Tại một xưởng phim AI ở Hà Nội do đạo diễn Tạ Huy Cường sáng lập, đội ngũ 14 người đang vận hành mô hình có công suất khoảng 130 tập mỗi ngày. Đáng chú ý, nhiều người trong số họ không học chuyên ngành điện ảnh nhưng vẫn có thể tham gia sản xuất phim nhờ AI.
Bất kì ai cũng có thể làm phim AI
Minh Hằng từng là nhân viên kế toán, công việc gắn với những con số và yêu cầu cao về sự chính xác. Khi AI mở ra một lĩnh vực sáng tạo mới, chị quyết định chuyển hướng sang sản xuất nội dung, làm phim hoạt hình bằng AI.
Cựu nhân viên kế toán, chuyển sang sản xuất phim hoạt hình bằng AI.
“Nhận thấy AI là một lĩnh vực rất mới và đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam cũng như trên thế giới, tôi muốn thử sức xem sáng tạo của mình đến đâu. Khi chuyển sang công việc mới, sự cẩn trọng vốn có của nghề kế toán lại trở thành lợi thế, giúp tôi chỉn chu và kỹ lưỡng hơn trong khâu xây dựng kịch bản” , Minh Hằng chia sẻ.
Theo chị, làm phim hoạt hình bằng AI không quá phức tạp, kể cả với người chưa từng tiếp xúc công nghệ. Yếu tố cốt lõi vẫn là ý tưởng và kịch bản.
Người làm phim có thể bắt đầu từ một kịch bản sơ khai, sau đó sử dụng các nền tảng như BytePlus để hỗ trợ tối ưu nội dung, chia cảnh và tạo nhân vật 2D, 3D theo câu lệnh. Thiết bị cũng không còn là rào cản lớn khi các công cụ có thể được sử dụng trên laptop, iPad hoặc điện thoại.
Từ kịch bản, AI hỗ trợ tạo nhân vật, bối cảnh và các phân cảnh trong thời gian ngắn.
Tương tự, Minh Hiếu tốt nghiệp chuyên ngành kỹ thuật máy tính, cũng bước vào lĩnh vực này khi chưa từng trải qua khóa đào tạo chuyên sâu về điện ảnh hay thiết kế đồ họa.
Trước đây, mỗi lần xem các video ngắn trên TikTok và mạng xã hội, Hiếu từng nghĩ việc làm ra một bộ phim hoạt hình hay phim ngắn là công việc phức tạp, nằm ngoài khả năng của mình. Suy nghĩ đó thay đổi chỉ sau khoảng một tuần tiếp cận công việc và được đồng nghiệp hướng dẫn về tư duy hình ảnh, góc nhìn, cách xử lý một cảnh phim.
Theo Minh Hiếu, khâu quan trọng nhất để tạo ra một sản phẩm tốt vẫn là chuẩn bị kịch bản. Khi kịch bản hoàn thiện và được phê duyệt, anh đưa dữ liệu vào phần mềm để hệ thống tự động tạo hình ảnh và chia thành từng phân cảnh.
Nếu hình ảnh chưa đạt yêu cầu, người làm phim có thể chỉnh lại câu lệnh mô tả ngay tại cảnh đó để AI thực hiện lại. Những phim ngắn dài khoảng 4-5 phút không đòi hỏi quá nhiều thao tác chỉnh sửa, Minh Hiếu có thể hoàn thành trung bình 10-20 video như vậy mỗi ngày.
Minh Hiếu, kỹ sư máy tính tham gia sản xuất phim AI.
Đội ngũ tại xưởng phim có 14 người. Anh Tạ Huy Cường đang đào tạo thêm nhân sự ở xa để có thể xây dựng các nhóm sản xuất tại TP. HCM và Đà Nẵng, qua đó mở rộng sản xuất tới các khu vực miền Trung và miền Nam.
Theo kế hoạch, trong tháng 12, xưởng tuyển dụng và đào tạo khoảng 100 người, với mục tiêu thiết kế đội sản xuất có khả năng tạo khoảng 1.000 tập phim mỗi ngày.
Chưa đầy nửa tiếng là xong một một tập phim
AI không chỉ mở cơ hội cho người mới vào nghề mà còn khiến những nhà làm phim lâu năm phải nhìn lại cách sản xuất. Đạo diễn Tạ Huy Cường, với hơn 20 năm kinh nghiệm, cho biết khác biệt rõ nhất là tốc độ: Một tập phim hiện nay có thể hoàn thành trong khoảng 25-30 phút, xưởng đạt công suất khoảng 130 tập mỗi ngày nhờ mô hình một người làm nhiều công đoạn.
“Trước đây một ngày quay được một tập khoảng 40 phút là đã nhiều, còn bây giờ AI sản xuất được 100 tập. Đấy là cái mà chúng tôi không thể tưởng tượng được” , anh Cường chia sẻ.
Đạo diễn Tạ Huy Cường có hơn 20 năm kinh nghiệm sản xuất phim, hiện trực tiếp vận hành xưởng phim AI tại Hà Nội.
Quy trình bắt đầu từ kịch bản. Nội dung được kiểm duyệt trước khi đưa vào hệ thống, loại bỏ những nội dung có nguy cơ vi phạm pháp luật và các hành động liên quan đến trẻ em. Sau đó, AI phân tích câu chuyện, tạo nhân vật, bối cảnh, đạo cụ và chia các phân cảnh.
Theo anh Cường, AI hiện có thể theo dõi toàn bộ câu chuyện để duy trì sự nhất quán về ngoại hình, tính cách và tâm lý nhân vật, hạn chế lỗi thay đổi hình ảnh giữa các cảnh. Tuy vậy, thành phẩm vẫn phải được con người kiểm tra; những cảnh chưa đạt sẽ được chỉnh câu lệnh và tạo lại.
Xưởng có hai chế độ vận hành: Tự động hoặc kiểm soát từng công đoạn. Anh Cường cho rằng việc kiểm soát trực tiếp giúp phát hiện và sửa lỗi sớm, tránh phải làm lại cả sản phẩm, qua đó tiết kiệm thời gian và chi phí.
Chi phí làm phim giảm đến 50 lần
Sự xuất hiện của AI không chỉ tạo ra cách sản xuất phim nhanh hơn mà còn đặt lại câu hỏi về những vị trí vốn được xem là không thể thiếu trong đoàn phim.
Trước đây, đạo diễn Tạ Huy Cường có một xưởng phim truyền thống với hệ thống thiết bị phục vụ sản xuất. Nhưng sau khoảng một tháng làm quen, nhận bàn giao nền tảng và hơn hai tuần tập trung sản xuất phim AI, phần xưởng truyền thống của anh đang được thu hẹp và dự kiến sẽ thanh lý.
Nhân sự tại xưởng kiểm tra, chỉnh sửa hình ảnh do AI tạo ra trước khi hoàn thiện phim.
Theo anh Cường, hệ thống máy quay, máy dựng và thiết bị phục vụ làm phim trước đây có thể tiêu tốn hàng tỷ đồng, thậm chí tới hàng trăm tỷ đồng. Khi chuyển sang AI, doanh nghiệp không còn phải đầu tư máy quay như trước và cũng không cần hệ thống dựng phim đồ sộ chỉ để tạo hình ảnh.
Máy tính vẫn được sử dụng để tải và xử lý dữ liệu sau khi AI tạo phim, nhưng cấu hình máy không quyết định việc hệ thống tạo ra hình ảnh thế nào. Với phim ngắn vài phút, yêu cầu về thiết bị nhẹ hơn đáng kể.
Chi phí sản xuất cũng thay đổi theo. Anh Cường cho biết phim AI có thể giúp tiết kiệm 10-20 lần so với cách làm truyền thống, thậm chí có những bộ phim tiết kiệm tới 50 lần nhờ giảm chi phí nhân sự và thiết bị.
Ở nền tảng mà xưởng đang sử dụng, chi phí được tính theo từng giây và độ phân giải. Ở chế độ 480p, một giây tương đương khoảng 270 đồng chưa tính VAT, tức khoảng 300 đồng mỗi giây. Khi nâng lên 720p, Full HD 1080p, 2K hoặc 4K, chi phí tiếp tục tăng.
Theo anh Cường, kinh nghiệm sử dụng nền tảng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí. Người mới có thể phải tạo đi tạo lại nhiều lần, trong khi người đã quen hệ thống thường chỉ cần một, hai lần để có kết quả mong muốn.
Sự bùng nổ của AI cũng cho thấy vấn đề nhân sự mà ngành phim phải nhìn lại. Anh Cường cho rằng một số vị trí như dựng phim, quay phim hay đạo diễn cũng có khả năng bị thay thế.
Xưởng phim AI hiện có 14 nhân sự, hướng tới mở rộng quy mô sản xuất trong thời gian tới.
Nếu ý đồ của đạo diễn được thể hiện đầy đủ trong kịch bản, bao gồm cách kể chuyện, góc máy, chuyển động và yêu cầu hình ảnh, AI có thể dựa vào đó để tạo ra sản phẩm. AI cũng có thể tạo video với những chuyển động máy mà trước đây nhà làm phim phải dùng kỹ xảo mới có thể mô phỏng.
Tuy nhiên, theo đạo diễn Tạ Huy Cường, không phải công đoạn nào cũng có thể giao hoàn toàn cho AI. Với kỹ xảo 3D, con người vẫn kiểm soát được từng chi tiết, từng khung hình, trong khi AI chủ yếu tạo kết quả theo yêu cầu và chưa cho phép can thiệp sâu. AI cũng có thể tạo âm thanh, nhưng vấn đề bản quyền khiến người làm phim vẫn phải sử dụng các kho nhạc có bản quyền hoặc miễn phí.
Phim ngắn AI không đồng nghĩa với giật gân
Tốc độ và chi phí thấp khiến AI phù hợp với sản xuất phim ngắn, nhưng theo anh Cường, không nên đánh đồng toàn bộ phim AI với những video drama giật gân đang lan truyền trên mạng.
“Nền tảng chỉ là công cụ, còn làm ra nội dung gì phụ thuộc vào người sản xuất, đơn vị phát triển phim và nhu cầu của khán giả” , đạo diễn Tạ Huy Cường chia sẻ và cho biết thêm, ngoài phục vụ giải trí, AI còn có thể được ứng dụng trong giáo dục, quảng cáo và bán hàng. Những video quảng cáo trên truyền hình, giới thiệu sản phẩm hay nội dung bán hàng đều có thể được sản xuất nhanh hơn, nhiều hơn với AI.
Xưởng phim đang đào tạo thêm nhân sự ở xa, mục tiêu sản xuất 1.000 tập phim/ngày.
Đạo diễn Tạ Huy Cường chia sẻ rằng các nền tảng cũng vận hành dựa trên thuật toán. Phim nào được xem nhiều, thuật toán sẽ tiếp tục gợi ý cho nhà sản xuất rằng khán giả đang quan tâm đến nội dung đó, từ đó có thể sản xuất thêm. Thậm chí, một số nền tảng còn gợi ý những kịch bản tương tự để nhà làm phim phát triển nội dung tiếp theo.
Khi một bộ phim đã có lượng khán giả theo dõi lớn, bộ phim mới ra đời từ công thức tương tự cũng có cơ hội tiếp cận chính nhóm khán giả đó. Đây là một vòng lặp giữa nền tảng, nhà sản xuất, thuật toán và thị hiếu người xem.
“Vì vậy, chúng ta nên nhìn rộng hơn một chút và chia sẻ nhiều hơn về công nghệ, các ứng dụng của AI cũng như những công cụ mà AI mang lại cho việc sản xuất phim. Không nên chỉ nhìn vào một khía cạnh tiêu cực rồi cho rằng AI chỉ tạo ra những nội dung giải trí, drama hay giật gân” , đạo diễn Tạ Huy Cường nói thêm.
