ASEAN góp phần định hình các xu thế toàn cầu

Sáng 9-6, phiên khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (ASEAN Future Forum - AFF 2026) với chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm" đã được tổ chức trọng thể tại thủ đô Hà Nội. Thủ tướng Lê Minh Hưng dự và có bài phát biểu quan trọng.

Hướng tới 3 tầm vóc chiến lược

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 thu hút hơn 600 đại biểu tham dự trực tiếp, nhiều lãnh đạo cấp cao, bộ trưởng, đại diện lãnh đạo các nước ASEAN, các nước đối tác của ASEAN, lãnh đạo các tổ chức khu vực và quốc tế, các viện nghiên cứu, doanh nghiệp, địa phương của Việt Nam và quốc tế. Đặc biệt, phiên khai mạc có sự tham dự của Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão và Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn.

Phát biểu chào mừng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nêu rõ Việt Nam tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN với mong muốn cùng các đối tác quốc tế ở trong và ngoài ASEAN tạo dựng một không gian đối thoại mở, thực chất và hướng tới tương lai; là nơi quy tụ trí tuệ, tầm nhìn và sáng kiến của các nhà hoạch định chính sách, giới học giả, doanh nghiệp, người dân ASEAN và đối tác quốc tế nhằm chung tay góp sức vì một Cộng đồng ASEAN vững mạnh.

Thủ tướng Lê Minh Hưng và các đại biểu chụp ảnh chung tại phiên khai mạc. Ảnh: HỮU HƯNG

Phát biểu dẫn đề, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định ASEAN đang đứng trước thời điểm có ý nghĩa bước ngoặt trong quá trình phát triển, khi những quy tắc nền tảng của kinh tế, công nghệ và quyền lực toàn cầu đang được định hình lại. Những thập niên tới sẽ là hành trình định hình tương lai ASEAN trong bối cảnh thế giới biến đổi sâu sắc. Công nghệ đang tái định nghĩa năng lực cạnh tranh, trí tuệ nhân tạo tái định nghĩa năng suất, dữ liệu tái định nghĩa quyền lực, còn chuyển đổi xanh đang tái định nghĩa mô hình phát triển. Việt Nam cho rằng ASEAN cần và phải trở thành một chủ thể tích cực trong tiến trình này, không chỉ tiếp nhận các xu thế toàn cầu mà còn góp phần định hình chính các xu thế đó.

Trên hành trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ASEAN hướng tới 3 tầm vóc chiến lược. Thứ nhất, ASEAN không chỉ tham gia các xu thế toàn cầu mà phải góp phần định hình các xu thế đó. ASEAN cần có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong việc xây dựng các chuẩn mực, luật lệ và cấu trúc hợp tác mới, giải quyết khác biệt trên cơ sở luật pháp quốc tế. Thứ hai, ASEAN không chỉ là trung tâm sản xuất mà phải trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo. ASEAN cần đầu tư mạnh mẽ hơn cho khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghệ và số hóa mang bản sắc ASEAN, đồng thời đóng góp tích cực vào việc hình thành các chuẩn mực chung của thế giới. Thứ ba, ASEAN không chỉ là cộng đồng các quốc gia mà còn phải là cộng đồng thực sự của người dân.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh ASEAN cần tiếp tục chứng minh rằng một cộng đồng đoàn kết và tự cường hoàn toàn có thể đóng góp tích cực vào việc định hình hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực cũng như thế giới. Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng ASEAN bằng khát vọng kiến tạo tương lai, góp phần xây dựng một khu vực hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

Đoàn kết kiến tạo tương lai hòa bình, tự cường

Tại diễn đàn, các đại biểu đã nghe các bài phát biểu của lãnh đạo các nước, ASEAN; thông điệp ghi hình của Bộ trưởng Ngoại giao các nước.

Thủ tướng Campuchia Hun Manet đánh giá cao chủ đề của diễn đàn, khẳng định thông điệp này đã phản ánh trúng và đúng những yêu cầu cấp thiết nhất của khu vực trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với những biến động sâu sắc, toàn diện về an ninh, kinh tế và phát triển.

ASEAN cần phải nhìn nhận một cách hết sức tỉnh táo về những thách thức bủa vây nền hòa bình, sự ổn định và tăng trưởng hiện nay, từ đó xác định được các bước đi chiến lược phù hợp nhằm củng cố mạnh mẽ sự hợp tác khu vực.

Chia sẻ tầm nhìn về tương lai, Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone đề xuất một lộ trình bao gồm 4 định hướng chiến lược lớn. Đó là tuyệt đối kiên định với các nguyên tắc cơ bản và phương thức ASEAN nhằm bảo đảm nền hòa bình, ổn định và an ninh khu vực.

Bên cạnh đó, khu vực phải chủ động tăng cường năng lực tự cường toàn diện để thích ứng kịp thời với các xu hướng mới, đặc biệt là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo; thúc đẩy hội nhập và kết nối toàn diện trong phạm vi ASEAN, bao trùm kết nối đường bộ, đường thủy, đường biển, đường hàng không, cho đến mạng lưới năng lượng, hệ thống logistics và các cơ sở hạ tầng liên quan; tăng cường hợp tác nội khối nhằm bảo đảm sự tự chủ an ninh năng lượng.

Cùng quan điểm ASEAN cần thúc đẩy gắn kết nhiều hơn để thích ứng tốt nhất với sự thay đổi của môi trường quốc tế, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul nhấn mạnh phải đưa hợp tác khu vực gắn chặt với lợi ích thiết thực của người dân.

Phát biểu lần đầu tiên với tư cách thành viên chính thức của ASEAN, Thủ tướng Timor-Leste Xanana Gusmão cho rằng ASEAN cần chủ động xây dựng các khuôn khổ hợp tác, quản trị số chung để bảo đảm công nghệ thực sự phục vụ con người một cách bao trùm, thay vì khoét sâu sự chia rẽ xã hội.

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn khẳng định hành động tập thể luôn mang lại sức mạnh vượt trội hơn các nỗ lực đơn lẻ và khả năng biến nghịch cảnh thành lợi thế chính là bản sắc của ASEAN, được thể hiện thông qua các cơ chế mà tổ chức này đang dẫn dắt.