Thanh tra Chính phủ vừa ra thông báo kết luận thanh tra công tác quản lý vốn và tài sản của nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Tập đoàn TKV).
Nhiều tồn tại, hạn chế tại Tập đoàn TKV
Theo kết luận thanh tra, qua kiểm tra thấy, việc ban hành quyết định giá bán than, giá bán đồng và thu phí nhãn hiệu của Tập đoàn TKV còn một số tồn tại, hạn chế.
Việc trích, lập dự phòng đầu tư tài chính tại Tập đoàn TKV cao hơn quy định, chậm nộp lợi nhuận còn lại vào ngân sách Nhà nước.
Cụ thể, thực hiện kết luận của Thanh tra Bộ Tài chính về kiến nghị Công ty mẹ - TKV phải nộp vào ngân sách Nhà nước số tiền hơn 129 tỷ đồng lợi nhuận còn lại (sau khi trích lập các quỹ) phát sinh năm 2021 do trích dự phòng đầu tư tài chính cao hơn quy định.
Tuy nhiên, đến năm 2023, TKV mới thực hiện kê khai và nộp vào ngân sách Nhà nước, dẫn tới việc chưa xác định và nộp số tiền chậm nộp (giai đoạn 2021 - 2022) đối với khoản lợi nhuận còn lại nêu trên theo quy định.
Bên cạnh đó, qua kiểm tra việc phân phối lợi nhuận sau thuế của các công ty con thuộc Tập đoàn TKV cho thấy, trong giai đoạn 2020 - 2024 có 8 công ty con chưa chia hết cổ tức từ lợi nhuận sau thuế (lũy kế đến hết năm 2024, là hơn 1.987 tỷ đồng).
Căn cứ theo quy định, lợi nhuận sau thuế của 8 công ty sau khi đã trích lập các quỹ theo quy định lợi nhuận còn lại phải được chia hết cho các cổ đông góp vốn. Tính theo tỷ lệ cổ phần thì giá trị lợi nhuận sau thuế chưa phân phối cho Tập đoàn TKV đến hết năm 2024 là hơn 1.634 tỷ đồng.
Ngoài ra, có 9 chi nhánh và 3 công ty con thuộc Tập đoàn TKV từ năm 2020 - 2024 trích khấu hao tài sản cố định vượt mức quy định số tiền hơn 70 tỷ đồng.
Ảnh minh họa. Nguồn internet
Tính thiếu thuế tài nguyên
Vẫn theo kết luận thanh tra, so sánh sản lượng tính thuế tài nguyên từ các công ty khai thác bán than cho 2 Công ty tuyển than Hòn Gai - VINACOMIN và Công ty Tuyển than Cửa Ông - TKV trong giai đoạn 2020 - 2024 và sản lượng sau sàng tuyển của 2 công ty sàng tuyển, thì sản lượng tính thuế tài nguyên chênh lệch 4.950.278 tấn than.
Tại kết luận thanh tra, Tập đoàn TKV cho rằng đối tượng nộp thuế là đơn vị khai thác. Đơn vị khai thác đã xác định thuế tài nguyên bằng cách căn cứ vào chứng thư thẩm định xác định sản lượng tính thuế, giá bán và thuế suất theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, theo thông tư của Bộ Tài chính thì sản lượng tính thuế là sản lượng than thu được sau sàng tuyển.
Theo Thanh tra Chính phủ, việc Tập đoàn TKV cho rằng đối tượng nộp thuế là đơn vị khai thác; sản lượng tính thuế xác định theo chứng thư, giá tính thuế là giá bán giữa công ty khai thác với đơn vị sàng tuyển là chưa phù hợp.
Đoàn thanh tra kiến nghị Tập đoàn TKV tính thuế tài nguyên bằng sản lượng than thu được sau sàng tuyển từ than nguyên khai, giá bán than thực tế của TKV ra thị trường và thuế suất theo quy định.
Vẫn theo kết luận thanh tra, trong các năm 2020 – 2021, Tổng công ty Khoáng sản - TKV kê khai không đúng quy định và nộp thiếu thuế tài nguyên đối với tinh quặng sắt.
Cụ thể, giá bán bình quân quặng sắt của đơn vị này cao hơn giá tính thuế tài nguyên của UBND tỉnh Lào Cai. Căn cứ các quy định, thuế tài nguyên Tổng công ty Khoáng sản - TKV còn phải nộp bổ sung cho ngân sách Nhà nước các năm 2020 - 2021 là hơn 3,9 tỷ đồng.
Ngoài ra, trong năm 2020 - 2022, Công ty mẹ - TKV đã hạch toán vào chi phí tính thuế khi xác định thu nhập chịu thuế số tiền hơn 10 tỷ đồng đối với tiền sử dụng đất của thửa đất tại TP.HCM và khu đất xưởng may mặc tại tỉnh Quảng Ninh là chưa đúng quy định.
Nguyên nhân do 2 thửa đất nêu trên chưa được sử dụng và không phát sinh hoạt động sản xuất kinh doanh.
Ảnh minh họa. Nguồn internet
Nhiều công ty con khai thác vượt sản lượng trong giấy phép
Vẫn theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn 2020 - 2024, có 4/6 công ty thuộc Tập đoàn TKV được kiểm tra khai thác vượt công suất theo năm (dưới 15%) theo giấy phép khai thác là vi phạm Luật Khoáng sản.
Điển hình, tại Công ty Than Uông Bí - TKV khai thác tại mỏ Đồng Vông, trong năm 2022 đã khai thác vượt 10,71% so với sản lượng được phép khai thác trong năm.
Tại Công ty Than Mạo Khê - TKV khai thác tại mỏ hầm lò Mạo Khê, trong năm 2020 đã khai thác vượt 7,5%; năm 2021 vượt 4,96%; năm 2022 vượt 8,68% so với sản lượng được phép khai thác trong năm.
Công ty Cổ phần Than Vàng Danh - Vinacomin khai thác tại mỏ lộ thiên khu Vàng Danh khai thác vượt 14,99%; năm 2022 vượt 14,8% so với sản lượng được phép khai thác trong năm.
Công ty Cổ phần Than Cao Sơn - TKV khai thác tại mỏ Khe Chàm II khai thác năm 2020 vượt 6,03%; năm 2021 vượt 2,86%; năm 2022 vượt 7,46% so với sản lượng được phép khai thác trong năm.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị các đơn vị liên quan và Tập đoàn TKV tổ chức rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, nguyên nhân, hậu quả và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân có liên quan qua từng thời kỳ; trên cơ sở kết quả rà soát, tổ chức xem xét trách nhiệm để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Link nội dung: https://www.phunuvathoidaivn.com/thanh-tra-chinh-phu-phat-hien-loat-vi-pham-tai-tap-doan-tkv-va-nhom-cong-ty-con-a221771.html