Sáng 23/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách áp dụng cho việc di chuyển di tích trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn tỉnh Bắc Ninh và Dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân.
Theo đề nghị của Chính phủ, sẽ di chuyển 2 di tích tại Bắc Ninh, gồm: đình Đông Côi, phường Thuận Thành; đình Tam Sơn, xã Lương Tài. Tiếp thu ý kiến của cơ quan thẩm tra của Quốc hội, với di tích Đền Tân Trăn, Chính phủ sẽ chỉ đạo rà soát, kiểm tra các vấn đề liên quan đến Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo và chưa đưa di tích này vào nghị quyết.
ĐBQH Nguyễn Thị Sửu. Ảnh: Như Ý.
Tại phiên thảo luận, chỉ có đại biểu Nguyễn Thị Sửu (đoàn TP Huế) tham gia ý kiến. Tán thành việc Quốc hội cho phép di chuyển Đình Đông Côi và Đình Tam Sơn, nhưng đại biểu cho rằng, cần phải kèm theo những điều kiện pháp lý đủ chặt chẽ. “Vấn đề đặt ra là làm thế nào để phát triển mà không làm mất đi những giá trị cốt lõi của di sản?", đại biểu bày tỏ.
Bà Sửu cũng lưu ý, cần bảo đảm việc bảo tồn tối đa các yếu tố cấu thành và phát huy giá trị di tích sau khi di chuyển. Đồng thời, phải công khai, minh bạch và tham vấn cộng đồng, nhấn mạnh “đây là yêu cầu bắt buộc”. Người dân không chỉ được biết di tích sẽ được chuyển đến đâu mà phải được tham gia vào quá trình xây dựng phương án bảo tồn đời sống văn hóa gắn với di tích.
"Một di tích khi mất đi những giá trị cốt lõi thì không dễ gì tạo dựng lại được", bà Sửu nói, nhấn mạnh nguyên tắc: Di chuyển không có nghĩa là làm cho di tích ở một chỗ khác. Di chuyển phải là một giải pháp để di sản tiếp tục tồn tại, tiếp tục được cộng đồng nhận diện, thực hành và truyền lại. Để chúng ta không phải lựa chọn giữa tương lai và quá khứ, mà là nối quá khứ với tương lai bằng một quyết định có trách nhiệm của Quốc hội.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: Như Ý.
Phát biểu giải trình, làm rõ vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Chính phủ thống nhất đề nghị áp dụng cơ chế, chính sách di chuyển đối với hai di tích Đình Đông Côi và Đình Tam Sơn. Đối với di tích Đền Tân Trăn, Chính phủ sẽ chỉ đạo rà soát, kiểm tra các vấn đề liên quan đến Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo và chưa đưa di tích này vào nghị quyết.
Bộ trưởng cho biết, Chính phủ sẽ tiếp tục tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ theo ý kiến của các đại biểu Quốc hội, đặc biệt chú trọng trong quá trình tổ chức thực hiện các quy định pháp luật có liên quan nhằm bảo tồn tối đa và phát huy giá trị của di tích; bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, có tham vấn ý kiến của người dân; chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết, không còn biện pháp thay thế để bảo tồn tại chỗ; bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển theo đúng quan điểm của Đảng, Nhà nước và các quy định của pháp luật...
Bộ trưởng cho biết, việc di chuyển di tích đến địa điểm mới cần tính đến đặc điểm của các đền, đình vốn là những yếu tố truyền thống, gắn với làng, xã và cộng đồng dân cư. Việc di chuyển đến địa điểm mới phải được thực hiện đúng quy trình về tu bổ di tích, giữ gìn tối đa các yếu tố gốc cấu thành di tích, tuân thủ các quy định của pháp luật và tiếp tục phát huy giá trị di sản...
