Công nhân ở Hà Nội làm việc dưới trời nắng nóng sáng 30-9 - Ảnh: NAM TRẦN
Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó trưởng Phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết như vậy khi trao đổi với Tuổi Trẻ sáng 30-9 về đợt nắng nóng đang diễn ra ở Bắc Bộ và Trung Bộ.
Nguyên nhân gây nắng nóng
Sáng 30-9, bầu trời Hà Nội trong xanh, nắng chói chang từ sớm. Dự báo hôm nay, Bắc Bộ, trong đó có thủ đô Hà Nội và Trung Bộ tiếp tục có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ C, có nơi trên 37 độ C.
Còn hôm qua, Hà Nội nắng nóng nhất cả nước với nhiệt độ quan trắc được ở trạm Láng 38 độ C, trạm Hà Đông 37,4 độ C.
Một số địa phương khác ghi nhận nắng nóng trên 37 độ C như Chi Nê (Phú Thọ) 37,6 độ C, Hải Dương (Hải Phòng) 37,3 độ C, Nho Quan (Ninh Bình) 37,7 độ C, Tĩnh Gia (Thanh Hóa) 37,2 độ C, Con Cuông (Nghệ An) 37,1 độ C…
Theo cơ quan khí tượng, đây là mức nhiệt được đo trong lều khí tượng, còn nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 1-3 độ C, thậm chí cao hơn phụ thuộc vào các điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa.
Sáng 30-9, bầu trời Hà Nội trong xanh, nắng chói chang từ sớm - Ảnh: C.TUỆ
Theo ông Hòa, nguyên nhân của đợt nắng nóng đang diễn ra ở Bắc Bộ và Trung Bộ là do ảnh hưởng của rìa nam rãnh áp thấp có trục ở phía nam Trung Quốc bị nén bởi áp cao lục địa ở phía bắc kết hợp hoàn lưu áp cao cận nhiệt đới trên cao.
"Hiện dải áp cao cận nhiệt đới tây Thái Bình Dương ở mực khí quyển trên cao đang bao trùm hầu hết khu vực tây Thái Bình Dương - Biển Đông và nam Trung Quốc.
Dải áp cao này bản chất là không khí từ trên cao chìm xuống (dòng giáng), không khí từ trên cao đi xuống, bị nén đoạn nhiệt, quá trình nén này làm cho nhiệt độ của khối khí tăng lên đáng kể.
Do luồng không khí đi xuống gây ra thời tiết tại khu vực ít mây hoặc không có mây và chính là nguyên nhân gây ra nắng nóng.
Nếu hiện tượng này xảy ra trong các tháng chính của mùa hè kết hợp vùng áp thấp nóng phía tây tạo ra hiệu ứng phơn thì nắng nóng sẽ còn gay gắt hơn nữa" - ông Hòa phân tích thêm.
Dự báo hôm nay, Bắc Bộ, trong đó có thủ đô và Trung Bộ nắng nóng - Ảnh: NAM TRẦN
Nắng nóng ở Bắc Bộ, Hà Nội giảm dần từ 1-10
Theo ông Hòa, hôm qua, trên cả nước có 8 trạm quan trắc ghi nhận nhiệt độ vượt giá trị lịch sử trong tháng 9 gồm Chi Nê (Phú Thọ) 37,6 độ C, Hải Dương (Hải Phòng) 37,3 độ C, Hưng Yên (Hưng Yên) 36,9 độ C, Phủ Lý (Ninh Bình) 37,5 độ C, Huyền Trân (TP.HCM) 34,2 độ C, Nam Định (Ninh Bình) 37 độ C, Nho Quan (Ninh Bình) 37,7 độ C, Thái Bình (Hưng Yên) 36,5 độ C.
"Theo thống kê vào tháng 9 tại Bắc Bộ xảy ra từ 1 - 2 đợt nắng nóng, thường tập trung vào nửa đầu tháng và kéo dài từ 2 - 4 ngày, có đợt thậm chí kéo dài 6 ngày (năm 2020).
Tuy nhiên, cũng có những năm khu vực đồng bằng Bắc Bộ vẫn xuất hiện nắng nóng vào nửa cuối tháng 9 và đầu tháng 10 như đợt nắng nóng từ ngày 19 đến 20-9-2009, đợt ngày 20 và 21-9-2010, đợt ngày 27 và 28-9-2016, thậm chí sang đầu tháng 10, khu vực này cũng đã từng xảy ra nắng nóng diện rộng từ ngày 4 và 5-10-2023" - ông Hòa nói.
Ông Hòa cho biết đợt nắng nóng trên có thể kéo dài đến khoảng ngày 1-10 tại khu vực từ Nghệ An đến Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ C, có nơi trên 36 độ C. Sau đó từ ngày 2-10 nắng nóng khả năng kết thúc tại các khu vực trên.
Sang tháng 10, dự báo nhiệt độ trung bình các khu vực trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn từ 0,5-1,5 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Tuy nhiên tại khu vực đồng bằng và trung du Bắc Bộ, khu vực Trung Bộ nhiều khả năng nắng nóng chỉ còn xảy ra cục bộ.
Miền Bắc đón 2 đợt không khí lạnh liên tiếp trong đầu tháng 10
Theo ông Hòa, khu vực miền Bắc khả năng chịu ảnh hưởng của không khí lạnh lệch đông từ chiều tối 1-10, sau đó không khí lạnh tăng cường mạnh hơn vào khoảng ngày 4 ngày 5-10.
Do ảnh hưởng của không khí lạnh, ngày 2-10, vùng núi Bắc Bộ có mưa rào rải rác và có nơi có dông.
Sau đó do ảnh hưởng không khí lạnh tăng cường nên từ ngày 4 và 5-10, Bắc Bộ có mưa rào và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to.
Do ảnh hưởng không khí lạnh nên từ ngày 5-10, nhiệt độ tại các tỉnh miền Bắc có xu hướng giảm, trời có khả năng chuyển lạnh về đêm và sáng với nhiệt độ thấp nhất từ 20-23 độ C, một số nơi vùng núi cao thuộc Lạng Sơn, Lào Cai có thể giảm xuống dưới ngưỡng 18 độ C.
