Càng về những dịp nghỉ lễ, đặc biệt là Tết, nhiều gia đình lại rơi vào một nghịch lý quen thuộc: trẻ được nghỉ học nhưng bố mẹ thì không được nghỉ ngơi. Không phải vì công việc mưu sinh, mà vì bài tập về nhà của con. Trong guồng quay cạnh tranh ngày càng khốc liệt của giáo dục hiện nay, bài tập của học sinh không những không giảm mà còn có xu hướng nhiều hơn, khó hơn, và cuối cùng, người gánh áp lực lớn nhất lại chính là các bậc phụ huynh.
Gần đây, trong một nhóm phụ huynh, câu chuyện của một người cha đã khiến cả cộng đồng tranh cãi dữ dội. Ông gần như suy sụp tinh thần vì phải ngồi kèm con làm bài tập đến tận khuya, trong khi ngày mai vẫn phải đi làm sớm.
Quá mệt mỏi, vào lúc gần nửa đêm, ông nhắn trong nhóm lớp vỏn vẹn năm chữ, thậm chí còn gắn thẻ cô giáo chủ nhiệm: “Cô giáo ơi, em đã ngủ chưa?”.
Ảnh minh họa
Cô giáo trả lời khá bình thản: “Vâng tôi ngủ rồi nhưng có chuyện gì vậy thưa anh?”.
Chỉ một câu đáp lại đơn giản ấy lại trở thành giọt nước tràn ly.
Người cha lập tức bức xúc: “Cô ngủ rồi, nhưng con tôi vẫn chưa ngủ! Cô giao bài tập nhiều thế này, sao cô ngủ được? Con tôi phải làm bài đến nửa đêm, ngày mai thức dậy kiểu gì?”.
Ban đầu, nhiều phụ huynh tưởng đây chỉ là bức xúc cá nhân. Nhưng rất nhanh sau đó, hàng loạt tin nhắn xuất hiện. Hóa ra, không chỉ con của người cha ấy, mà rất nhiều học sinh khác trong lớp cũng đang vật lộn với đống bài tập Tết, làm đến khuya, thậm chí quá nửa đêm.
Có phụ huynh chia sẻ, nếu con không hoàn thành bài tập, sau đó sẽ bị phạt đứng góc lớp.
Năm chữ tưởng chừng bộc phát ấy đã chạm đúng nỗi niềm chung của nhiều gia đình. Nhiều phụ huynh bày tỏ sự bất mãn: nghỉ Tết nhưng bài tập vừa nhiều vừa khó, trẻ không thể tự làm, buộc cha mẹ phải kèm cặp trong khi ngày Tết cô giáo được nghỉ nhưng học sinh lại không được vui chơi, cha mẹ cũng không được nghỉ ngơi.
Có phụ huynh thẳng thắn nói: “Con tôi không giỏi toán, đó là điều bình thường. Nhưng ngày nào cũng giao bài nâng cao như vậy thì cha mẹ nào chịu nổi?”.
Ảnh minh họa
Dĩ nhiên, cũng có ý kiến bênh vực giáo viên, cho rằng việc cô giáo nghỉ ngơi là điều bình thường, và bản thân giáo viên cũng chịu áp lực thành tích. Tuy nhiên, đa số đều đồng tình rằng khối lượng bài tập hiện tại đang vượt quá sức chịu đựng của cả trẻ lẫn phụ huynh, nhất là trong những ngày lẽ ra nên dành cho gia đình.
Vì sao trẻ phải thức đến nửa đêm làm bài tập, đặc biệt trong dịp nghỉ Tết?
Thứ nhất, bài tập ngày càng khó và nặng về học thuật. Nhiều dạng bài vượt quá khả năng tự làm của học sinh ở độ tuổi hiện tại, khiến trẻ loay hoay hàng giờ mà vẫn không biết bắt đầu từ đâu. Với lịch học dày đặc quanh năm, kỳ nghỉ Tết lẽ ra là thời gian để trẻ nghỉ ngơi, nhưng lại biến thành “kỳ học tại nhà”.
Thứ hai, phạm vi kiến thức quá rộng, nhiều câu hỏi đòi hỏi tra cứu, suy luận hoặc kiến thức nâng cao. Trẻ dễ bị mắc kẹt ở một câu không làm được, kéo theo việc toàn bộ bài tập bị đình trệ. Lúc này, vai trò của cha mẹ gần như trở thành “gia sư bất đắc dĩ”.
Thứ ba, trẻ mệt mỏi, khả năng tập trung giảm sút. Sau một ngày dài hoặc trong tâm lý “đang nghỉ Tết”, việc phải ngồi hàng giờ trước vở bài tập khiến trẻ chán nản, sợ học, làm việc kém hiệu quả, dẫn đến việc càng làm càng lâu.
Ảnh minh họa
Khi bố mẹ bận rộn, bài tập về nhà trở thành áp lực kép
Ai cũng hiểu, ngoài giờ làm việc, việc kèm con học đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của nhiều phụ huynh. Nhưng khi khối lượng bài tập vượt quá giới hạn hợp lý, sự mệt mỏi tích tụ sẽ biến thành căng thẳng, cáu gắt, thậm chí là xung đột giữa cha mẹ và con cái.
Vấn đề ở đây không phải là học hay không học, mà là học như thế nào cho đúng và đủ.
Thứ nhất, cần tránh giao bài tập quá nặng, đặc biệt trong kỳ nghỉ. Nhà trường và giáo viên nên cân nhắc sức chịu đựng của học sinh và hoàn cảnh của gia đình, nhất là với những phụ huynh phải đi làm suốt kỳ nghỉ. Bài tập nên mang tính củng cố, nhẹ nhàng, thay vì dồn dập và mang tính kiểm tra năng lực.
Thứ hai, khuyến khích trẻ tự học thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào người lớn. Với học sinh tiểu học và trung học cơ sở, việc khơi gợi hứng thú học tập quan trọng hơn số lượng bài tập. Trẻ tự giác và hiểu bài sẽ học hiệu quả hơn nhiều so với việc bị ép ngồi vào bàn đến khuya.
Cuối cùng, giáo dục là trách nhiệm chung, nhưng mỗi bên cần đúng vai. Học tập là nhiệm vụ của trẻ, giáo viên giữ vai trò định hướng và giảng dạy, còn cha mẹ là người đồng hành, khích lệ. Khi bài tập về nhà vượt quá giới hạn hợp lý, nó không còn là công cụ học tập, mà trở thành gánh nặng cho cả gia đình.
Nghỉ Tết, suy cho cùng, không chỉ là nghỉ học, mà còn là thời gian để trẻ hồi phục năng lượng, gắn kết gia đình và chuẩn bị tinh thần tốt hơn cho chặng đường học tập phía trước.
