Không phải bạn bè hay người thân, hơn 1/3 Gen Z đang chọn AI làm nơi trút bầu tâm sự để chống chọi với nỗi cô đơn

Khảo sát mới của Gallup cho thấy 1/3 người trẻ dùng AI như một người bạn tâm giao, tăng vọt lên 50% ở nhóm dùng AI hằng ngày. Liệu chatbot đang trở thành giải pháp chữa lành tạm thời hay đẩy Gen Z lún sâu hơn vào vòng xoáy cô đơn ngoài đời thực?

Một người trẻ trở về nhà sau một ngày dài, mở điện thoại và bắt đầu trò chuyện với AI. Không phải để tìm kiếm thông tin, giải bài tập hay viết một email, mà đơn giản là kể về một ngày không vui, chia sẻ những điều khó nói với người khác hoặc tìm kiếm cảm giác có ai đó đang lắng nghe.

Đó không còn là một kịch bản giả tưởng. Một nghiên cứu mới của Gallup và Digital Wellness Lab thuộc Bệnh viện Nhi đồng Boston cho thấy, khoảng một phần ba người trẻ trong nhóm khảo sát đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như một người bạn hoặc người đồng hành về mặt xã hội.

Hơn 1/3 Gen Z đang dùng AI như một người bạn để khoả lấp sự cô đơn, giống như nội dung bộ phim "Her" (Ảnh: Her film)

Con số này tăng lên 50% ở nhóm sử dụng AI hằng ngày. Phát hiện đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: Khi chatbot ngày càng có khả năng trò chuyện tự nhiên, ghi nhớ sở thích và phản hồi như một người bạn, liệu AI đang trở thành một hình thức kết nối mới hay chỉ là giải pháp tạm thời cho khoảng trống trong đời sống xã hội?

AI đang bước vào một không gian vốn thuộc về con người

Trong nghiên cứu mang tên Friendship in an Online-Offline World: Digital Life, Connection and Wellbeing Among Young People, Gallup và Digital Wellness Lab khảo sát 15.925 người từ 15 đến 22 tuổi tại 16 quốc gia, trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 8/2026.

Thay vì chỉ tập trung vào thời gian sử dụng điện thoại, nhóm nghiên cứu muốn tìm hiểu người trẻ đang kết nối với ai, thông qua hình thức nào và những mối quan hệ đó liên quan ra sao đến sức khỏe tinh thần.

Kết quả cho thấy AI đã vượt ra ngoài vai trò một công cụ tìm kiếm hay trợ lý xử lý công việc. Một bộ phận người trẻ bắt đầu sử dụng chatbot để trò chuyện, chia sẻ cảm xúc và tìm kiếm sự đồng hành.

Không chỉ là công cụ tìm kiếm hay trợ lý công việc, Gen Z còn sử dụng chatbot để trò chuyện, chia sẻ cảm xúc và tìm kiếm sự đồng hành (Ảnh: Yahoo)

Tỷ lệ sử dụng AI cho mục đích này có sự khác biệt đáng kể theo tần suất sử dụng công nghệ. Trong nhóm sử dụng AI hằng ngày, tỷ lệ từng dùng AI như một người bạn hoặc nguồn đồng hành đạt 50%. Con số tương ứng ở nhóm sử dụng hằng tuần là 35%, trong khi nhóm ít sử dụng hơn ở mức 24%.

Điều đó cho thấy càng thường xuyên tiếp xúc với AI, người trẻ càng có khả năng khám phá những cách sử dụng mang tính xã hội của công nghệ này.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng con số 33%: đây là tỷ lệ trung bình được ghi nhận giữa các quốc gia trong nghiên cứu, không phải kết luận rằng chính xác một phần ba toàn bộ Gen Z trên thế giới đang dựa vào AI để kết bạn.

AI có thể lắng nghe, nhưng chưa chắc giải quyết được sự cô đơn

David Bickham, Giám đốc nghiên cứu của Digital Wellness Lab, cho rằng không nên mặc định những người trẻ tìm đến AI đều đang gặp vấn đề nghiêm trọng trong đời sống xã hội.

Theo ông, thanh thiếu niên vốn có nhu cầu giao tiếp và khám phá những cách thức kết nối khác nhau. Khi lớn lên trong thời đại AI, họ dễ dàng tiếp cận chatbot và dần khám phá khả năng sử dụng công nghệ này cho những mục đích mang tính xã hội.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ giữa việc có bạn bè chỉ quen biết trực tuyến và sử dụng AI làm bạn đồng hành có nguy cơ cô đơn cao hơn.

Khi lớn lên trong thời đại AI, Gen Z dễ dàng tiếp cận chatbot để thay thế cho các mối quan hệ trong đời sống thực (Ảnh: NYT)

Nghiên cứu mang tính quan sát, vì vậy không thể khẳng định AI khiến người trẻ cô đơn hơn. Có thể những người vốn cảm thấy cô đơn tìm đến chatbot để lấp đầy khoảng trống trong giao tiếp. Cũng có thể việc phụ thuộc quá nhiều vào những tương tác kỹ thuật số khiến họ ít có cơ hội xây dựng các mối quan hệ sâu sắc hơn. Hai khả năng này vẫn cần được nghiên cứu thêm.

Một chatbot có thể phản hồi gần như ngay lập tức, không tỏ ra mệt mỏi và sẵn sàng tiếp tục cuộc trò chuyện bất cứ lúc nào. Nhưng tình bạn giữa con người với con người còn bao gồm những trải nghiệm chung, sự tương trợ, trách nhiệm và khả năng cùng nhau vượt qua những bất đồng. Đây là những yếu tố mà một cuộc trò chuyện với AI không thể mặc nhiên thay thế.

Khi AI trở thành một phần của đời sống tình cảm

Sự xuất hiện của AI đồng hành phản ánh một thay đổi lớn hơn trong cách con người tiếp cận công nghệ. Nếu trước đây Internet giúp chúng ta kết nối với những người ở xa, thì chatbot thế hệ mới đang tạo ra một hình thức tương tác khác: một hệ thống có thể phản hồi cá nhân hóa, duy trì cuộc trò chuyện và mô phỏng sự quan tâm.

Điều này mở ra nhiều tiềm năng, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa hỗ trợ và phụ thuộc, giữa một công cụ hữu ích và một mối quan hệ được con người cảm nhận như thật.

Andrew Dugan, nhà nghiên cứu chính tại Gallup, nhận định việc AI trở thành nguồn đồng hành có thể phổ biến hơn trong những năm tới khi công nghệ này ngày càng được tích hợp vào đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng vẫn chưa có lời giải: người trẻ tìm đến AI vì họ cô đơn, hay việc sử dụng AI như một người bạn có thể làm thay đổi cảm nhận của họ về sự kết nối?

Thiên Minh

Link nội dung: https://www.phunuvathoidaivn.com/khong-phai-ban-be-hay-nguoi-than-hon-13-gen-z-dang-chon-ai-lam-noi-trut-bau-tam-su-de-chong-choi-voi-noi-co-don-a221466.html