Thêm cơ hội an cư cho lực lượng vũ trang

Bổ sung quỹ đất, khai thác hiệu quả nguồn lực

Tại Kỳ họp thứ 7 (kỳ họp chuyên đề), HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, đã thông qua nghị quyết về danh mục khu đất dự kiến thực hiện dự án thí điểm nhà ở thương mại trên địa bàn thành phố. Đáng chú ý, trong danh mục được thông qua, thành phố bổ sung 2 khu đất với tổng diện tích 45,5ha tại xã Sóc Sơn và xã Yên Xuân; cả hai khu đất đều được định hướng thực hiện dự án nhà ở gia đình cho cán bộ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp và công nhân viên quốc phòng. Đây là nhóm đối tượng có nhu cầu về nhà ở ổn định, lâu dài, gắn với đặc thù công tác và nhiệm vụ phục vụ trong lực lượng vũ trang.

Theo đánh giá, việc bổ sung các khu đất nêu trên cho thấy thành phố tiếp tục chủ động rà soát, điều chỉnh danh mục quỹ đất dự kiến thực hiện thí điểm, hướng tới khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và đáp ứng những nhu cầu nhà ở cụ thể. Đặc biệt, việc dành quỹ đất để phát triển nhà ở cho cán bộ, chiến sĩ và người lao động quốc phòng mang ý nghĩa xã hội thiết thực, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, ổn định đời sống để lực lượng vũ trang yên tâm thực hiện nhiệm vụ.

Các đại biểu HĐND thành phố Hà Nội thông qua nghị quyết sổ sung 2 khu đất dự kiến thực hiện dự án thí điểm nhà ở thương mại trên địa bàn thành phố. Ảnh: Tuyết Thái

Cần nhấn mạnh, Nghị quyết số 171/2024/QH15 của Quốc hội là cơ chế thí điểm cho phép tổ chức kinh doanh bất động sản thực hiện dự án nhà ở thương mại, thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất, trong đó có một số loại đất không phải đất ở. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1-4-2025, theo quy định, việc thực hiện dự án thí điểm phải đáp ứng các điều kiện về quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị và chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt; nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và đầu tư.

Như vậy, việc HĐND thành phố đưa 2 khu đất vào danh mục thí điểm mới là bước xác lập cơ sở để xem xét triển khai dự án, không đồng nghĩa với việc dự án đương nhiên được chấp thuận đầu tư hoặc được phép triển khai ngay. Các bước tiếp theo vẫn phải tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục pháp luật.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, việc lựa chọn địa điểm tại Sóc Sơn và Yên Xuân cũng đặt ra yêu cầu đánh giá kỹ khả năng kết nối với hệ thống hạ tầng hiện hữu. Đối với những khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, nếu phát triển dự án nhà ở mà thiếu sự chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật sẽ dễ phát sinh áp lực lên giao thông, cấp thoát nước, môi trường và các công trình công cộng. Vì vậy, việc bổ sung quỹ đất cần đi liền với đánh giá sức chịu tải của hạ tầng, tránh tình trạng phát triển nhà ở trước, hoàn thiện hạ tầng sau.

Minh bạch và kiểm soát chặt trong triển khai

Theo luật sư Hoàng Văn Đạo, Hội Luật gia Việt Nam, với 2 khu đất vừa được bổ sung, mục tiêu phát triển nhà ở cho cán bộ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp và công nhân viên quốc phòng cần được xác định xuyên suốt trong quá trình chuẩn bị và triển khai dự án. Đây không chỉ đơn thuần là việc bổ sung nguồn cung nhà ở thương mại, mà còn gắn với yêu cầu bảo đảm chính sách an sinh, cải thiện điều kiện sinh hoạt cho lực lượng có tính chất công việc đặc thù.

Luật sư Hoàng Văn Đạo cho rằng, cần xác định rõ cơ chế phân phối, đối tượng được mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở tại các dự án. Việc công khai tiêu chí, điều kiện thụ hưởng sẽ góp phần bảo đảm đúng đối tượng, tránh tình trạng chính sách dành cho một nhóm đối tượng cụ thể nhưng trong quá trình thực hiện lại phát sinh chuyển nhượng, đầu cơ hoặc sử dụng sai mục đích.

Các dự án nhà ở thương mại thí điểm sẻ mở thêm cơ hội sở hữu nhà cho lực lượng vũ trang. Ảnh minh hoạ

“Bên cạnh đó, cần làm rõ phương án xác định giá đất, nghĩa vụ tài chính của nhà đầu tư và giá bán, giá thuê nhà ở. Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận nhà ở của người thụ hưởng. Nếu chi phí đầu vào của dự án không được kiểm soát tốt, giá thành sản phẩm có thể tăng cao, làm giảm ý nghĩa hỗ trợ ban đầu của chủ trương phát triển nhà ở dành cho lực lượng vũ trang”, luật sư Hoàng Văn Đạo góp ý.

TS Trần Xuân Lượng, chuyên gia nghiên cứu thị trường bất động sản cho rằng, việc thành phố Hà Nội áp dụng cơ chế thí điểm theo Nghị quyết số 171/2024/QH15 cần được thực hiện trên nguyên tắc hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng đất. Nhà đầu tư cần có cơ chế pháp lý rõ ràng để yên tâm triển khai dự án; Nhà nước phải bảo đảm nguồn thu ngân sách, quản lý hiệu quả tài nguyên đất đai; còn người dân và các đối tượng thụ hưởng phải được bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Đặc biệt, đối với những khu đất có nguồn gốc, hiện trạng sử dụng khác nhau, công tác rà soát hồ sơ pháp lý, xác định ranh giới, hiện trạng sử dụng và quyền lợi của các chủ thể liên quan cần được tiến hành kỹ lưỡng. Việc thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, đúng quy định, hạn chế tối đa tranh chấp và khiếu kiện phát sinh.

TS Trần Xuân Lượng cũng nhấn mạnh việc lựa chọn nhà đầu tư, thành phố cần chọn nhà đầu tư có đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm và khả năng tổ chức thực hiện. Việc đưa một khu đất vào danh mục thí điểm mới chỉ giải quyết bước đầu về mặt cơ chế. Nếu nhà đầu tư không đủ năng lực hoặc dự án kéo dài do vướng mắc thủ tục, nguồn lực đất đai vẫn chưa thể chuyển hóa thành sản phẩm nhà ở phục vụ nhu cầu thực tế.

“Do đó, thành phố cần tăng cường giám sát tiến độ thực hiện, kiểm tra việc chấp hành quy hoạch, chất lượng công trình và nghĩa vụ tài chính của các chủ đầu tư. Các thông tin liên quan đến quy hoạch, tiến độ, phương án phát triển dự án và điều kiện thụ hưởng nhà ở cần được công bố đầy đủ để các tổ chức, cá nhân liên quan có thể giám sát”, TS Lượng nhấn mạnh.