Lợi dụng thời điểm hàng trăm ngàn tân sinh viên đang tất bật làm thủ tục nhập học, một kịch bản lừa đảo vô cùng tinh vi qua Zalo và Messenger vừa được cơ quan công an bóc trần. Kẻ gian đang nhắm trực tiếp vào sự lo lắng và thiếu kinh nghiệm của các em học sinh cùng phụ huynh để chiếm đoạt tài sản.
Theo ghi nhận từ cơ quan chức năng, cạm bẫy thường bắt đầu bằng một cuộc gọi đầy tính xác thực. Các đối tượng lừa đảo đã thu thập sẵn từ trước hàng loạt thông tin cá nhân chính xác của tân sinh viên bao gồm họ tên, số điện thoại, trường đại học chuẩn bị nhập học và cả số Căn cước công dân. Với kho dữ liệu này trong tay, chúng tự tin xưng là cán bộ Công an, nhân viên cơ quan Bảo hiểm xã hội hoặc cán bộ phòng đào tạo của nhà trường để thông báo về việc hồ sơ Bảo hiểm y tế (BHYT) đang gặp trục trặc.
(Ảnh: Cổng thông tin điện tử xã Ái Quốc, tỉnh Hưng Yên)
Những lý do được đưa ra thường rất hợp lý và mang tính cấp bách như dữ liệu BHYT bị sai lệch, chưa đồng bộ với hệ thống quốc gia về dân cư hoặc ứng dụng VssID của sinh viên đang bị lỗi. Kẻ gian liên tục thúc giục nạn nhân phải nhanh chóng cập nhật thông tin để không làm gián đoạn quyền lợi khám chữa bệnh ngay từ đầu năm học mới. Chính đòn tâm lý đánh vào quyền lợi thiết thực này đã khiến nhiều tân sinh viên và phụ huynh rơi vào trạng thái hoang mang, vội vàng làm theo hướng dẫn mà quên mất việc xác minh lại thông tin.
Khi nhận thấy con mồi đã sập bẫy tâm lý, đối tượng lừa đảo sẽ yêu cầu kết bạn qua các ứng dụng nhắn tin phổ biến như Zalo, Messenger hoặc Telegram để tiện bề "hỗ trợ". Tại đây, chúng sẽ gửi một đường link lạ, dụ dỗ nạn nhân truy cập và tải về một ứng dụng để hoàn tất việc cập nhật thông tin BHYT. Đáng sợ là những ứng dụng này được thiết kế với giao diện giống hệt các phần mềm chính thống như VssID, VNeID hay Cổng dịch vụ công quốc gia, khiến người dùng thông thường gần như không thể phân biệt bằng mắt thường.
Mấu chốt của toàn bộ kịch bản lừa đảo này nằm ở bước cài đặt ứng dụng. Phần mềm độc hại sẽ yêu cầu nạn nhân cấp quyền "Trợ năng" (Accessibility) trên điện thoại di động. Ngay khi cái gật đầu cấp quyền được thực hiện, kẻ gian đã hoàn toàn chiếm được quyền điều khiển thiết bị từ xa. Chúng có thể âm thầm theo dõi mọi tin nhắn đến, đánh cắp mã OTP xác thực và tự do đăng nhập vào các ứng dụng ngân hàng để rút sạch tiền trong tài khoản của nạn nhân mà họ không hề hay biết.
Người dân cần đặc biệt chú ý đến các ứng dụng yêu cầu cấp quyền "Trợ năng" (Accessibility) trên điện thoại di động
Trước diễn biến phức tạp của tội phạm mạng mùa tựu trường, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần giữ một cái đầu lạnh trước mọi cuộc gọi tự xưng là cán bộ nhà nước hay đại diện trường học yêu cầu cập nhật thông tin cá nhân. Nguyên tắc vàng để bảo vệ bản thân là tuyệt đối không truy cập vào bất kỳ đường link lạ nào được gửi qua mạng xã hội và không tải các ứng dụng không rõ nguồn gốc. Mọi thao tác cài đặt phần mềm phục vụ thủ tục hành chính chỉ nên được thực hiện trực tiếp từ các cửa hàng ứng dụng chính thức như CH Play đối với Android hoặc App Store đối với iOS.
Bên cạnh đó, phụ huynh và học sinh khi nhận được các thông báo liên quan đến hồ sơ nhập học hay BHYT cần chủ động liên hệ ngược lại với đường dây nóng chính thức của Phòng Quản lý học viên, Phòng Đào tạo nhà trường hoặc cơ quan Bảo hiểm xã hội địa phương để đối chứng. Nếu lỡ cài đặt ứng dụng đáng ngờ hoặc phát hiện dấu hiệu bất thường trên điện thoại, việc cần làm ngay lập tức là mượn một thiết bị khác liên hệ ngay với ngân hàng để khóa toàn bộ tài khoản và thẻ, đồng thời mang thiết bị đến trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ xử lý kịp thời.
Theo Cổng thông tin điện tử xã Ái Quốc, tỉnh Hưng Yên
