Trong những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026, các hãng hàng không Việt Nam đã ký kết loạt hợp đồng quy mô lớn với Boeing và Pratt & Whitney (P&W), với tổng giá trị lên tới hàng chục tỉ USD. Theo Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng, đây không chỉ là những thỏa thuận thương mại đơn thuần mà là "bước ngoặt chiến lược" đối với tiến trình phát triển của hàng không dân dụng Việt Nam.
Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng
Riêng với Boeing, tổng giá trị các hợp đồng vượt 30 tỉ USD cho khoảng 90 máy bay. Trong đó, Vietnam Airlines ký hợp đồng mua 50 máy bay Boeing 737-8 trị giá khoảng 8,1 tỉ USD; Sun PhuQuoc Airways đặt mua 40 Boeing 787-9 Dreamliner trị giá khoảng 22,5 tỉ USD; Vietjet có thỏa thuận tài chính mua 6 Boeing 737-8 trị giá khoảng 965 triệu USD.
Bên cạnh đó, Vietjet Air ký hợp đồng với Pratt & Whitney cung cấp động cơ và dịch vụ bảo dưỡng cho 44 máy bay A321neo/A321XLR với giá trị khoảng 5,4 tỉ USD.
Bước ngoặt chiến lược của ngành hàng khôngTheo Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng, các hợp đồng quy mô lớn này tác động đến ngành hàng không dân dụng Việt Nam trên ba trụ cột: "bền vững - an toàn - hội nhập quốc tế" với 6 nhóm tác động chính.
Tổng Bí thư Tô Lâm chứng kiến trao các hợp đồng, thoả thuận của doanh nghiệp hàng không Việt Nam và các đối tác Mỹ với tổng giá trị hơn 30 tỉ USD
Thứ nhất, đây là động lực tăng trưởng và tái cấu trúc đội bay theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Ông cho rằng các đơn hàng Boeing và động cơ P&W giúp bảo đảm năng lực vận tải dài hạn, phù hợp quy hoạch. Máy bay Boeing 737-8, 787-9… và động cơ P&W cho dòng A321neo/XLR giúp trẻ hóa đội bay, giảm tuổi trung bình, nâng cao hiệu suất khai thác; phù hợp mục tiêu đạt 275-300 triệu hành khách/năm vào 2050. Đây cũng là nền tảng để chuyển dịch trục khai thác Long Thành - Gia Bình - Chu Lai và tối ưu phân bổ giữa máy bay thân hẹp, thân rộng và tầm trung.
Bên cạnh đó, Cục trưởng nhận định các đơn hàng tạo đà hình thành hệ sinh thái "Airport City - Logistics - Du lịch". Trong đó đơn hàng máy bay thân rộng (B787) phục vụ trung chuyển quốc tế (hub), logistics hàng không và thương mại điện tử xuyên biên giới. Hỗ trợ mục tiêu tăng tỉ trọng vận tải hàng hóa lên hơn 2 triệu tấn/năm vào 2030 (số liệu dự báo hiện nay đã vượt xa con số này), gắn hàng không với du lịch và chuỗi cung ứng.
Thứ hai, về phát triển bền vững, ông Dũng cho biết thế hệ máy bay mới như 787-9, 737-8 cùng động cơ GEnx và P&W có khả năng giảm 15-25% nhiên liệu và CO₂ so với thế hệ trước, giảm tiếng ồn tới 50%, tạo nền tảng thực hiện cam kết Net Zero 2050 của ICAO và lộ trình nhiên liệu hàng không bền vững (SAF). Đội bay thế hệ mới cũng là điều kiện tiên quyết để tham gia CORSIA - cơ chế toàn cầu về giảm và bù đắp carbon đối với các chuyến bay quốc tế, xây dựng cơ chế tín chỉ carbon, thu hút đầu tư SAF (Long Thành - Chu Lai - Dung Quất…).
Thứ ba, ở góc độ an toàn và giám sát, ông nhấn mạnh máy bay và động cơ thế hệ mới đáp ứng các tiêu chuẩn ICAO Annex 6, Annex 8, Annex 19 và chứng nhận FAA/EASA, giúp Việt Nam duy trì, nâng cao điểm USOAP, giữ Category 1 của FAA và mở rộng các đường bay Mỹ - châu Âu. Đội bay hiện đại cũng kéo theo yêu cầu áp dụng PBN, RNP AR, CAT II/III, triển khai CDM, ATFM và quản lý slot theo WASG, trở thành "đòn bẩy để hiện đại hóa toàn bộ hệ thống điều hành bay quốc gia".
Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng thăm hỏi hành khách, tặng quà cho các em nhỏ tại sân bay Tân Sơn Nhất dịp Tết Bính Ngọ 2026
Thứ tư, về nâng cao năng lực công nghiệp hàng không trong nước, Cục trưởng cho rằng các hợp đồng động cơ kéo theo nhu cầu bảo dưỡng động cơ - MRO và đào tạo kỹ sư đạt chuẩn EASA Part-145, mở cơ hội phát triển trung tâm MRO tại Long Thành, Gia Bình, Vân Đồn, Chu Lai, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời thúc đẩy tăng hàm lượng nội địa hóa và chuyển giao công nghệ với việc thúc đẩy hợp tác sản xuất linh kiện; đào tạo phi công, kỹ thuật viên và số hóa bảo dưỡng.
Thứ năm, ở bình diện quốc tế, ông nhận định các hợp đồng giúp củng cố quan hệ kinh tế - chiến lược Việt Nam - Mỹ. Tổng giá trị hợp đồng hàng chục tỉ USD là trụ cột thương mại - đầu tư trong quan hệ song phương, tạo nền tảng hợp tác sâu hơn về an toàn bay, công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, mở rộng mạng bay quốc tế và vai trò trung chuyển khu vực: Đội bay thân rộng, tầm xa cho phép mở rộng các đường bay thẳng tới Mỹ, châu Âu, Trung Đông; tăng vai trò hub Đông Nam Á, nâng cao chỉ số kết nối hàng không, thu hút FDI, du lịch cao cấp…
Đặt ra yêu cầu quản trị ngành và thể chếTuy nhiên, theo ông Dũng, các hợp đồng lớn cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện quản trị ngành và thể chế theo hướng "quản trị hiện đại". Luật Hàng không dân dụng và các văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi cần phân cấp mạnh cho doanh nghiệp, tạo chủ động cho doanh nghiệp trong tổ chức bộ máy, sản xuất kinh doanh, đầu tư nâng cao hệ thống quản trị và nâng cao năng lực tuân thủ theo chuẩn của ICAO và các tổ chức hàng không quốc tế cả về an toàn, chất lượng và công nghệ. Đồng thời, nâng cao vai trò nhà chức trách hàng không.
Bên cạnh đó, cần chú trọng quản lý rủi ro tài chính và năng lực hãng hàng không. Các đơn hàng lớn đòi hỏi tăng cường kiểm soát năng lực tài chính, vốn chủ sở hữu; giám sát hệ số nợ, dòng tiền; cơ chế bảo đảm (escrow, leasing, bảo lãnh)
"Việc các hãng hàng không Việt Nam ký kết các hợp đồng quy mô lớn với Boeing và Pratt & Whitney có thể coi là "bước ngoặt chiến lược thứ hai" của ngành hàng không dân dụng Việt Nam sau giai đoạn mở cửa và tự do hóa thị trường"- ông Uông Việt Dũng nhấn mạnh.
Theo Cục trưởng, các hợp đồng này tạo ra ba nền tảng căn bản cho 20-30 năm tới: Nền tảng tăng trưởng xanh và bền vững; nền tảng an toàn - hiện đại hóa theo chuẩn ICAO; và nền tảng hội nhập, nâng tầm vị thế quốc gia. Ông cũng cho rằng đây là "chuyến khởi hành may mắn của Hàng không Việt Nam" trong những ngày ngay những ngày đầu, tháng đầu, năm đầu của Nhiệm kỳ mới, kỷ nguyên mới của dân tộc.
"Một điều đáng tự hào, những hoạt động kinh tế này có sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm - Người đứng đầu Đảng ta, người kiến tạo những giá trị đột phá phát triển kinh tế đất nước! Từ những hoạt động cụ thể này, việc đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong những năm tới là rất khả thi"- Cục trưởng tin tưởng.
