Khởi công từ 7 năm trước, đường sắt cao tốc 250 km/h, trị giá 6,7 tỷ USD dang dở vì chủ đầu tư không huy động được tiền, chính phủ ráo riết tìm phương án thay thế

Thái Lan đang xem xét kế hoạch đường sắt mới để kết nối Bangkok với khu công nghiệp trọng điểm phía đông đất nước, do dự án đường sắt cao tốc hiện tại đã bị đình trệ nhiều năm vì khó khăn về nguồn vốn.

Dự án hiện tại dài 220 km từ sân bay Don Mueang của Bangkok, qua sân bay Suvarnabhumi đến sân bay U-Tapao trong khu công nghiệp Hành lang Kinh tế phía Đông (EEC). Dự án được khởi công năm 2019 và dự kiến bắt đầu xây dựng sau đó theo hình thức hợp tác công tư giữa đường sắt nhà nước và một công ty thuộc Tập đoàn Charoen Pokphand (CP). Tuy nhiên, dự án hiện đang đứng trước nguy cơ bị hủy bỏ do đơn vị thuộc CP đang tìm cách chấm dứt hợp đồng.

Trong một cuộc phỏng vấn với Nikkei Asia hồi tháng trước, Chula Sukmanop, tổng thư ký Văn phòng EEC, một cơ quan chính phủ giám sát dự án, cho biết hệ thống đường sắt rất quan trọng đối với sự phát triển của khu vực mặc dù kế hoạch hiện tại đang bị hủy bỏ.

"Nếu không có hệ thống đường sắt kết nối khu vực EEC với các sân bay chính của Bangkok, sức hấp dẫn của EEC sẽ giảm đi", ông Chula nói.

Theo ông, phương án thay thế sẽ giảm chi phí xây dựng bằng cách thu hẹp quy mô hoạt động của các đoàn tàu.

"Dự án đường sắt mới có thể không phải là tuyến tàu cao tốc hoàn chỉnh như kế hoạch ban đầu của chúng tôi. Tuy nhiên, đây có thể là tuyến đường sắt cao tốc giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ Bangkok đến đặc khu kinh tế (EEC) khoảng 1 giờ", ông nói.

Ông cho biết thêm rằng tốc độ tối đa 160 km/giờ, so với kế hoạch hiện tại là 250 km/giờ, có thể giúp giảm chi phí xây dựng khoảng 30%. Tổng công ty Đường sắt Nhà nước Thái Lan (SRT) sẽ tài trợ cho việc xây dựng và cấp phép cho một công ty tư nhân vận hành dịch vụ tàu hỏa, ông nói.

Ông Chula cho biết Văn phòng EEC sẽ trình kế hoạch lên Ủy ban Chính sách EEC của chính phủ do Thủ tướng Anutin Charnvirakul chủ trì để phê duyệt nếu dự án hiện tại bị hủy bỏ.

Trong khi đó, dự án hiện tại, trị giá 224 tỷ baht (6,7 tỷ USD), khó có thể tiếp tục theo kế hoạch ban đầu.

Công ty Asia Era One Co., thuộc tập đoàn CP, đã thông báo cho SRT về ý định thực hiện quyền chấm dứt hợp tác công tư do không huy động được vốn từ các nhà cho vay. Các tổ chức tài chính ngần ngại cho vay số tiền lớn sau khi các nghiên cứu khả thi cho thấy dự án không đáng để đầu tư.

Ngày 22/10, SRT đã đệ đơn kiện Asia Era One, yêu cầu công ty này bồi thường 13,3 tỷ baht cho những thiệt hại ước tính do chi phí cơ hội bị bỏ lỡ vì dự án bị đình trệ kéo dài.

Sujittra Anno, một nhà phân tích tại Krungthai Compass, một đơn vị nghiên cứu thuộc Ngân hàng Krungthai, cho biết chính phủ sẽ phải tiến hành một nghiên cứu khả thi về phương án thay thế để xác định xem liệu nó có đáng để đầu tư hay không, ngay cả với chi phí xây dựng thấp hơn.

Bà cũng chỉ ra rằng việc kết nối 3 sân bay thôi có thể chưa đủ. "Nó không chỉ cần kết nối các sân bay và thành phố mà còn cả các cảng biển. Chúng ta cần nghiên cứu kỹ lưỡng kế hoạch này", bà nói.

Mặc dù dự án ban đầu không được triển khai, Chula cho biết đầu tư vào khu vực EEC vẫn tiếp tục tăng trưởng, thu hút các nhà sản xuất từ khắp nơi trên thế giới.

"Thái Lan nằm ở vị trí chiến lược ngay trung tâm ASEAN, sở hữu cơ sở hạ tầng phát triển và được chính phủ hỗ trợ mạnh mẽ. Đó là lý do tại sao nhiều nhà đầu tư tiếp tục đổ xô vào đây", ông Chula cho biết.

Từ khi đặc khu kinh tế EEC được thành lập năm 2018 đến năm 2026, tổng vốn đầu tư vào khu vực này đạt 2,7 nghìn tỷ baht, theo số liệu từ Hội đồng Đầu tư Thái Lan. Các khoản đầu tư gần đây tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên của chính phủ Thái Lan, như cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, y tế, xe điện và năng lượng xanh.

Ông Chula cho biết, với sự gia tăng đầu tư, Văn phòng EEC cũng có kế hoạch xây dựng một thành phố thông minh mới cách sân bay U-Tapao khoảng 15 km để hỗ trợ cộng đồng đang phát triển trong khu vực.

"Đây sẽ là một thành phố không phát thải ròng, điều này sẽ thu hút đầu tư mới vào khu vực", ông Chula nói, đồng thời cho biết thêm rằng Văn phòng EEC dự định mời một liên danh các công ty tư nhân có chuyên môn về quản lý nguồn nước và hệ thống điện.

Theo Nikkei Asia

Theo Y Vân