Cơn địa chấn lịch sử ngành toán học: Nhà nghiên cứu Anthropic tuyên bố đã cùng AI Claude giải mã thành công "bài toán thế kỷ" tồn tại suốt 167 năm

Một nhà toán học của Anthropic đã làm rung chuyển giới khoa học toàn cầu. Bằng sự trợ giúp của mô hình AI Claude, ông tuyên bố đã tìm ra lời giải cho Giả thuyết Riemann - "chén thánh" của ngành toán học suốt hơn một thế kỷ rưỡi qua.

Lời giải 250.000 trang và khoảnh khắc không thể chờ đợi sau thương vụ IPO lịch sử

Ngay ngày thứ Sáu sau phiên chào sàn lịch sử của Anthropic, Levent Alpöge - một tiến sĩ toán học đang làm việc tại tập đoàn này đã công bố một cột mốc không tính bằng nghìn tỷ USD hay giá cổ phiếu, mà xoay quanh những con số nguyên tố. Ông khẳng định mình cùng trí tuệ nhân tạo Claude đã tìm ra lời giải chứng minh Giả thuyết Riemann, bài toán hóc búa và nổi tiếng nhất chưa từng có lời giải của nhân loại.

Levent Alpöge - tiến sĩ toán học đang làm việc tại Anthropic (Ảnh WSJ)

Được đề xuất từ năm 1859 để dự đoán quy luật phân bố của các số nguyên tố, Giả thuyết Riemann suốt 167 năm qua đã trở thành bức tường thành bất khả xâm phạm đối với những nhà toán học kiệt xuất nhất. Đến năm 2000, bài toán này được xếp vào danh sách 7 bài toán Thiên niên kỷ (Millennium Prize Problems) và được xem là "chén thánh" của toàn ngành.

Theo lời kể của Alpöge, công sức nhiều tháng trời của ông và Claude bất ngờ chạm đích vào đêm Chủ nhật, chỉ vài ngày trước khi Anthropic thực hiện thương vụ IPO lớn nhất lịch sử. Trước thời điểm nhạy cảm mà ông gọi là "khủng khiếp" này, Alpöge đã nhắn tin xin phép CEO Dario Amodei để công bố phát hiện. Ngay sáng thứ Sáu, một ngày sau khi công ty lên sàn, ông quyết định nhấn nút đăng tải công trình lên trang web cá nhân bằng ngôn ngữ lập trình chuyên dụng để máy tính có thể kiểm chứng từng dòng.

"Tôi thực sự không thể sống nổi nếu phải chờ đợi thêm bất kỳ giây phút nào nữa" - Alpöge chia sẻ về sự thôi thúc công bố công trình.

Đáng chú ý, bản chứng minh đầy đủ được xây dựng trên một khối lượng kiến thức toán học khổng lồ đến mức chính tác giả cũng đang phải tiếp tục tiêu hóa và tìm cách rút gọn. Khi thử yêu cầu AI diễn giải lại bằng ngôn ngữ thông thường, Alpöge cho biết ông đã phải đối mặt với một bản thảo đồ sộ dài hơn 250.000 trang dày đặc ký hiệu khó đọc.

Khi AI bẻ gãy những cột mốc 50 năm chỉ trong vài tuần

Nếu lời giải của Levent Alpöge vượt qua các bước thẩm định khắt khe của giới chuyên môn, đây sẽ là thành tựu vĩ đại nhất của AI trong lĩnh vực toán học. Cần biết rằng trong suốt 26 năm kể từ khi giải thưởng Thiên niên kỷ ra đời, con người mới chỉ giải được duy nhất một bài toán. Nhưng chỉ trong vỏn vẹn 3 tháng, trí tuệ nhân tạo dường như đã liên tiếp hạ gục tới hai bài toán trong danh sách này.

Trước đó vào tháng 9, một mô hình nội bộ của OpenAI - tiêu tốn hàng triệu USD năng lực tính toán đã giành chiến thắng đầu tiên khi giải quyết thành công bài toán Navier-Stokes về chuyển động của chất lỏng và chất khí. Đến tháng 10, OpenAI tiếp tục gây chấn động khi công bố hàng trăm chứng minh toán học quan trọng cùng lúc, bao gồm cả bước tiến về "giả thuyết cận Riemann" được đánh giá là xứng đáng nhận Huy chương Fields danh giá nếu do con người thực hiện.

Tháng 9, OpenAI đã giải được bài toán Navier-Stokes về chuyển động của chất lỏng và chất khí (Ảnh: CNBC)

Thời điểm đó, giáo sư Terence Tao - chủ nhân Huy chương Fields từng nhận định trên podcast Numberphile rằng đó là bước tiến lớn nhất trong 50 năm qua, đồng thời dự đoán sự kết hợp giữa con người và AI có thể sẽ giải được trọn vẹn Giả thuyết Riemann vào khoảng năm 2050. Thực tế đã chứng minh dự đoán của thiên tài toán học này bị rút ngắn một cách không tưởng: con người và AI chỉ mất đúng một tháng.

"AI đã thực sự thông minh hơn con người" và bình minh mới của khoa học

Trước khi chinh phục giấc mơ mang tên Giả thuyết Riemann, tiến sĩ Alpöge từng gây bão mạng xã hội hồi mùa hè với bài đăng đạt 40 triệu lượt xem khi tiết lộ mô hình Fable của Anthropic đã tìm ra phản ví dụ cho phỏng đoán Jacobian tồn tại 87 năm, ngay trong lúc cả thế giới đang mải mê theo dõi trận chung kết World Cup.

Nhớ lại khoảnh khắc cùng Claude tiến sát vạch đích của Giả thuyết Riemann, Alpöge không giấu nổi sự kinh ngạc trước cộng sự trí tuệ nhân tạo của mình: "Claude như bay lên, nhảy múa và tỏa sáng rực rỡ ngay trước vạch đích".

Dù phía Anthropic từ chối đưa ra bình luận chính thức trong ngày thứ Sáu, thời điểm cổ phiếu công ty biến động mạnh còn giới toán học toàn cầu đang sục sôi thẩm định công trình toán học, giới đầu tư công nghệ đã sớm nhìn thấy ý nghĩa lịch sử của sự kiện này. Deedy Das, đối tác tại quỹ đầu tư Menlo Ventures (một nhà đầu tư của Anthropic), thẳng thắn gọi đây là "một khoảnh khắc mang tính bước ngoặt trong lịch sử, nơi chúng ta có thể thực sự khẳng định: AI đã thông minh hơn con người".

Với Levent Alpöge, việc vượt qua đỉnh núi 167 năm không phải là dấu chấm hết của toán học, mà là khởi đầu cho một kỷ nguyên khám phá chưa từng có: "Thật đơn giản nếu cảm thấy đây là cái kết. Nhưng những gì tôi chứng kiến trong suốt hành trình này khiến tôi kinh ngạc đến mức tin rằng đây chính là bình minh của một điều gì đó vĩ đại hơn rất nhiều cho toàn bộ nền khoa học."

Thiên Minh

Link nội dung: https://www.phunuvathoidaivn.com/con-dia-chan-lich-su-nganh-toan-hoc-nha-nghien-cuu-anthropic-tuyen-bo-da-cung-ai-claude-giai-ma-thanh-cong-bai-toan-the-ky-ton-tai-suot-167-nam-a222020.html