Ngày 13-5, Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) tổ chức hội nghị triển khai Chỉ thị 45/CT-UBND ngày 5-5-2026 của UBND TPHCM về việc tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài.
Tại hội nghị, nhiều doanh nghiệp bất động sản đã chia sẻ những khó khăn kéo dài nhiều năm qua, đồng thời kiến nghị thành phố sớm có cơ chế phối hợp đồng bộ để khơi thông dự án, tạo động lực cho thị trường phục hồi.
Kiến nghị sớm tháo gỡ các điểm nghẽn
Ông Trương Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân, cho biết cộng đồng doanh nghiệp đang xem đây là giai đoạn mang tính "cơ hội hồi sinh".
Là doanh nghiệp nhiều năm phát triển nhà ở xã hội, ông Tuấn nói bản thân rất xúc động khi theo dõi các nghị quyết, chỉ đạo gần đây của Trung ương và Chính phủ liên quan đến việc tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản.
"Tôi đã khóc khi đọc nghị quyết tháo gỡ cho doanh nghiệp bất động sản" - ông Tuấn bày tỏ.
Theo ông, khi nghiên cứu các Nghị quyết, Chỉ thị của Trung ương và Bộ Chính trị cùng nhiều văn bản chỉ đạo, ban hành thời gian gần đây, ông cảm nhận rõ quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc hỗ trợ thị trường và mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp thay đổi, phục hồi.
"Doanh nghiệp đang đứng trước ranh giới rất mong manh giữa tồn tại và giải thể. Nếu không có sự quyết liệt từ các cấp chính quyền, doanh nghiệp rất khó phục hồi để tiếp tục đóng góp cho nền kinh tế cũng như đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân" - ông Tuấn nói.
Ông Trương Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân
Theo lãnh đạo Địa ốc Hoàng Quân, doanh nghiệp hiện có khoảng 50 dự án đã hoàn thành, trong đó tại TPHCM vẫn còn một số dự án lớn vướng pháp lý. Ngoài ra còn khoảng 30 dự án đang triển khai cũng gặp nhiều nút thắt, có dự án kéo dài 5 năm vẫn chưa thể xử lý dứt điểm.
Từ thực tế đó, ông Tuấn kiến nghị thành phố sớm tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế và quy trình vận hành.
Đầu tiên, theo ông, cần quán triệt tinh thần phối hợp giữa các sở ngành với doanh nghiệp. Bởi, dù thành phố đã chỉ đạo quyết liệt và nhiều đơn vị đã vào cuộc, số lượng hồ sơ tồn đọng quá lớn khiến nhiều cơ quan rơi vào tình trạng quá tải.
Ông cho rằng cần thực hiện nghiêm tinh thần "không hình sự hóa các quan hệ kinh tế" để cán bộ và doanh nghiệp yên tâm phối hợp xử lý hồ sơ.
Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch HoREA tại hội nghị
Kiến nghị thứ hai là cần xác định rõ đầu mối tiếp nhận và xử lý kiến nghị. Theo ông Tuấn, với hàng trăm dự án tồn đọng hiện nay, thành phố cần một cơ quan điều phối đủ mạnh để theo dõi xuyên suốt.
Ông đề xuất giao Sở Tài chính làm đầu mối chính. Khi doanh nghiệp gửi kiến nghị, cần chỉ định cụ thể cán bộ hoặc bộ phận phụ trách tại từng sở ngành liên quan như Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch - Kiến trúc hay chính quyền địa phương để doanh nghiệp thuận tiện liên hệ, theo dõi tiến độ xử lý.
Một đề xuất khác được doanh nghiệp đưa ra là gia hạn thời gian tiếp nhận, tổng hợp kiến nghị của doanh nghiệp về những vướng mắc thủ tục đến ngày 18-5, thay vì 15-5 như kế hoạch hiện nay, do nhiều doanh nghiệp chưa kịp hoàn thiện hồ sơ.
"Doanh nghiệp cam kết sẽ chủ động rà soát, phân loại từng nhóm vướng mắc theo đúng yêu cầu của thành phố để việc xử lý nhanh và hiệu quả hơn" - ông Tuấn nói.
Ngoài ra, lãnh đạo Địa ốc Hoàng Quân cho rằng cần sớm số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Việc này giúp cơ quan quản lý dễ theo dõi tiến độ, đồng thời hạn chế tình trạng hồ sơ luân chuyển kéo dài.
Ông cũng kiến nghị cần quy định rõ thời hạn xử lý cho từng nhóm vấn đề để tránh tình trạng doanh nghiệp chờ đợi nhiều năm mà chưa có kết quả.
Ông Trương Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Địa ốc Hoàng Quân
Tương tự, bà Nguyễn Nam Phương, Chủ tịch HĐQT kiêm tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Lan Anh, cũng chia sẻ nhiều khó khăn kéo dài tại các dự án của doanh nghiệp ở khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu.
Theo bà Phương, vướng mắc lớn nhất hiện nay nằm ở nghĩa vụ tài chính và việc xác định tiền sử dụng đất. Dù doanh nghiệp là một trong những đơn vị tiên phong đầu tư nhà ở xã hội và nhà ở cho người thu nhập thấp bằng 100% vốn tư nhân, nhiều dự án vẫn bị đình trệ suốt nhiều năm.
Bà cho biết việc chậm xác định tiền sử dụng đất kéo dài 4-5 năm khiến doanh nghiệp gặp khó khăn nghiêm trọng, hoạt động kinh doanh thua lỗ liên tục.
Theo bà Phương, quy trình định giá đất hiện còn nhiều bất cập. Có trường hợp cơ quan thuế tạm tính khoảng 24 tỉ đồng nhưng do vượt mốc 20 tỉ đồng nên hồ sơ phải thực hiện khảo sát lại và chuyển qua nhiều cơ quan khác nhau, khiến tiến độ tiếp tục bị kéo dài.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng gặp khó trong việc khấu trừ chi phí. Nhiều tuyến đường doanh nghiệp tự bỏ tiền đền bù, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng nhưng giá trị thực tế lại không được khấu trừ tương xứng khi tính nghĩa vụ tài chính.
"Khi thông báo thuế ban hành chậm, doanh nghiệp lại bị tính thêm tiền chậm nộp. Điều này khiến doanh nghiệp càng thêm áp lực và mất động lực đầu tư" - bà Phương nói.
Bà cũng cho rằng việc áp dụng phương pháp thặng dư trong định giá đất hiện chưa phản ánh sát thực tế thị trường. Trong khi giá trị đầu ra được tính theo giá thị trường, phần chi phí khấu trừ lại áp dụng theo khung giá nhà nước thấp hơn nhiều, dẫn đến thiếu hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp.
Theo bà Phương, hiện công ty bà có 4 dự án đang gặp nhiều vướng mắc pháp lý và quy hoạch. Bà kiến nghị cơ quan chức năng sớm rà soát, tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm quy hoạch thống nhất và minh bạch để doanh nghiệp có thể tiếp tục triển khai các dự án nhà ở xã hội.
