Sáng 24/10, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày trước Quốc hội tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là bổ sung quy định về vùng phát thải thấp và nguyên tắc quản lý phương tiện giao thông trong khu vực này.
Kiểm soát phương tiện phải có lộ trình
Theo dự thảo, vùng phát thải thấp là khu vực được thiết lập nhằm áp dụng các biện pháp giảm phát thải chủ yếu từ phương tiện giao thông, qua đó cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Như Ý
Tại Điều 65, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung các nguyên tắc thiết lập và quản lý vùng phát thải thấp. Theo đó, việc triển khai phải phù hợp với yêu cầu bảo vệ chất lượng môi trường không khí, sức khỏe cộng đồng, quy hoạch đô thị và tổ chức giao thông. Khả năng đáp ứng của hệ thống giao thông công cộng cũng phải được xem xét khi thiết lập và quản lý khu vực này.
Một nguyên tắc được nêu trong dự thảo là ưu tiên kiểm soát phương tiện phát thải cao và phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Trong đó, xe sử dụng xăng, dầu thuộc nhóm phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Việc kiểm soát phương tiện phải được thực hiện theo lộ trình phù hợp, bảo đảm tính khả thi, công khai, minh bạch, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống người dân.
Tuy nhiên, đề xuất của Chính phủ chưa xác định thời điểm áp dụng, phạm vi địa bàn hay biện pháp hạn chế cụ thể đối với từng loại phương tiện.
Dự thảo giao Chính phủ quy định tiêu chí thiết lập vùng phát thải thấp và các biện pháp quản lý phát thải trong khu vực này.
Gắn kiểm soát phát thải với hỗ trợ chuyển đổi phương tiện
Bên cạnh các biện pháp kiểm soát nguồn phát thải, dự thảo yêu cầu việc thiết lập và quản lý vùng phát thải thấp phải gắn với phát triển giao thông công cộng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ giao thông phát thải thấp, sử dụng năng lượng sạch và thực hiện các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải. Ảnh: Như Ý
Chính phủ được giao ban hành chính sách ưu đãi, hỗ trợ và khuyến khích phát triển phương tiện giao thông công cộng; phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo, tiêu hao nhiên liệu thấp, phát thải thấp hoặc không phát thải.
Đồng thời, dự thảo giao Chính phủ ban hành chính sách chuyển đổi đối với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch và phương tiện gây ô nhiễm môi trường. Các quy định này hiện chưa xác định cụ thể mức hỗ trợ cũng như đối tượng được hưởng chính sách.
Theo tờ trình của Chính phủ, việc sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường nhằm hoàn thiện cơ chế kiểm soát ô nhiễm, nâng cao chất lượng môi trường, tăng cường công tác phòng ngừa, dự báo, cảnh báo và công khai thông tin.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nêu rõ, cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết phải sửa đổi luật nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và nền kinh tế carbon thấp.
Dự thảo bổ sung quy định về trách nhiệm của chủ tịch UBND cấp tỉnh đối với các vấn đề ô nhiễm môi trường thuộc phạm vi quản lý xảy ra trên địa bàn.
Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để tránh quy định trách nhiệm quá rộng, đồng thời bảo đảm tính công bằng và cá nhân hóa trách nhiệm một cách thực chất.
