
Học sinh Trường tiểu học Chu Văn An (Hà Nội) - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Từ ngày 15-11, các trường phổ thông không được thu tiền khi tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường theo Thông tư 85. Quy định mới khiến nhiều trường phải tính lại cách tổ chức dạy học, nhất là các chương trình liên kết tiếng Anh vốn có thu phí.
Tạm dừng thu phí dạy liên kết tiếng Anh, chuyển sang dạy theo nhu cầu người học
Trao đổi với Tuổi Trẻ, hiệu trưởng một trường THCS tại Hà Nội cho biết hầu hết các trường đều chịu tác động lớn từ Thông tư 85 về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, bởi việc dạy tăng cường có thu phí diễn ra phổ biến.
Nhiều năm nay, trường tổ chức dạy tiếng Anh liên kết với một trung tâm. Học sinh đóng học phí theo quy định của trung tâm để chi trả cho giáo viên nước ngoài, chi phí vận hành, quản lý và cơ sở vật chất.
Tuy nhiên, Thông tư 85 quy định hoạt động giáo dục tăng cường không được thu tiền. Với hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, nhà trường phải minh bạch đây là chương trình ngoài chính khóa, bảo đảm hoàn toàn tự nguyện và xếp vào tiết cuối cùng, không xen kẽ để ép học sinh tham gia.
"Trước mắt, trường vẫn duy trì dạy liên kết tiếng Anh nhưng không thu phí để thực hiện quy định mới. Khi trung tâm hoàn thiện các văn bản theo thông tư mới, việc thu phí mới được thực hiện theo quy định", vị hiệu trưởng nói.
Theo ông, các trường cần đọc kỹ thông tư, làm đúng hướng dẫn và có thể chuyển sang dạy tăng cường theo nhu cầu người học nếu được phụ huynh đồng thuận. Hiện các trường đang chờ hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.
Vị hiệu trưởng nêu ba lý do nên ủng hộ việc dạy liên kết tiếng Anh trong trường. Thứ nhất, chủ trương của ngành là đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, nên cần tạo điều kiện để học sinh học và giao tiếp với giáo viên nước ngoài. Thứ hai, học phí tại trường thấp hơn so với việc học sinh tự đến các trung tâm bên ngoài. Thứ ba, hoạt động này giúp bố trí đủ tiết học buổi thứ hai, tránh tình trạng học sinh ăn bán trú tại trường nhưng chỉ học một tiết buổi chiều rồi ra về, khiến phụ huynh khó sắp xếp đón con.
Một hiệu trưởng khác ở nội thành Hà Nội cho biết trường chưa từng tổ chức dạy liên kết có thu phí, chỉ triển khai các hoạt động miễn phí. Học sinh hoàn thành chương trình chính khóa có thể về nhà nên trường không chịu tác động từ Thông tư 85.
Tại xã Phù Đổng, một hiệu trưởng cho biết trước khi thông tư có hiệu lực, trường đã tổ chức các hoạt động giáo dục tăng cường như tiếng Anh, kỹ năng công dân số, nghệ thuật và thể chất. Các hoạt động nằm trong khung 32 tiết/tuần, do giáo viên biên chế của trường trực tiếp giảng dạy, không liên kết với trung tâm và không thu phí học sinh.
Vì vậy, trường không chịu tác động từ quy định mới. Theo vị hiệu trưởng, tất cả các trường tại xã Phù Đổng đều tổ chức dạy tăng cường miễn phí.
Dạy tăng cường theo nhu cầu, không áp đặt học sinh

Học sinh một trường tiểu học tại Đà Nẵng - Ảnh: TRƯỜNG TRUNG
Trao đổi với Tuổi Trẻ, cô Nguyễn Thị Minh Huệ, hiệu trưởng Trường THPT Cẩm Lệ (Đà Nẵng), cho biết nhà trường xác định việc triển khai Thông tư 85 phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của học sinh, không tổ chức hoạt động tăng cường theo kiểu cào bằng.
Trường đang xây dựng kế hoạch, khảo sát nhu cầu và lấy ý kiến phụ huynh, chỉ tổ chức khi học sinh tự nguyện đăng ký. Các hoạt động có thể gồm bổ trợ kiến thức, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh chưa theo kịp chương trình, học ngoại ngữ, rèn kỹ năng và trải nghiệm.
Theo cô Huệ, do trường nằm ở khu vực trung tâm thành phố, phụ huynh và học sinh có nhiều lựa chọn học tập, trải nghiệm ngoài nhà trường. Nhu cầu cũng khác nhau tùy năng lực, hoàn cảnh và điều kiện gia đình. Vì vậy, trường sẽ tổ chức hoạt động tăng cường linh hoạt, không áp đặt học sinh tham gia đồng loạt.
Hiện trường mới lên kế hoạch khảo sát. Tuy nhiên, việc sắp xếp thời khóa biểu để học sinh được nghỉ thêm một ngày trong tuần gặp khó khăn do hạn chế về cơ sở vật chất.
Trường có 32 lớp nhưng chỉ 16 phòng học, phải tổ chức dạy hai ca sáng và chiều từ thứ hai đến thứ sáu. Phòng học gần như đã được sử dụng hết cho chương trình chính khóa, nên khó tập trung các tiết học vào ít ngày hơn.
Trong điều kiện đó, trường tận dụng chiều thứ bảy để tổ chức một số hoạt động phù hợp với nhu cầu học sinh như bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo, tiếng Anh tăng cường, kỹ năng sống, âm nhạc và các lớp tiếng Hàn miễn phí theo đề án của thành phố.
Trong khi đó, hiệu trưởng một trường THPT vùng ven Đà Nẵng cho rằng việc tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường không chỉ phụ thuộc vào quy định mà còn gắn với điều kiện thực tế của từng trường. Muốn bố trí lịch học hợp lý hơn, các trường cần đủ phòng học, giáo viên và nguồn lực triển khai.
Không tạo thêm áp lực tài chính cho gia đình học sinh
Vị hiệu trưởng cho rằng tinh thần của Thông tư 85 là tăng cường hỗ trợ học sinh theo nhu cầu và năng lực thực tế, đồng thời mở rộng cơ hội học tập, phát triển năng lực mà không tạo thêm áp lực tài chính cho gia đình.
Trong lĩnh vực giáo dục STEM và trí tuệ nhân tạo (AI), trường đã đưa 12 tiết học về AI và STEM vào chương trình trải nghiệm ban đầu, không thu phí phụ huynh. Trường cũng sử dụng kinh phí theo quy chế chi tiêu nội bộ để khuyến khích giáo viên, học sinh thực hiện các sản phẩm, sáng kiến có ích cho cộng đồng.
Cùng với nhiều trường trên địa bàn, nhà trường lồng ghép hoạt động hỗ trợ vào phong trào thi đua "Mỗi tuần thêm 1 giờ". Giáo viên căn cứ nhu cầu học sinh để phụ đạo miễn phí cho học sinh lớp 10, 11 chưa theo kịp chương trình, ôn tập cho học sinh có nguy cơ không tốt nghiệp và tư vấn tâm lý học đường chuyên sâu.
Theo vị hiệu trưởng, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học yếu là trách nhiệm đồng hành của nhà trường. Để duy trì hoạt động lâu dài, bài bản, trường vận động những giáo viên chưa dạy đủ định mức tiết chuẩn cùng tham gia trên tinh thần trách nhiệm và tự nguyện.