Những ngày gần đây, nhiều hộ trồng khoai lang ở An Giang rơi vào cảnh thua lỗ khi giá thu mua giảm sâu. Không chỉ khoai lang, nhiều loại nông sản như chuối, gừng, xoài... giá cũng liên tục giảm, ảnh hưởng lớn đến thu nhập của người dân.
Bà Phân Thị Vân (xã Định Hòa, An Giang) cho biết, gia đình có hơn 6 năm gắn bó với cây khoai lang. Vụ này, bà thuê 11 công đất tại xã Long Thạnh để sản xuất. Khi khoai đến kỳ thu hoạch, giá bất ngờ giảm chỉ còn khoảng 50% so với trước vụ thu hoạch, nên gia đình quyết định chưa thu hoạch để chờ giá phục hồi. "Sau gần hai tuần chờ, giá vẫn không tăng trong khi khoai đã quá lứa nên buộc phải bán với giá chỉ từ 150.000 - 200.000 đồng/tạ, tùy loại", bà Vân nói.
Theo bà Vân, vụ này, tổng chi phí đầu tư cải tạo đất, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhân công khoảng 220 triệu đồng, nhưng tiền bán khoai chưa tới 100 triệu đồng, khiến gia đình lỗ khoảng 120 triệu đồng. Diện tích đất trồng khoai lang của bà Vân và nhiều hộ khác trước đây trồng lúa, nhưng hiệu quả thấp do đất còn nhiễm phèn nên nhiều hộ chuyển sang trồng khoai lang. Tuy nhiên, giá khoai những năm gần đây bấp bênh khiến người trồng tiếp tục đối mặt nguy cơ thua lỗ.
Ông Nguyễn Văn Nhanh (xã Long Thạnh) cho biết gia đình canh tác 15 công khoai lang, năng suất khoảng 50 tạ/công. Với giá bán chỉ từ 170.000 - 210.000 đồng/tạ, mỗi công lỗ khoảng 5 triệu đồng, tổng thiệt hại của vụ sản xuất lên tới khoảng 75 triệu đồng. Theo ông Nhanh, giá khoai giảm mạnh do nhiều địa phương như Vĩnh Long, Tây Ninh, Cần Thơ cũng bước vào thu hoạch rộ, cung vượt cầu. Bên cạnh đó, giao thông nội đồng còn hạn chế, xe tải không thể vào tận ruộng, phải qua nhiều khâu trung chuyển khiến chi phí tăng, làm giá thu mua càng thấp.
"Nếu không trồng khoai thì chúng tôi cũng không biết trồng cây gì vì đất bị nhiễm mặn, sản xuất lúa không hiệu quả. Bà con mong có doanh nghiệp đầu tư chế biến, liên kết bao tiêu với mức giá ổn định khoảng 400.000 - 450.000 đồng/tạ để yên tâm sản xuất", ông Nhanh bày tỏ.
Ông Nguyễn Nhiệm Toàn - Phó Chủ tịch UBND xã Long Thạnh - cho biết, những năm qua địa phương đã tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên diện tích sản xuất lúa kém hiệu quả. Toàn xã hiện có hơn 7.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, bên cạnh vùng chuyên canh lúa, địa phương đã hình thành nhiều vùng cây ăn trái, cây màu và nuôi thủy sản theo hướng hàng hóa.
Khoai lang cũng là cây trồng chủ lực của xã Long Thạnh, với gần 284 ha, tập trung tại Hợp tác xã Khoai lang Nguyễn Vũ, năng suất bình quân khoảng 22 tấn/ha. Khi thị trường thuận lợi, giá bán đạt 9.000-12.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận cao. Tuy nhiên, đầu ra vẫn phụ thuộc chủ yếu vào thương lái nên có thời điểm giá giảm xuống chỉ còn vài trăm đồng mỗi ký, khiến người trồng thua lỗ.
Trước thực trạng này, địa phương đang tăng cường kết nối với các doanh nghiệp thu mua; đồng thời tiếp tục phát triển vùng chuyên canh khoai lang theo tiêu chuẩn an toàn, xây dựng sản phẩm OCOP, hỗ trợ hợp tác xã ứng dụng chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và mở rộng liên kết tiêu thụ.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã chuyển đổi hơn 41.600 ha đất trồng lúa sang các mô hình sản xuất hiệu quả hơn, tăng thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, tỷ lệ diện tích nông sản được doanh nghiệp bao tiêu đầu ra còn thấp, khâu chế biến và bảo quản sau thu hoạch hạn chế, khiến nhiều nông sản, trong đó có khoai lang thường xuyên rơi vào cảnh "được mùa mất giá". Thời gian tới, tỉnh sẽ đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp, phát triển vùng nguyên liệu, xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và thu hút đầu tư chế biến nhằm nâng cao giá trị nông sản.
