Sở Dân tộc và Tôn giáo TP.HCM phát động chương trình hành động phát triển văn hóa Việt Nam trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo giai đoạn 2026-2030

TP.HCM đẩy mạnh phối hợp giữa các ngành dân tộc, văn hóa và du lịch nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản của cộng đồng các dân tộc, tôn giáo; đồng thời hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa – tâm linh đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh Thành phố văn minh, hiện đại và giàu bản sắc.

Tham dự buổi lễ có ông Lê Quốc Phong, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM, Trưởng ban Chỉ đạo phát triển văn hóa Việt Nam tại TP.HCM; ông Tào Việt Thắng, Vụ phó Vụ Tuyên truyền công tác dân tộc, tôn giáo thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo; Hòa thượng Thích Huệ Thông, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cùng đại diện các cơ quan Trung ương, sở, ban, ngành, địa phương và đông đảo chức sắc, chức việc, nhà tu hành, nghệ nhân, người có uy tín trong cộng đồng.

Trước khi chương trình chính thức diễn ra, Chủ tịch UBND TP.HCM Lê Quốc Phong cùng đoàn đại biểu tham quan triển lãm giới thiệu các giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu, phản ánh đời sống văn hóa phong phú của các cộng đồng dân tộc và tôn giáo trên địa bàn.

Đưa di sản vào bản đồ văn hóa và du lịch Thành phố

Phát biểu tại lễ phát động, ông Lâm Đình Thắng, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP.HCM cho biết, Thành phố hiện có đồng bào 53 dân tộc thiểu số sinh sống, làm việc và 13 tôn giáo với hơn 2,8 triệu tín đồ, hơn 3.000 cơ sở thờ tự, 9.300 chức sắc, 4.700 chức việc cùng 1.692 cơ sở tín ngưỡng.

Đây là nguồn lực quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển văn hóa Thành phố. Việc bảo tồn các giá trị truyền thống không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc của từng cộng đồng mà còn tạo thêm nguồn tài nguyên phục vụ phát triển du lịch, giáo dục truyền thống và giao lưu văn hóa.

Triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, cùng Chương trình hành động số 18-CTrHĐ/TU của Thành ủy và Kế hoạch số 123/KH-SDTTG của Sở Dân tộc và Tôn giáo, Thành phố xác định ba định hướng trọng tâm: “Gìn giữ bản sắc – Lan tỏa thiện lành – Kết nối phát triển”.

Trong đó, công tác bảo tồn tập trung vào việc trao truyền tiếng nói, chữ viết, lễ hội, nghề truyền thống của các dân tộc; đồng thời ứng dụng công nghệ để số hóa di sản, từng bước xây dựng bản đồ số di sản TP.HCM. Các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo cũng được khuyến khích phát huy vai trò là những địa chỉ văn hóa trong cộng đồng dân cư.

Theo chương trình phối hợp được ký kết tại buổi lễ, ba sở sẽ tập trung kiểm kê, lập hồ sơ đề xuất xếp hạng di tích đối với các công trình tín ngưỡng, tôn giáo có giá trị; tích hợp thông tin di tích, cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo vào bản đồ số di sản Thành phố.

Đặc biệt, các đơn vị sẽ nghiên cứu xây dựng những tuyến du lịch văn hóa – tâm linh, khai thác hợp lý giá trị kiến trúc, lịch sử, nghệ thuật và các hoạt động lễ hội truyền thống. Lễ hội Nguyên Tiêu, lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số và các đại lễ tôn giáo sẽ được định hướng nâng tầm thành những sự kiện văn hóa – du lịch tổ chức định kỳ.

Việc phát triển các sản phẩm du lịch này phải gắn với bảo tồn giá trị nguyên bản, tôn trọng đặc trưng văn hóa và sự tôn nghiêm của các không gian thờ tự. Theo đó, các đơn vị sẽ thống nhất với tổ chức tôn giáo về quy chế đón tiếp khách tham quan, bảo đảm hoạt động du lịch không làm ảnh hưởng đến sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo.

Phát huy giá trị đạo đức, nhân văn từ cộng đồng

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM đánh giá cao những đóng góp của các tổ chức tôn giáo, chức sắc, chức việc, nhà tu hành và đồng bào các dân tộc trong quá trình phát triển Thành phố.

Theo ông, các tổ chức tôn giáo không chỉ tích cực tham gia hoạt động an sinh xã hội mà còn góp phần gìn giữ những giá trị đạo đức tốt đẹp, nhân văn, nhân ái của dân tộc. Kho tàng di sản văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số cũng là nguồn lực quý giá, góp phần tạo nên bản sắc riêng của TP.HCM.

Lãnh đạo Thành phố đề nghị các đơn vị tập trung thực hiện bốn nhiệm vụ trọng tâm gồm bảo tồn bản sắc; phát huy giá trị đạo đức tôn giáo; chuyển đổi số văn hóa; chăm lo đời sống người dân và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

Hưởng ứng chương trình, đại diện Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM, Thượng tọa Thích Minh Lực, Phó ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM cho biết Giáo hội sẽ vận động các tự viện xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”; khuyến khích Tăng Ni tham gia các phong trào an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, trồng cây xanh và các hoạt động vì cộng đồng.

Tại buổi lễ, đại diện 13 tôn giáo trên địa bàn Thành phố cùng các cơ sở tín ngưỡng, người có uy tín trong cộng đồng dân tộc thiểu số đã trao bảng hưởng ứng chương trình, cam kết triển khai các hoạt động cụ thể với chỉ tiêu và lộ trình thực hiện.

Thông qua sự phối hợp liên ngành và sự tham gia chủ động của các cộng đồng, TP.HCM kỳ vọng phát huy hiệu quả hơn nữa giá trị các di sản văn hóa dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo; từng bước hình thành những sản phẩm du lịch đặc trưng, đồng thời lan tỏa tinh thần đoàn kết, nhân ái và nghĩa tình trong đời sống đô thị.

Chương trình hành động giai đoạn 2026-2030 dự kiến được sơ kết vào năm 2028 và tổng kết năm 2030. Đây sẽ là cơ sở đánh giá kết quả triển khai, nhân rộng những mô hình hiệu quả, góp phần xây dựng TP.HCM trở thành đô thị văn hóa toàn cầu, văn minh, hiện đại và giàu bản sắc.

Thùy Dương