Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững thì các nhân sự phải được "lớn lên"

Admin

Theo TS. Nguyễn Mạnh Hùng, văn hóa đọc không chỉ giúp người lao động nâng cao tri thức, năng lực chuyên môn mà còn góp phần hình thành một doanh nghiệp biết học hỏi, đổi mới và thích ứng trước những biến động của thị trường.

Trong bối cảnh nền kinh tế liên tục thay đổi, tri thức và năng lực học tập suốt đời ngày càng trở thành yếu tố quan trọng quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Bên cạnh đầu tư máy móc, công nghệ và hoạt động đào tạo, xây dựng văn hóa đọc được xem là một hướng đi cần thiết để phát triển nguồn nhân lực và tạo dựng nền tảng tăng trưởng bền vững.

Trao đổi với Người Đưa Tin về vấn đề này, TS. Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Sách Thái Hà (ThaiHaBooks JSC) cho rằng, muốn xây dựng văn hóa đọc trong doanh nghiệp, trước hết người lãnh đạo phải làm gương, đồng thời tạo môi trường để người lao động chủ động đọc, học hỏi và ứng dụng tri thức vào công việc.

TS. Nguyễn Mạnh Hùng: Đừng chỉ đầu tư máy móc mà quên trí tuệ con người - Ảnh 1.

TS. Nguyễn Mạnh Hùng (trái), Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Sách Thái Hà (Ảnh: NVCC).

Văn hóa đọc, nền tảng phát triển bền vững của doanh nghiệp

Theo TS. Nguyễn Mạnh Hùng, văn hóa đọc trong doanh nghiệp không đơn thuần là việc mỗi nhân viên đọc được bao nhiêu cuốn sách trong một năm, mà quan trọng hơn là việc hình thành một tổ chức biết học hỏi, biết suy nghĩ, biết đổi mới và không ngừng phát triển.

Ông nhấn mạnh: "Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững thì trước hết con người trong doanh nghiệp phải không ngừng 'lớn lên'. Muốn con người 'lớn lên', phải có tri thức. Và sách chính là một trong những con đường quan trọng để tiếp nhận, bồi đắp và chuyển hóa tri thức thành năng lực".

Trong thời đại hiện nay, máy móc, công nghệ, vốn và quy trình có thể được đầu tư, mua sắm hoặc chuyển giao. Nhưng năng lực tư duy, khả năng sáng tạo, tinh thần học hỏi và chiều sâu văn hóa của đội ngũ mới là những yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh lâu dài.

Một nhân viên có thói quen đọc sẽ mở rộng hiểu biết, nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ và tìm kiếm giải pháp mới. Người quản lý thường xuyên đọc sẽ trang bị thêm kiến thức về quản trị, lãnh đạo, tâm lý và chiến lược. Người lãnh đạo ham học hỏi sẽ không dễ hài lòng với thành công hiện tại mà luôn tìm cách đổi mới.

Đặc biệt, đọc sách giúp doanh nghiệp hình thành tài sản vô hình quý giá – vốn tri thức và văn hóa tổ chức. Khi hàng trăm, hàng nghìn nhân viên đều có tinh thần học tập và biết ứng dụng kiến thức vào công việc, cả tổ chức trở thành một cộng đồng học tập. Sự phát triển của doanh nghiệp khi đó không còn phụ thuộc hoàn toàn vào một vài cá nhân xuất sắc mà được nuôi dưỡng bởi năng lực học hỏi của toàn hệ thống.

TS. Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh triết lý ông đã theo đuổi gần 20 năm: "Đọc sách không phải để biết nhiều hơn người khác, mà để làm việc tốt hơn, sống tử tế hơn và đưa ra những quyết định sáng suốt hơn".

Ông cũng lưu ý rằng đọc phải đi đôi với học, học phải đi đôi với hành, và hành phải tạo ra giá trị. Nếu chỉ phát động phong trào đọc sách mà không có môi trường khuyến khích chia sẻ, thảo luận và ứng dụng thì văn hóa đọc rất khó đi vào chiều sâu.

TS. Nguyễn Mạnh Hùng: Đừng chỉ đầu tư máy móc mà quên trí tuệ con người - Ảnh 2.

Đối với TS. Nguyễn Mạnh Hùng đọc sách không phải để biết nhiều hơn người khác, mà để làm việc tốt hơn, sống tử tế hơn và đưa ra những quyết định sáng suốt hơn (Ảnh: NVCC).

Ở góc độ phát triển bền vững, văn hóa đọc giúp doanh nghiệp xây dựng đội ngũ có khả năng thích ứng trước biến động. Thế giới đang thay đổi rất nhanh, nếu một doanh nghiệp không học hỏi sẽ dần bị tụt lại phía sau, trong khi doanh nghiệp có văn hóa đọc và học tập suốt đời sẽ tự làm mới và tìm ra hướng đi mới.

Trước Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức, TS. Nguyễn Mạnh Hùng gửi thông điệp đến các doanh nghiệp: "Đừng chỉ đầu tư vào máy móc mà quên đầu tư vào trí tuệ con người. Đừng chỉ xây dựng nhà xưởng, văn phòng mà quên xây dựng văn hóa học tập. Đừng chỉ quan tâm đến doanh thu hôm nay mà hãy quan tâm đến năng lực tạo ra doanh thu trong 5 năm, 10 năm và nhiều thế hệ tiếp theo". Xây dựng văn hóa đọc chính là một trong những khoản đầu tư có lợi tức lâu dài nhất.

Người lãnh đạo phải là tấm gương lan tỏa thói quen đọc sách

Để văn hóa đọc thực sự lan tỏa trong doanh nghiệp, theo TS. Nguyễn Mạnh Hùng, yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất là vai trò nêu gương của người lãnh đạo.

Ông cho rằng, văn hóa không thể được hình thành chỉ bằng khẩu hiệu, chỉ thị hay những phong trào phát động mà phải bắt đầu từ hành vi của người đứng đầu. Nếu lãnh đạo không đọc sách, không duy trì tinh thần học hỏi thì rất khó thuyết phục nhân viên hình thành thói quen tương tự.

"Muốn nhân viên đọc sách, lãnh đạo hãy đọc trước. Muốn nhân viên học tập, lãnh đạo hãy học trước", ông nhấn mạnh.

Theo đó, người đứng đầu có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như dành 20-30 phút mỗi ngày để đọc sách, bố trí tủ sách tại phòng làm việc, chia sẻ những điều tâm đắc từ sách với nhân viên. Khi người lao động nhìn thấy lãnh đạo vẫn thường xuyên đọc, học hỏi và sẵn sàng thay đổi, họ sẽ hiểu rằng học tập không chỉ dành cho những người mới vào nghề mà là hành trình suốt đời.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tạo điều kiện để sách hiện diện thường xuyên trong môi trường làm việc thông qua tủ sách, thư viện doanh nghiệp, thư viện số, giờ đọc chung, câu lạc bộ đọc sách hoặc những buổi giới thiệu sách theo từng phòng ban.

Một mô hình được TS. Nguyễn Mạnh Hùng khuyến khích là mỗi nhân viên đọc một cuốn sách, sau đó chia sẻ điều tâm đắc nhất và một kiến thức có thể ứng dụng vào công việc. Theo ông, không nhất thiết phải bắt đầu bằng những chương trình quy mô lớn. Chỉ cần duy trì mỗi tuần một giờ đọc sách, mỗi tháng một buổi chia sẻ, sau một năm doanh nghiệp đã có thể hình thành kho tri thức đáng quý.

TS. Nguyễn Mạnh Hùng: Đừng chỉ đầu tư máy móc mà quên trí tuệ con người - Ảnh 3.

TS. Nguyễn Mạnh Hùng tích cực tham gia các hoạt động lan tỏa văn hóa đọc (Ảnh: NVCC).

Việc lựa chọn sách cũng cần phù hợp với đặc thù công việc và nhu cầu phát triển của từng nhóm nhân viên. Người làm kinh doanh có thể đọc sách về bán hàng, marketing, tâm lý khách hàng. Người làm nhân sự có thể đọc sách về quản trị con người, giao tiếp và phát triển tổ chức. Người làm kỹ thuật có thể đọc sách về tư duy hệ thống, sáng tạo và công nghệ. Người quản lý có thể đọc sách về lãnh đạo, chiến lược và văn hóa doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông lưu ý không nên giới hạn việc đọc trong những cuốn sách chuyên môn. Nhân viên cũng cần tiếp cận văn học, lịch sử, triết học, tâm lý và giáo dục để bồi đắp tư duy, nhân cách và cách ứng xử.

Đặc biệt, doanh nghiệp không nên biến đọc sách thành chỉ tiêu hành chính, yêu cầu nhân viên phải đọc bao nhiêu cuốn hay bao nhiêu trang để báo cáo thành tích. Thay vào đó, cần khuyến khích sự tự nguyện, tạo không gian để người lao động lựa chọn sách, trao đổi, tranh luận và chia sẻ những điều hữu ích.

"Điều đáng ghi nhận không chỉ là một người đã đọc bao nhiêu cuốn sách mà quan trọng hơn là họ thay đổi được điều gì, giải quyết được vấn đề gì và tạo ra giá trị gì từ những kiến thức đã tiếp nhận", TS. Nguyễn Mạnh Hùng bày tỏ.

Biến tri thức từ sách thành giá trị thực tiễn

Đề cập đến việc doanh nghiệp cần bắt đầu từ đâu để xây dựng văn hóa đọc bền vững, TS. Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, điều cốt lõi là giúp người lao động nhận ra đọc sách xuất phát từ nhu cầu của chính họ, chứ không phải nhiệm vụ do doanh nghiệp giao.

Doanh nghiệp có thể mời chuyên gia đến giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, truyền cảm hứng đọc sách; tổ chức cho nhân viên tham quan những thư viện, phòng đọc hoạt động hiệu quả. Quan trọng hơn, cần giúp người lao động nhận thấy sách có thể hỗ trợ công việc, làm phong phú đời sống và giúp mỗi cá nhân trưởng thành.

Theo ông, doanh nghiệp cần thực hiện đồng thời ba việc: người lãnh đạo khởi xướng và làm gương; tạo điều kiện để sách hiện diện trong không gian làm việc; đồng thời biến tri thức tiếp nhận được thành những thay đổi cụ thể trong thực tiễn.

Trong đó, khâu ứng dụng kiến thức có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi nếu chỉ đọc mà không vận dụng, tri thức vẫn dừng lại trên trang giấy.

TS. Nguyễn Mạnh Hùng: Đừng chỉ đầu tư máy móc mà quên trí tuệ con người - Ảnh 4.

Theo TS. Nguyễn Mạnh Hùng, nếu chỉ đọc mà không vận dụng, tri thức vẫn dừng lại trên trang giấy (Ảnh: NVCC).

TS. Nguyễn Mạnh Hùng đề xuất một quy trình gồm năm bước: "Đọc – Suy ngẫm – Chia sẻ – Ứng dụng – Đúc kết". Sau khi đọc, mỗi nhân viên cần tự đặt câu hỏi về những kiến thức có thể giúp cải thiện công việc, những điều có thể áp dụng ngay và cách thức thay đổi tư duy, phương pháp làm việc.

Tiếp đó, doanh nghiệp tạo cơ hội để nhân viên chia sẻ kiến thức trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, câu lạc bộ đọc sách hoặc những cuộc trao đổi giữa các phòng ban. Từ những ý tưởng được chia sẻ, mỗi bộ phận có thể lựa chọn một giải pháp để thử nghiệm, đánh giá kết quả và nhân rộng nếu hiệu quả.

Chẳng hạn, nhân viên kinh doanh có thể thử nghiệm phương pháp tiếp cận khách hàng mới sau khi đọc sách về nghệ thuật bán hàng. Người làm nhân sự cải thiện quy trình phỏng vấn, đào tạo và giữ chân nhân tài từ những kiến thức về tâm lý con người. Người quản lý có thể điều chỉnh cách giao việc, lắng nghe và phát triển đội ngũ thông qua những cuốn sách về lãnh đạo.

Theo ông, hiệu quả của văn hóa đọc không nên chỉ được đánh giá bằng số lượng sách nhân viên đã đọc mà cần nhìn vào những chuyển biến cụ thể như năng suất lao động, chất lượng quy trình, khả năng sáng tạo, tinh thần hợp tác và mức độ hài lòng của khách hàng.

"Giá trị đích thực của việc đọc không nằm ở số trang chúng ta đã đọc, mà nằm ở những gì chúng ta thay đổi sau khi đọc", TS. Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ.

Ông kỳ vọng, khi người lãnh đạo đến từng nhân viên đều duy trì tinh thần ham đọc, ham học và chia sẻ tri thức, doanh nghiệp sẽ không chỉ hình thành được văn hóa đọc mà còn xây dựng được nội lực để thích ứng, đổi mới và phát triển lâu dài.

"Doanh nghiệp thành công trong xây dựng văn hóa đọc là doanh nghiệp biến tri thức cá nhân thành trí tuệ tập thể, biến những điều đọc được thành hành động và biến hành động đúng đắn thành kết quả thực tiễn. Bởi suy cho cùng, đọc sách không phải để chúng ta biết nhiều hơn, mà để chúng ta làm tốt hơn, sống đẹp hơn và tạo ra giá trị lớn hơn. Khi mỗi người tiến bộ một chút mỗi ngày, cả doanh nghiệp sẽ trưởng thành rất nhiều theo thời gian", TS. Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.