Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết, một thay đổi có tính nền tảng của dự thảo nghị định là cơ chế giá xăng dầu. Theo đó, khi nghị định có hiệu lực, giá xăng dầu sẽ được vận hành theo cơ chế thị trường, do doanh nghiệp quyết định (thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối, cửa hàng).
Dự thảo không quy định một mức giá bán cụ thể mà đưa ra công thức tính giá gồm giá mua, chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận và thuế. Trong đó, giá mua và cước phí tạo nguồn được xác định theo chi phí thực tế; lợi nhuận do doanh nghiệp tự xác định; các khoản thuế, phí do Nhà nước quy định.
“Doanh nghiệp hoàn toàn quyết định giá bán lẻ xăng dầu. Nhà nước chỉ quy định chi phí kinh doanh định mức và điều chỉnh 3 năm một lần theo CPI”, ông Trần Hữu Linh cho biết.
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương).
Theo ông Linh, việc giá xăng dầu để cho thị trường, doanh nghiệp quyết định là mấu chốt để định hình lại chuỗi cung ứng, hạ tầng cung ứng xăng dầu hiện nay.
Khi cơ chế này được áp dụng, giá bán giữa các doanh nghiệp, thương nhân phân phối và cửa hàng có thể khác nhau, phụ thuộc vào giá mua, chi phí tạo nguồn, lợi nhuận và mức chiết khấu. Đây là điểm người tiêu dùng cần được thông tin rõ khi chuyển sang cơ chế giá mới.
“Khi nghị định có hiệu lực, chúng ta phải chấp nhận chuyện mỗi cây xăng có thể một giá, mỗi thương nhân đầu mối hoặc hệ thống phân phối có thể áp dụng mức giá khác nhau. Thứ Năm hàng tuần sẽ không quy định giá trần bán lẻ xăng dầu nữa”, ông Trần Hữu Linh cho biết.
Khi giá thả nổi, doanh nghiệp tự quyết định thì “sáng công bố một giá, chiều có thể điều chỉnh”, giá có thể tăng giảm trong ngày. Tuy nhiên, ông Trần Hữu Linh nhấn mạnh, các cơ quan chức năng hậu kiểm sẽ kiểm tra việc áp dụng các công thức để tính giá, niêm yết giá đúng đến đâu, trong đó đặc biệt là vấn đề hoá đơn điện tử.
Đối với các công cụ bình ổn giá xăng dầu, theo ông Trần Hữu Linh, pháp luật đã có những quy định cụ thể. Luật Giá quy định nhiều biện pháp bình ổn giá.
Theo đó, việc điều hành cần ưu tiên các công cụ phù hợp với cơ chế thị trường như thuế, phí, dự trữ quốc gia, phân giao tổng nguồn tối thiểu và cuối cùng Nhà nước sử dụng nguồn lực để bình ổn được đặt ra trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn khi xảy ra thiên tai, địch họa hoặc những biến động bất thường.
Thời gian qua, trong hoạt động kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp và Nhà nước đã nỗ lực xây dựng, vận hành cơ chế Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Tuy nhiên, khi hoạt động kinh doanh xăng dầu được vận hành theo cơ chế thị trường, Nhà nước cần sử dụng đồng bộ các công cụ để bình ổn khi cần thiết.
Giá vàng hôm nay (30/9): Vàng miếng SJC và nhẫn tăng liên tụcĐỌC NGAYTrong đó, một trong những công cụ phù hợp với cơ chế thị trường là qua các loại thuế. Nếu không có thay đổi, một số chính sách thuế liên quan sẽ tiếp tục được gia hạn đến hết năm nay.
Bên cạnh công cụ thuế, phí, việc nâng cao năng lực dự trữ và trách nhiệm của các thương nhân đầu mối bảo đảm tổng nguồn xăng dầu cho nền kinh tế. Sau khi sử dụng các công cụ này, trong những trường hợp cần thiết, Nhà nước mới tính đến việc sử dụng công cụ bình ổn.
Theo ông Linh, dự thảo cũng quy định rõ các điều kiện để Nhà nước can thiệp trở lại vào việc điều hành giá. Dù doanh nghiệp được tự quyết định giá, trong những trường hợp giá tăng, giảm đột biến, xảy ra chiến tranh hoặc thị trường có biến động lớn, chẳng hạn từ 15-20%, Nhà nước có thể áp dụng các biện pháp điều hành theo quy định.
Quỳnh Chi (theo VTVonline, )
