Đầu năm nay, Anthropic gửi thư lên Thượng viện Mỹ tố cáo Alibaba thực hiện điều mà hãng gọi là "cuộc tấn công chiết xuất lớn nhất từ trước đến nay", tức dùng kết quả đầu ra của Claude để huấn luyện các mô hình AI khác mà không có sự cho phép.
CEO Dario Amodei nhiều lần công khai lên tiếng rằng các công ty Trung Quốc đang ăn cắp tài sản trí tuệ của Anthropic. Hãng cũng tuyên bố sẽ triển khai các biện pháp kỹ thuật để phát hiện và ngăn chặn hành vi này. Đây là lập trường rõ ràng và nhất quán của Anthropic về quyền sở hữu đối với những gì Claude tạo ra.
Tuy nhiên, cuối tuần qua, CEO Satya Nadella của Microsoft đã đăng một bài trên X đặt ra một câu hỏi khó chịu hơn nhiều. Không nêu tên bất kỳ hãng nào, nhưng bối cảnh bài viết cho thấy rõ đối tượng ông muốn nhắm đến.
CEO Microsoft, ông Satya Nadella
Ông Nadella viết rằng ông thấy "thật mỉa mai" khi các nhà cung cấp mô hình AI vừa tuyên bố cần quyền sử dụng hợp lý để huấn luyện model từ dữ liệu công cộng trên internet, vừa quay sang áp đặt các điều khoản hạn chế distillation với người khác, đồng thời vẫn giữ quyền học từ dữ liệu tương tác của khách hàng. Nói cách khác, họ muốn được học từ công sức của người khác nhưng không cho phép người khác học từ công sức của họ.
Luận điểm của ông Nadella đặt Anthropic vào một tình thế khó biện hộ. Claude và các mô hình AI lớn như ChatGPT hay Gemini đều được huấn luyện trên hàng tỷ trang văn bản, hình ảnh và dữ liệu khác được thu thập từ internet mà không có sự đồng ý của từng tác giả, từng nhà xuất bản hay từng cá nhân tạo ra nội dung đó. Nhiều công ty và cá nhân đã và đang kiện các hãng AI vì hành vi này.
Thế nhưng khi các công ty Trung Quốc dùng output của Claude để huấn luyện model của họ, Anthropic gọi đó là ăn cắp và yêu cầu Chính phủ Mỹ can thiệp. Ông Nadella chỉ ra rằng nếu luồng học chỉ được phép đi một chiều, toàn bộ giá trị kinh tế sẽ tích lũy về phía các hãng sở hữu hạ tầng học tập, không phải về phía những người thực sự tạo ra tri thức ban đầu.
CEO Anthropic, ông Dario Amodei
Ông Nadella không phải người duy nhất nêu ra mâu thuẫn này. Hồi tháng 2, ngay sau khi Anthropic công khai cáo buộc các công ty AI Trung Quốc gồm DeepSeek, MiniMax và Moonshot AI thực hiện distillation bất hợp pháp, tỷ phú Elon Musk đã đăng trên X rằng chính Anthropic là kẻ "ăn cắp dữ liệu huấn luyện ở quy mô khổng lồ" và sẽ phải đối mặt với các khoản bồi thường hàng tỷ USD. Musk gọi đây đơn giản là "một thực tế". Alibaba cho đến nay vẫn chưa phản hồi công khai về các cáo buộc của Anthropic.
Câu hỏi mà cả ông Nadella lẫn Musk đang đặt ra thực chất là một câu hỏi về tính nhất quán: trong một ngành mà ranh giới giữa học hỏi hợp pháp và sao chép trái phép vẫn còn mơ hồ, liệu một hãng AI có thể vừa hưởng lợi từ sự mơ hồ đó khi xây dựng model của mình, vừa viện dẫn chính sự mơ hồ đó để bảo vệ model khỏi người khác hay không. Anthropic cho đến nay chưa phản hồi về bài đăng của Nadella.
