Bộ Công Thương đang lấy ý kiến về dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 09/2025 quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục, phương pháp xác định, phê duyệt khung giá phát điện; quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục xây dựng, phê duyệt khung giá nhập khẩu điện.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất thay đổi cách xác định khung giá phát điện đối với các nhà máy điện mặt trời, điện gió. Theo đó, thay vì xác định theo từng miền như hiện nay, Bộ Công Thương đề xuất tính toán theo vùng kinh tế hoặc theo tỉnh, thành phố.
Cụ thể, với khung giá phát điện cho nhà máy điện mặt trời, cơ quan soạn thảo đề xuất phương án 1 tính theo phân vùng kinh tế - xã hội tại Quy hoạch tổng thể quốc gia từng thời kỳ. Phương án 2 áp dụng theo địa bàn các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Với khung giá phát điện cho nhà máy điện gió trên đất liền và nhà máy điện gió gần bờ, cơ quan soạn thảo đề xuất xác định theo phân vùng kinh tế - xã hội tại Quy hoạch tổng thể quốc gia từng thời kỳ.
Bộ Công Thương đề xuất thay đổi cách xác định khung giá phát điện đối với các nhà máy điện mặt trời, điện gió. Ảnh: Bảo Kiên.
Trong tờ trình, cơ quan soạn thảo cho biết việc tính toán khung giá phát điện với loại hình nhà máy điện gió và nhà máy điện mặt trời theo miền Bắc, Trung, Nam vừa qua có ý kiến cho rằng “chưa phù hợp sau khi sáp nhập tỉnh hoặc điều chỉnh địa giới hành chính”.
Thực tế, điện mặt trời và điện gió phụ thuộc vào bức xạ mặt trời, tốc độ gió - những yếu tố có sự khác biệt đáng kể giữa các địa phương. Vì vậy, việc đề xuất xác định khung giá theo tỉnh hoặc theo vùng kinh tế - xã hội để bảo đảm tính chính xác, phản ánh đúng chi phí đầu tư để thu hút nhà đầu tư cho loại hình này, cơ quan soạn thảo lý giải.
Dự thảo cũng làm rõ, nhà máy điện mặt trời nổi là nhà máy đấu nối vào hệ thống điện quốc gia, có các tấm quang điện lắp đặt trên cấu trúc nổi trên mặt nước, không bao gồm hệ thống lắp đặt trên mặt kênh thủy lợi. Theo cơ quan soạn thảo, loại hình trên kênh thủy lợi có cấu trúc lắp đặt tương tự điện mặt trời mặt đất và việc quy định rõ phạm vi này nhằm phục vụ triển khai Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII.
Dự thảo cũng đưa ra hai phương án tính giá điện đối với các nhà máy điện rác.
Ở phương án 1, giá điện rác không tính khoản trợ giá cho hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý rác. Theo phương án này, giá nhiên liệu rác đưa vào nhà máy được tính bằng 0 đồng. Nhà máy sẽ xác định giá bán điện để đàm phán, ký hợp đồng với bên mua điện trên cơ sở tổng mức đầu tư và các thông số kỹ thuật của nhà máy.
Khi đó, nhà máy có hai nguồn doanh thu riêng biệt: doanh thu từ bán điện và khoản tiền địa phương chi trả cho việc xử lý rác. Giá xử lý rác được UBND tỉnh, thành phố xác định phù hợp, bảo đảm không tính trùng các khoản chi phí về hạ tầng, nhân công, vật liệu và lợi nhuận đã được tính trong giá bán điện.
Phương án 2, giá điện có tính đến khoản trợ giá cho hoạt động xử lý rác. Khi áp dụng cách tính này, khoản tiền địa phương chi trả cho nhà máy để xử lý rác sẽ được khấu trừ vào doanh thu bán điện, bởi doanh thu này đã bao gồm phần chi phí thu hồi cho hạ tầng, vật liệu và nhân công phục vụ xử lý rác.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất chuyển trách nhiệm tính toán, trình khung giá phát điện hằng năm từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sang Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện.
Theo cơ quan soạn thảo, việc chuyển nhiệm vụ từ bên mua điện sang một đơn vị trung lập sẽ góp phần tăng tính khách quan, phù hợp hơn với nhu cầu của hệ thống điện và hạn chế xung đột lợi ích giữa bên mua và bên bán điện.
