Theo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương, ngày 31-12, Tổng thống Donald Trump đã ký Tuyên bố điều chỉnh chính sách thuế nhập khẩu đối với gỗ, gỗ xẻ và các sản phẩm phái sinh từ gỗ vào Mỹ theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962.
Mỹ quyết định hoãn việc tăng thuế đối với một số sản phẩm gỗ từ ngày 1-1-2026 sang 1-1-2027. Ảnh minh họa
Trước đó, theo Tuyên bố 10976 ban hành tháng 9-2025, các sản phẩm gỗ hiện đang chịu mức thuế 10% đối với gỗ nguyên liệu và 25% đối với các mặt hàng chế biến sâu; đồng thời dự kiến tăng mạnh từ đầu năm 2026 lên 30% và 50%.
Việc lùi thời điểm áp dụng mức thuế cao hơn đồng nghĩa với việc các mức thuế hiện hành tiếp tục duy trì. Mỹ cho biết quyết định này nhằm tạo dư địa cho các cuộc đàm phán thương mại đang triển khai, đồng thời phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh kinh tế và ổn định chuỗi cung ứng.
Đáng chú ý, mức thuế điều chỉnh trong tương lai sẽ phụ thuộc trực tiếp vào kết quả đàm phán, cho thấy thuế quan tiếp tục được sử dụng như một công cụ thương lượng chiến lược, thay vì chỉ là biện pháp bảo hộ đơn thuần.
Mỹ hoãn tăng thuế với gỗ nhập khẩu, ngành gỗ Việt Nam tránh cú sốc
Về bản chất, Vụ Thị trường phát triển nước ngoài đánh giá cần khẳng định rõ đây không phải là việc hoãn áp thuế, mà chỉ là hoãn tăng thuế.
Các sản phẩm gỗ nhập khẩu vào Mỹ vẫn chịu thuế theo Mục 232 ở mức 10% và 25%. Mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn nhưng xuất khẩu đồ gỗ Việt Nam sang Mỹ vẫn duy trì đà tăng tích cực trong năm 2025. Vì vậy, quyết định này có ý nghĩa thực chất. Việc tránh được cú sốc thuế ngay từ đầu năm giúp doanh nghiệp duy trì đơn hàng, ổn định giá bán và có thêm thời gian điều chỉnh chiến lược thị trường.
Đặc biệt, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cho rằng cần làm rõ quyết định hoãn tăng thuế theo Mục 232 hoàn toàn không liên quan đến các phán quyết cuối cùng của Tòa án Tối cao Mỹ về Sắc lệnh thuế đối ứng.
Nguyên nhân bởi thuế theo Mục 232 được ban hành trên cơ sở an ninh quốc gia và thuộc thẩm quyền hành pháp, tách biệt về pháp lý và cơ chế vận hành so với các biện pháp thuế đối ứng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Do đó, dù có bất kỳ điều chỉnh tư pháp nào liên quan đến thuế đối ứng, các mức thuế gỗ theo Mục 232 vẫn tiếp tục có hiệu lực độc lập.
Trong trung hạn, bức tranh vẫn tiềm ẩn rủi ro. Mỹ đang mở rộng điều tra và áp dụng Mục 232 đối với nhiều nhóm hàng nhập khẩu khác, và không loại trừ khả năng các mức thuế sẽ tiếp tục được điều chỉnh để phục vụ mục tiêu đàm phán hoặc trang trải sức ép kinh tế – chính trị nội bộ trong năm 2026.
"Với ngành gỗ Việt Nam, năm 2026 sẽ cần được nhìn nhận là một giai đoạn "tạm ổn nhưng chưa an toàn", đòi hỏi theo dõi sát chính sách, chủ động đối thoại với phía Mỹ và chuẩn bị các kịch bản ứng phó trong dài hạn" - Vụ Phát triển thị trường nước ngoài lưu ý.
Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), năm 2025, xuất khẩu gỗ và lâm sản đạt 18,5 tỉ USD, tăng khoảng 6,6% so với năm 2024
Số liệu của Cục Hải quan chỉ ra, cơ cấu thị trường xuất khẩu gỗ vẫn tập trung chủ yếu vào các thị trường truyền thống, với Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc chiếm tỉ trọng áp đảo. Trong đó, năm 2025 xuất khẩu sang thị trường Mỹ chiếm hơn 50% tổng trị giá xuất khẩu.
