Công an sẽ điều tra khi phát hiện các giao dịch cho vay tiền như sau

Thế nào là hoạt động "tín dụng đen"?

Ngày 6/11, Công an TP Cần Thơ cho hay, với phương thức hoạt động ngày càng đa dạng, nhất là trên không gian mạng, hoạt động "tín dụng đen" tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến tài sản, đời sống của người dân và tình hình an ninh, trật tự.

Trước thực tế đó, việc chủ động nhận diện, phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động cho vay lãi nặng có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Hoạt động "tín dụng đen" thường được hiểu là hình thức cho vay tiền không chính thức, với lãi suất cao và các điều kiện giao dịch thiếu minh bạch; trong nhiều trường hợp còn đi kèm những hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình thu hồi nợ.

Các đối tượng thường lợi dụng nhu cầu vay vốn nhanh, thủ tục đơn giản của một bộ phận người dân để tiếp cận, mời chào vay tiền, sau đó áp dụng mức lãi suất cao, nhiều khoản phí hoặc điều kiện bất lợi khiến người vay gặp khó khăn trong việc thanh toán.

Công an cơ sở tuyên truyền người dân và bóc gỡ quảng cáo không đúng quy định, góp phần chủ động phòng ngừa hoạt động “tín dụng đen” (Ảnh: Công an Cần Thơ).

Nếu trước đây, hoạt động này thường được quảng cáo thông qua tờ rơi, giấy dán tại các tuyến đường, khu dân cư hoặc tiếp cận trực tiếp người có nhu cầu vay tiền thì hiện nay, các đối tượng còn lợi dụng mạng xã hội, website và ứng dụng trên điện thoại để quảng bá dịch vụ cho vay nhanh, không cần thế chấp, giải ngân trong thời gian ngắn.

Một số trường hợp yêu cầu người vay cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh giấy tờ tùy thân, thông tin tài khoản hoặc quyền truy cập dữ liệu trên thiết bị điện tử, tiềm ẩn nguy cơ bị khai thác, sử dụng trái phép.

Đáng chú ý, khi người vay không có khả năng thanh toán đúng hạn, một số đối tượng có thể sử dụng các phương thức đòi nợ trái pháp luật như đe dọa, xúc phạm, gây sức ép đối với người vay và người thân, phát tán thông tin cá nhân nhằm gây áp lực. Những hành vi này không chỉ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân mà còn có thể làm phát sinh các vụ việc phức tạp về an ninh, trật tự.

Cho vay với lãi suất bao nhiêu sẽ không vi phạm pháp luật?

Không phải mọi giao dịch vay tiền với lãi suất cao hoặc mọi tranh chấp về nghĩa vụ trả nợ đều mặc nhiên cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, những biểu hiện cho vay với lãi suất bất thường, thu thêm nhiều khoản tiền không rõ ràng, đe dọa hoặc sử dụng các biện pháp trái pháp luật để thu hồi nợ là những dấu hiệu người dân cần cảnh giác và kịp thời thông tin đến cơ quan chức năng.

Khi phát hiện hoạt động cho vay có biểu hiện bất thường, hành vi đe dọa, cưỡng ép hoặc sử dụng các phương thức trái pháp luật để thu hồi nợ, lực lượng Công an có cơ sở xác minh, phân loại, xử lý theo thẩm quyền; trường hợp có dấu hiệu tội phạm thì tiến hành các biện pháp điều tra theo quy định.

Công tác phòng ngừa, đấu tranh cũng cần có sự phối hợp giữa lực lượng Công an với các cơ quan, tổ chức có liên quan và chính quyền cơ sở. Qua đó, góp phần kịp thời trao đổi thông tin, tuyên truyền pháp luật, hỗ trợ người dân tiếp cận các nguồn vốn hợp pháp, hạn chế nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật từ nhu cầu vay vốn trong đời sống.

Ảnh được tạo bởi AI.

Đối với hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, Điều 201 Bộ luật Hình sự quy định việc xử lý hình sự khi người cho vay áp dụng mức lãi suất gấp 05 lần trở lên mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự và có đủ điều kiện về số tiền thu lợi bất chính hoặc điều kiện xử lý khác theo luật định. Vì vậy, không thể chỉ căn cứ vào việc lãi suất vượt quá 20%/năm để kết luận người cho vay phạm tội; việc xác định trách nhiệm pháp lý phải căn cứ vào tính chất, mức độ và các điều kiện cụ thể của hành vi.

Để hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân của hoạt động "tín dụng đen", người dân cần thận trọng trước những lời mời chào vay tiền với thủ tục đơn giản, giải ngân nhanh nhưng không công khai rõ ràng thông tin bên cho vay, lãi suất, phí và điều kiện thanh toán.

Trước khi giao dịch, cần tìm hiểu kỹ tư cách pháp lý của bên cho vay, số tiền thực nhận, tổng số tiền phải trả, thời hạn vay, cách tính lãi và các khoản phí liên quan; không ký kết giấy tờ khi chưa hiểu rõ nội dung thỏa thuận.

Người dân cũng không nên tùy tiện cung cấp hình ảnh giấy tờ tùy thân, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã xác thực hoặc cho phép truy cập dữ liệu cá nhân trên điện thoại khi chưa xác định rõ mục đích và tính hợp pháp của yêu cầu. Đối với các ứng dụng, đường dẫn vay tiền được giới thiệu trên mạng xã hội, cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi cài đặt hoặc thực hiện giao dịch.

Khi phát sinh tranh chấp, bị đe dọa, xúc phạm hoặc phát hiện dấu hiệu cho vay lãi nặng, người dân cần lưu giữ hợp đồng, giấy tờ giao dịch, nội dung trao đổi, thông tin chuyển khoản và các tài liệu liên quan; đồng thời thông báo, cung cấp thông tin cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xác minh và hướng dẫn giải quyết. Không nên tự ý thực hiện các giao dịch tiếp theo hoặc làm theo yêu cầu cung cấp thêm thông tin, tài sản khi có dấu hiệu bị đe dọa, ép buộc.