Ảnh minh họa được tạo bởi AI.
Để chuẩn bị cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - một trong những công trình hạ tầng giao thông trọng điểm, TP. Hải Phòng đang khẩn trương triển khai công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện để dự án được triển khai theo đúng tiến độ.
Theo Sở Xây dựng Hải Phòng, đoạn tuyến đi qua địa bàn thành phố có chiều dài khoảng 90 km cùng hai tuyến nhánh dài 20,5 km, đi qua 23 xã, phường, đặc khu. Trên tuyến bố trí 6 ga và 3 trạm tác nghiệp kỹ thuật. Tổng diện tích đất cần thu hồi khoảng 624 ha, ảnh hưởng tới khoảng 6.096 hộ dân.
Để đáp ứng yêu cầu tiến độ, Hải Phòng đang huy động nguồn lực lớn cho công tác giải phóng mặt bằng. Đến hết tháng 5/2026, thành phố đã cơ bản hoàn thành các bước chuẩn bị quan trọng. Toàn bộ 23 xã, phường, đặc khu có tuyến đường sắt đi qua đã hoàn thành công tác đo đạc, trích đo, trích lục phục vụ lập hồ sơ thu hồi đất; đồng thời xác định khoảng 1.749 hộ thuộc diện tái định cư.
Thành phố cũng đã phê duyệt 39 dự án thành phần phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật với tổng mức đầu tư hơn 11.000 tỷ đồng. Đến nay, 12/23 xã, phường, đặc khu đã hoàn thành kiểm đếm tài sản gắn liền với đất, các địa phương còn lại đang tiếp tục triển khai để bảo đảm tiến độ chung.
Đáng chú ý, Hải Phòng dự kiến bố trí khoảng 5.100 tỷ đồng từ ngân sách thành phố để đầu tư tuyến nhánh đường sắt kết nối cảng Nam Đồ Sơn và ga Nam Đồ Sơn. Khoản đầu tư này được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường liên kết giữa tuyến đường sắt quốc gia với hệ thống cảng biển, tạo thêm động lực phát triển cho lĩnh vực logistics.
Bản đồ hướng tuyến dự án đường sắt Hà Nội-Lào Cai-Hải Phòng (Ảnh: Ban QLDA Đường sắt).
Theo Sở Xây dựng Hải Phòng, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là dự án hạ tầng chiến lược có ý nghĩa đặc biệt đối với phát triển kinh tế vùng. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt sẽ hình thành hành lang vận tải hiện đại kết nối khu vực Tây Bắc, vùng Thủ đô với hệ thống cảng biển Hải Phòng, góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Hiện nay, phần lớn hàng hóa từ các tỉnh phía Bắc đến cảng biển vẫn phụ thuộc vào vận tải đường bộ. Tuyến đường sắt mới được kỳ vọng sẽ bổ sung phương thức vận tải khối lượng lớn, ổn định và có chi phí thấp hơn, đặc biệt đối với hàng container, hàng xuất nhập khẩu và hàng hóa phục vụ các khu công nghiệp.
Không chỉ mang lại lợi ích về vận tải, dự án còn mở ra cơ hội phát triển các trung tâm logistics, khu dịch vụ hậu cần và các không gian đô thị mới dọc tuyến.
Song song với đầu tư hạ tầng giao thông, thành phố cũng đang nghiên cứu khai thác hiệu quả quỹ đất khu vực phụ cận các ga đường sắt. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để hình thành các khu đô thị, trung tâm thương mại, dịch vụ và logistics mới, đồng thời tạo thêm nguồn lực tái đầu tư cho hạ tầng.
Theo quy hoạch, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có chiều dài tuyến chính khoảng 390,9 km và các tuyến nhánh khoảng 27,9 km, sử dụng đường đơn khổ 1.435 mm.
Tốc độ thiết kế đạt 160 km/h đối với đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng, 120 km/h qua khu vực đầu mối Hà Nội và 80 km/h đối với các đoạn còn lại.
Tuyến đi qua 6 tỉnh, thành phố gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Điểm đầu tuyến tại vị trí nối ray với đường sắt Trung Quốc thuộc phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai; điểm cuối tại ga cảng Lạch Huyện, đặc khu Cát Hải, TP. Hải Phòng.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 203.200 tỷ đồng (khoảng 8,3 tỷ USD), được triển khai theo hình thức đầu tư công và phấn đấu hoàn thành chậm nhất vào năm 2030. Trước đó, ngày 19/12/2025, Dự án thành phần 1 (đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga) đã được khởi công.
