
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly tại sân bay quốc tế Bảo An Thâm Quyến sáng 17-11 - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Từ ngày 17 đến 20-11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân sẽ tham dự Tuần lễ cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến (Trung Quốc), đồng thời tiến hành các hoạt động song phương.
Đáng chú ý, ngày 19-11, Việt Nam sẽ chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027, một cột mốc đầy ý nghĩa với Việt Nam.
Do đó, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự APEC 2026 tại Trung Quốc không đơn thuần mang ý nghĩa chính trị, ngoại giao.
Đây còn là cơ hội để Việt Nam mở rộng kết nối với những trung tâm công nghệ và sản xuất hàng đầu châu Á, thu hút dòng vốn đầu tư có hàm lượng công nghệ cao, thúc đẩy chuyển giao tri thức và từng bước nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Việc tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027 cũng đánh dấu một bước trưởng thành mới trong vị thế và năng lực hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Cơ hội kết nối sâu với hệ sinh thái sản xuất, công nghệ năng động nhất thế giới
Chúng ta cần nhìn nhận, đánh giá chuyến đi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong một bối cảnh rộng lớn hơn. APEC 2026 diễn ra tại Thâm Quyến, một trong những biểu tượng nổi bật nhất của quá trình chuyển đổi kinh tế Trung Quốc trong gần nửa thế kỷ qua.
Nếu trước đây Thâm Quyến được biết đến như một làng chài nằm kế bên Hong Kong, rồi trở thành một đặc khu kinh tế tiên phong trong cải cách và mở cửa, thì ngày nay thành phố này đã trở thành một trung tâm quan trọng của công nghệ cao, sản xuất tiên tiến, đổi mới sáng tạo và kinh tế số của cả thế giới.
Theo số liệu thống kê chính thức của Thâm Quyến, năm 2025 GDP thành phố đạt khoảng 3.873 tỉ nhân dân tệ (tương đương khoảng 580 tỉ USD).
Đáng chú ý, các ngành công nghiệp chiến lược mới chiếm 43% GDP của thành phố; công nghiệp chế tạo công nghệ cao chiếm gần 60% giá trị gia tăng công nghiệp quy mô lớn.
Những con số ấn tượng này cho thấy Thâm Quyến không còn đơn thuần là một trung tâm sản xuất hàng hóa với lợi thế nhân công và quy mô.
Thâm Quyến đã tiến sâu vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn, từ nghiên cứu và phát triển, thiết kế sản phẩm, chế tạo thiết bị, linh kiện công nghệ cao cho đến các dịch vụ công nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Đây cũng chính là lý do khiến địa điểm tổ chức APEC năm nay mang nhiều ý nghĩa đặc biệt. Theo Reuters, việc Trung Quốc lựa chọn Thâm Quyến làm nơi đăng cai hội nghị là một cách để giới thiệu vai trò của Vùng Vịnh lớn Quảng Đông - Hong Kong - Macau trong chiến lược phát triển công nghệ và công nghiệp của nước này, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và thương mại giữa các nền kinh tế lớn ngày càng gay gắt.
APEC 2026 diễn ra dưới chủ đề "Xây dựng cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương cùng thịnh vượng", với ba ưu tiên mở cửa, đổi mới sáng tạo và hợp tác. Đây là những vấn đề đặc biệt có ý nghĩa khi khu vực đang phải đối diện đồng thời với sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng, xu hướng bảo hộ thương mại, cạnh tranh công nghệ và những bất định của kinh tế toàn cầu.
Với Việt Nam, tham dự APEC tại Thâm Quyến có một ý nghĩa rất thực tế: chúng ta đang đứng trước cơ hội kết nối sâu hơn với một trong những hệ sinh thái sản xuất và công nghệ năng động nhất thế giới.
Từ thu hút đầu tư đến tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị

Bắc Ninh đang tăng tốc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026. Các doanh nghiệp lớn như Samsung, Foxconn, Luxshare, Goertek, Amkor đồng loạt tăng tốc - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể trong việc tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngành điện tử, thiết bị công nghệ, máy móc, dệt may và nhiều lĩnh vực sản xuất khác đã trở thành những động lực quan trọng của xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.
Tuy nhiên, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng tăng trưởng xuất khẩu không đồng nghĩa với việc Việt Nam đã nắm giữ được những khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi sản xuất. Các khâu thiết kế, nghiên cứu phát triển, sở hữu công nghệ, xây dựng thương hiệu và kiểm soát mạng lưới phân phối vẫn chủ yếu nằm trong tay các tập đoàn đa quốc gia.
Đây là một trong những thách thức lớn nhất của mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài. Trong bối cảnh ấy, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến tiếp xúc với lãnh đạo các địa phương, các tập đoàn công nghệ và doanh nghiệp lớn tại Quảng Đông, Vân Nam và khu vực Vùng Vịnh lớn có nhiều ý nghĩa.
Tuy nhiên, chúng ta cũng cần lưu ý rằng chuyển giao công nghệ không tự động diễn ra chỉ vì có dòng vốn đầu tư. Một nhà máy công nghệ cao đặt tại Việt Nam chưa chắc đã tạo ra một ngành công nghiệp công nghệ cao của Việt Nam. Nếu phần lớn thiết bị, linh kiện, kỹ thuật quản lý, nhân lực chuyên môn và quyết định nghiên cứu phát triển đều được đưa từ bên ngoài vào, trong khi doanh nghiệp nội địa chỉ tham gia những khâu đơn giản thì giá trị lan tỏa đối với nền kinh tế vẫn hạn chế.
Điều quan trọng nhất là Việt Nam phải trở thành một mắt xích có năng lực thực chất, chứ không chỉ là một địa điểm thuận lợi để các tập đoàn quốc tế dịch chuyển nhà máy. Một nền kinh tế có khả năng tham gia nhiều mạng lưới sản xuất, có nhiều lựa chọn về công nghệ và thị trường sẽ có sức chống chịu tốt hơn trước những biến động địa chính trị và thương mại.
Khởi động cho APEC 2027 ở Việt Nam

Phối cảnh Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đang được cải tạo, mở rộng để phục vụ Tuần lễ cấp cao APEC lần thứ 34 năm 2027 tại đây - Ảnh: SUN GROUP
APEC là một diễn đàn kinh tế theo đúng ý nghĩa của nó, chứ không phải một hiệp ước thương mại. Các cam kết của diễn đàn chủ yếu dựa trên đồng thuận, tự nguyện và không mang tính ràng buộc pháp lý như nhiều hiệp định thương mại. Chính vì vậy, vai trò của nước chủ nhà không nằm ở quyền áp đặt chính sách đối với các thành viên, mà ở khả năng tạo ra không gian đối thoại, kết nối những ưu tiên khác nhau và thúc đẩy các sáng kiến có thể nhận được sự ủng hộ rộng rãi.
Đối với Việt Nam, năm 2027 là lần thứ ba đảm nhận vai trò chủ nhà APEC, sau các năm 2006 và 2017. Đây là một điểm đáng chú ý về tiến trình hội nhập quốc tế của đất nước. Mỗi cột mốc đều có ý nghĩa đặc biệt.
Năm 2006, Việt Nam đang ở giai đoạn mở cửa mạnh mẽ và tìm kiếm sự công nhận của cộng đồng quốc tế đối với vai trò một nền kinh tế mới nổi, có tiềm năng tăng trưởng cao. Việc tổ chức APEC khi đó là một dấu mốc quan trọng, góp phần quảng bá hình ảnh một Việt Nam đổi mới, hội nhập và sẵn sàng tham gia sâu hơn vào kinh tế thế giới.
Đến năm 2017, Việt Nam đã có thêm hơn một thập niên kinh nghiệm hội nhập. Hội nghị cấp cao APEC tại Đà Nẵng diễn ra trong bối cảnh khu vực đối diện nhiều bất định về thương mại, chủ nghĩa bảo hộ và tương lai của hội nhập kinh tế.
Tuyên bố Đà Nẵng với chủ đề "Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung" đã nhấn mạnh tăng trưởng sáng tạo, bao trùm, hội nhập kinh tế khu vực, phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như an ninh lương thực và nông nghiệp bền vững.
Sau một thập niên kể từ APEC 2017, Việt Nam đã có vị thế kinh tế và ngoại giao lớn hơn đáng kể. Việt Nam đã tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu, ký kết và thực thi nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, nâng cấp quan hệ với nhiều đối tác chiến lược và toàn diện, đồng thời trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của nhiều tập đoàn quốc tế.
Nhưng cùng với vị thế mới là những thách thức mới. Cạnh tranh Mỹ - Trung, phân mảnh kinh tế, bảo hộ thương mại, chuyển đổi năng lượng, trí tuệ nhân tạo và những thay đổi nhanh chóng của công nghệ đang đặt ra yêu cầu cũng như thách thức về địa chính trị, địa kinh tế khác hẳn so với năm 2006 hay 2017.
Nếu năm 2006 là thời điểm Việt Nam khẳng định quyết tâm hội nhập, năm 2017 là thời điểm Việt Nam thể hiện khả năng đóng góp vào những sáng kiến chung của khu vực, thì năm 2027 cần là thời điểm Việt Nam chứng minh năng lực kết nối và đóng góp vào việc định hình tương lai hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương.
Có một điểm rất đáng chú ý trong việc Việt Nam tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027 tại Thâm Quyến trong chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: đây không chỉ là một nghi thức chuyển giao vai trò chủ nhà giữa hai nền kinh tế, mà còn là sự tiếp nối trách nhiệm của một quốc gia thành viên đối với tương lai của diễn đàn.
Có thể nói hành trình đăng cai APEC của Việt Nam từ năm 2006 đến năm 2017 và hướng tới năm 2027 phản ánh một quá trình chuyển biến chất lượng của Việt Nam: từ một quốc gia chủ yếu tìm kiếm cơ hội hội nhập, trở thành một thành viên tích cực và có trách nhiệm, và nay có thể hướng tới vai trò chủ động đóng góp vào định hình chương trình nghị sự khu vực.
Link nội dung: https://www.phunuvathoidaivn.com/hanh-trinh-vuon-tam-cua-viet-nam-tai-apec-a220788.html