà hát Gem trở thành một ví dụ đáng chú ý về khả năng ứng dụng kỹ thuật nâng, di chuyển công trình trong điều kiện đô thị, đồng thời bảo tồn những kiến trúc có giá trị lịch sử.