Chế độ ăn mất cân đối, dư thừa năng lượng, ít chất xơ, thường xuyên sử dụng thịt chế biến sẵn hoặc uống nhiều rượu bia có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư.
Theo các bác sĩ Bệnh viện K, dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật. Một khẩu phần ăn hợp lý cần cung cấp đủ năng lượng, các chất dinh dưỡng thiết yếu, đồng thời phù hợp với tuổi, giới tính, tình trạng sức khỏe và mức độ hoạt động thể lực của mỗi người.
Ngược lại, những thói quen ăn uống không lành mạnh nếu kéo dài có thể dẫn đến thừa cân, béo phì và nhiều bệnh mạn tính, trong đó có một số loại ung thư.
Ăn quá nhiều năng lượng, dễ tăng cân
Thường xuyên sử dụng đồ ngọt, nước uống có đường, thực phẩm giàu chất béo bão hòa, tinh bột tinh chế trong khi ít vận động có thể khiến cơ thể dư thừa năng lượng, dẫn đến thừa cân và béo phì. Đây là những yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc một số loại ung thư như ung thư vú, đại trực tràng, nội mạc tử cung, thận và thực quản. Vì vậy, kiểm soát cân nặng và duy trì lối sống năng động là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ bệnh tật.
Bữa ăn thiếu chất xơ
Một khẩu phần ít rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt có thể khiến cơ thể không được cung cấp đủ chất xơ. Chất xơ giúp duy trì hoạt động bình thường của hệ tiêu hóa, hỗ trợ nhu động ruột và góp phần rút ngắn thời gian niêm mạc ruột tiếp xúc với một số chất có hại. Chế độ ăn giàu chất xơ cũng được khuyến nghị nhằm giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Do đó, rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt nên được đưa vào khẩu phần ăn hằng ngày với lượng phù hợp.
Ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn
Thường xuyên tiêu thụ nhiều thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn và đặc biệt là thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, giăm bông, thịt nguội có liên quan đến nguy cơ ung thư, trong đó đáng chú ý là ung thư đại trực tràng. Bên cạnh đó, chế biến thịt ở nhiệt độ quá cao, chẳng hạn nướng trực tiếp trên lửa hoặc chiên rán quá lâu, có thể hình thành một số hợp chất không có lợi cho sức khỏe. Các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế thịt chế biến sẵn, kiểm soát lượng thịt đỏ và ưu tiên các phương pháp chế biến như hấp, luộc hoặc hầm.
Chế độ ăn thiếu đa dạng
Một chế độ ăn nghèo nàn, ít nhóm thực phẩm có thể khiến cơ thể không được cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất cần thiết. Các vi chất như vitamin A, C, E, folate, selen và kẽm tham gia vào nhiều quá trình sinh học, trong đó có chức năng miễn dịch và bảo vệ tế bào. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng việc bổ sung riêng lẻ một loại vitamin hay khoáng chất có thể phòng ngừa ung thư. Thay vào đó, nên xây dựng khẩu phần đa dạng với rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và những nguồn protein phù hợp.
Ảnh minh họa
Uống nhiều rượu bia
Rượu bia là một trong những yếu tố nguy cơ đã được chứng minh đối với nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư khoang miệng, họng, thanh quản, thực quản, gan, đại trực tràng và ung thư vú. Nguy cơ có xu hướng tăng theo lượng rượu sử dụng. Vì vậy, để giảm nguy cơ ung thư, cách tốt nhất là hạn chế rượu bia càng nhiều càng tốt.
Ăn quá nhiều muối, thực phẩm muối
Thường xuyên tiêu thụ thực phẩm chứa nhiều muối có thể gây bất lợi cho sức khỏe. Một số loại thực phẩm được bảo quản hoặc chế biến bằng phương pháp ướp muối cũng được nghiên cứu về mối liên quan với nguy cơ ung thư dạ dày. Do đó, nên hạn chế thức ăn quá mặn, đồng thời ưu tiên thực phẩm tươi và kiểm soát lượng muối trong quá trình chế biến.
Nên ăn gì để giảm nguy cơ ung thư?Không có một loại thực phẩm riêng lẻ nào có thể ngăn ngừa hoặc điều trị ung thư. Thay vào đó, bằng chứng khoa học ủng hộ một chế độ ăn đa dạng, cân bằng, giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.
Ảnh minh họa
Một số nhóm thực phẩm nên ưu tiên gồm:
Rau xanh và rau họ cải: bông cải xanh, súp lơ, bắp cải, cải xoăn, cải ngọt...
Trái cây: cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất và nhiều hợp chất thực vật có lợi.
Các loại đậu: đậu đen, đậu đỏ, đậu xanh, đậu nành, đậu gà... giàu chất xơ và protein thực vật.
Ngũ cốc nguyên hạt: yến mạch, gạo lứt và các sản phẩm từ ngũ cốc nguyên hạt.
Các loại hạt: cung cấp chất béo không bão hòa, chất xơ và nhiều dưỡng chất.
Cà chua: chứa lycopene và nhiều hợp chất thực vật khác. Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu cà chua có thể liên quan đến nguy cơ thấp hơn của một số loại ung thư.
Nghệ: curcumin trong nghệ có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, đồng thời đang được nghiên cứu về nhiều tác động sinh học. Tuy nhiên, nghệ hay curcumin không phải thuốc điều trị ung thư và không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa.
Quả ổi nhỏ, lượng chất xơ không ngờ: Tương đương 4-5 kg xà lách?ĐỌC NGAYCác bác sĩ khuyến cáo mỗi người nên duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và xây dựng chế độ ăn đa dạng, cân bằng.
Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn về chế độ dinh dưỡng, tầm soát và theo dõi sức khỏe.
Trúc Chi (t/h Lao Động, Đại Biểu Nhân Dân)
