Các đại biểu trải nghiệm, kiểm tra thực tế mô hình Trợ lý ảo hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Đoàn Kết. Ảnh: Anh Sơn
Đưa trí tuệ nhân tạo vào những công việc thiết thực
Hội đồng đánh giá các mô hình thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số triển khai trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2026 vừa tổ chức họp đánh giá kết quả triển khai các mô hình thử nghiệm.
Phiên họp do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Tiến Lâm, Trưởng Khoa Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu, Trường Công nghệ thông tin Phenikaa (Hà Nội), Chủ tịch Hội đồng và Thạc sĩ Phạm Quang Cường, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Phó Chủ tịch Hội đồng chủ trì.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Tiến Lâm - Trưởng Khoa Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu, Trường CNTT Phenikaa (Hà Nội) - Chủ tịch Hội đồng phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Anh Sơn
Tham dự có các thành viên Hội đồng, đại diện Công ty Cổ phần Đầu tư Kỷ Nguyên Mới Việt Nam, các đơn vị phối hợp thử nghiệm và đại diện các phòng chuyên môn thuộc Sở Khoa học và Công nghệ.
Trước khi bước vào phiên họp, các đại biểu trực tiếp trải nghiệm, kiểm tra hoạt động của những mô hình đang được thử nghiệm tại Trung tâm Phục vụ hành chính công ở phường Đoàn Kết và hệ thống Trung tâm Tri thức hình ảnh và Điều hành thông minh tại Trung tâm Giám sát và điều hành thông minh (IOC tỉnh).
Đây là bước đánh giá thực tế nhằm kiểm chứng khả năng vận hành của các giải pháp công nghệ trong môi trường thực tiễn, thay vì chỉ dừng ở việc giới thiệu tính năng của sản phẩm.
Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Anh Sơn
Tại phiên họp, đại diện Công ty Cổ phần Đầu tư Kỷ Nguyên Mới Việt Nam báo cáo tình hình triển khai 3 mô hình gồm: Trung tâm Tri thức hình ảnh và Điều hành thông minh; Trợ lý ảo hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính công; Trợ lý AI Công vụ trong tra soát văn bản.
Điểm chung của các mô hình là đưa trí tuệ nhân tạo vào những hoạt động gắn trực tiếp với quản lý nhà nước và phục vụ người dân, qua đó từng bước kiểm nghiệm khả năng ứng dụng công nghệ số trong thực tế.
Trong đó, Trung tâm Tri thức hình ảnh và Điều hành thông minh được phát triển trên nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo thị giác, tích hợp với hệ thống camera hiện có và bổ sung theo lộ trình.
Mô hình hướng tới cung cấp các nhóm chức năng như giám sát tập trung, tra cứu bằng AI, phân tích, cảnh báo và quản trị hệ thống. Các chức năng được thiết kế để có thể phục vụ nhiều lĩnh vực, từ an ninh trật tự, an toàn giao thông đến quản lý đô thị, an toàn trường học, du lịch và công tác điều hành của chính quyền cấp xã.
Đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Anh Sơn
Việc tích hợp dữ liệu hình ảnh với các công cụ AI được kỳ vọng hỗ trợ cơ quan quản lý chuyển từ cách thức theo dõi, xử lý thông tin truyền thống sang phương thức chủ động hơn, trong đó dữ liệu được phân tích để hỗ trợ phát hiện, cảnh báo và phục vụ công tác điều hành.
Tuy nhiên, quá trình thử nghiệm cũng là bước để cơ quan quản lý đánh giá cụ thể mức độ phù hợp của công nghệ với điều kiện thực tế, khả năng vận hành và những yêu cầu đặt ra trong quá trình mở rộng ứng dụng.
Từ trợ lý AI đến những tiện ích gần người dân
Nếu Trung tâm Tri thức hình ảnh và Điều hành thông minh hướng nhiều đến công tác giám sát, điều hành thì Trợ lý ảo hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính lại tập trung vào một nhu cầu rất cụ thể: giúp người dân và tổ chức thuận tiện hơn khi thực hiện các thủ tục trên môi trường số.
Mô hình được thiết kế hoạt động song song với Cổng Dịch vụ công, kết hợp công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR), mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), cùng công nghệ nhận dạng và tổng hợp giọng nói.
Ông Phạm Quang Cường - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Phó Chủ tịch Hội đồng phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Anh Sơn
Trong giai đoạn thí điểm từ tháng 5 đến tháng 9/2026, mô hình được áp dụng đối với 54 thủ tục cấp xã, phường có tỷ lệ phát sinh hồ sơ cao.
Với cách tiếp cận này, trợ lý ảo có thể hỗ trợ người dân, tổ chức và cán bộ một cửa trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Công nghệ không thay thế cán bộ thực hiện nhiệm vụ, mà được thử nghiệm như một công cụ hỗ trợ, góp phần giải đáp, hướng dẫn và xử lý thông tin.
Đây cũng là một trong những hướng ứng dụng AI có tính thực tiễn cao trong tiến trình chuyển đổi số. Bởi với người dân, hiệu quả của chuyển đổi số không chỉ được thể hiện ở việc có thêm một nền tảng công nghệ, mà quan trọng hơn là các thủ tục trở nên dễ tiếp cận, dễ thực hiện và thuận tiện hơn.
Một mô hình khác được đưa ra thử nghiệm là Trợ lý AI Công vụ trong tra soát văn bản. Đối tượng phục vụ chính là cán bộ, công chức trong quá trình xử lý văn bản và thực hiện công việc tại các cơ quan Đảng, chính quyền.
Mô hình hỗ trợ từ khâu tiếp nhận, phân tích, đối chiếu pháp lý đến hỏi - đáp theo ngữ cảnh văn bản và quản lý tiến độ công việc.
Các đại biểu tham gia trải nghiệm và kiểm tra thực tế hệ thống trung tâm tri thức hình ảnh và điều hành thông minh tại Trung tâm giám sát và điều hành thông minh. Ảnh: Anh Sơn
Đáng chú ý, việc quản lý tiến độ được xây dựng theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả.
Nếu được vận hành hiệu quả, công cụ này có thể trở thành một lớp hỗ trợ trong quá trình tra cứu và xử lý khối lượng văn bản ngày càng lớn, giúp cán bộ tiếp cận thông tin nhanh hơn, đồng thời tăng tính hệ thống trong theo dõi công việc.
Các thành viên Hội đồng trao đổi, làm rõ hiệu quả bước đầu và khả năng ứng dụng thực tế của các mô hình AI. Ảnh: Anh Sơn
Các thành viên Hội đồng trao đổi, làm rõ hiệu quả bước đầu và khả năng ứng dụng thực tế của các mô hình AI. Ảnh: Anh Sơn
Tại phiên họp, các thành viên Hội đồng tập trung thảo luận, làm rõ hiệu quả bước đầu của từng mô hình, các tính năng sản phẩm cũng như khả năng phát triển những ứng dụng trên điện thoại thông minh.
Những nội dung được trao đổi cho thấy việc thử nghiệm công nghệ không chỉ nhằm trả lời câu hỏi “có ứng dụng được AI hay không”, mà quan trọng hơn là xác định AI có thể giải quyết công việc nào, hỗ trợ ai và đáp ứng những yêu cầu thực tế nào.
Theo đánh giá của Hội đồng, các mô hình thử nghiệm có kiểm soát cơ bản đều đạt các tiêu chí đề ra.
Đại diện Công ty cổ phần Đầu tư Kỷ Nguyên Mới Việt Nam phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Anh Sơn
Từ những mô hình được thử nghiệm, Lai Châu đang từng bước kiểm chứng những khả năng cụ thể của trí tuệ nhân tạo trong quản trị, điều hành và cung cấp dịch vụ công. Đây cũng là cách tiếp cận cho phép công nghệ được đánh giá trong điều kiện thực tế trước khi xem xét việc triển khai ở phạm vi rộng hơn.
Trong tiến trình chuyển đổi số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang ngày càng trở thành những công cụ quan trọng đối với hoạt động của chính quyền. Với Lai Châu, việc thử nghiệm có kiểm soát những sản phẩm AI trên nhiều lĩnh vực đang tạo thêm cơ sở thực tiễn để lựa chọn các giải pháp phù hợp, hướng tới xây dựng môi trường quản trị hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
