Ảnh minh họa
Năm 2015, một chiếc cẩu bánh xích Manitowoc 31000 có sức nâng thiết kế 2.300 tấn được đưa từ Hàn Quốc đến Thanh Hóa để phục vụ xây dựng tổ hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Đây là lần đầu tiên nhà thầu Chunjo Construction đưa chiếc cẩu này ra làm việc bên ngoài Hàn Quốc.
Theo thông tin do nhà sản xuất Manitowoc công bố tháng 11/2015, thiết bị được sử dụng để lắp đặt các hạng mục công nghiệp nặng tại dự án lọc hóa dầu ở Thanh Hóa. Trong số đó có các tháp xylene với khối lượng lên tới 983 tấn.
Điểm đáng chú ý là chiếc cẩu không chỉ có khả năng nâng những cấu kiện nặng hàng trăm tấn mà còn được thiết kế để làm việc tại các công trường có không gian hạn chế, nơi việc bố trí thiết bị và chuẩn bị nền móng có thể trở thành thách thức lớn.
Cẩu có sức nâng thiết kế 2.300 tấn
Manitowoc 31000 là dòng cẩu bánh xích cần giàn do tập đoàn Manitowoc của Mỹ phát triển. Theo thông số của nhà sản xuất, thiết bị có sức nâng tối đa 2.300 tấn, chiều dài cần chính dạng giàn có thể đạt khoảng 110 m và cần phụ dạng luffing jib dài tối đa khoảng 114 m.
Khác với cẩu thông thường chủ yếu sử dụng hệ thống đối trọng cố định hoặc xe chở đối trọng riêng, Manitowoc 31000 được trang bị công nghệ Variable Position Counterweight (VPC), cho phép thay đổi vị trí đối trọng trong quá trình nâng.
Theo Manitowoc, hệ thống VPC có thể dịch chuyển đối trọng trong khoảng từ 8 m đến 29 m. Việc thay đổi vị trí này giúp điều chỉnh khả năng cân bằng của cẩu theo yêu cầu công việc, đồng thời giảm diện tích cần thiết để bố trí thiết bị tại công trường.
Đây là đặc điểm có ý nghĩa đối với các dự án công nghiệp lớn, nơi nhiều hạng mục được thi công đồng thời và không gian dành cho thiết bị nâng thường bị giới hạn bởi các công trình, đường vận chuyển hoặc hệ thống kỹ thuật hiện hữu.
Nâng tháp xylene nặng 983 tấn tại Nghi Sơn
Theo Manitowoc, tại dự án ở Thanh Hóa, chiếc cẩu được cấu hình với cần chính dài 90 m và khoảng 964 tấn đối trọng. Thiết bị thực hiện việc nâng lắp các cấu kiện công nghiệp nặng, trong đó có tháp xylene nặng tới 983 tấn.
Để giảm áp lực lên nền đất, đội ngũ thi công sử dụng các tấm thép kê thay cho phương án kê bằng gỗ truyền thống. Theo thông tin do nhà sản xuất công bố, giải pháp này giúp giảm áp lực lên nền từ 70 tấn/m² xuống còn 30 tấn/m², qua đó giảm khối lượng công tác chuẩn bị mặt bằng.
Chunjo Construction, doanh nghiệp Hàn Quốc sở hữu và vận hành chiếc cẩu, cho biết việc vận chuyển một thiết bị có kích thước lớn ra nước ngoài đặt ra nhiều yêu cầu về hậu cần và tổ chức lắp dựng. Tuy nhiên, hệ thống VPC giúp giảm nhu cầu chuẩn bị mặt bằng và chi phí vận chuyển đối trọng, tạo lợi thế khi triển khai tại những công trường chật hẹp.
Trong hồ sơ dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn, Chunjo cho biết công việc nâng lắp bắt đầu từ tháng 2/2015. Phạm vi thi công gồm 231 cấu kiện với tổng khối lượng 20.900 tấn; cấu kiện nặng nhất được doanh nghiệp liệt kê là một tháp splitter nặng 1.012 tấn. Manitowoc, trong khi đó, nêu tháp xylene nặng tới 983 tấn trong thông tin về hoạt động của chiếc cẩu.
Hai con số này đề cập đến các cấu kiện khác nhau trong phạm vi công việc, không phải sức nâng thực tế của cẩu trong cùng một lần nâng. Sức nâng tối đa 2.300 tấn là thông số thiết kế của thiết bị; khả năng nâng tại từng vị trí còn phụ thuộc cấu hình cần, bán kính nâng, đối trọng và điều kiện mặt bằng.
Công nghệ đối trọng giúp tiết kiệm không gian
Theo nhà sản xuất, VPC là một trong những điểm khác biệt quan trọng của Manitowoc 31000. Hệ thống cho phép đối trọng thay đổi vị trí để hỗ trợ khả năng nâng mà không cần bố trí một xe chở đối trọng lớn di chuyển phía sau cẩu như ở một số thiết kế khác.
Manitowoc từng cho biết thiết kế này giúp giảm diện tích chiếm dụng đáng kể trong một dự án hóa dầu tại Hàn Quốc. Tại công trường đó, diện tích bố trí Manitowoc 31000 khoảng 336 m², trong khi phương án cẩu cạnh tranh được so sánh cần hơn 1.200 m². Đây là số liệu từ một công trường cụ thể, không phải mức tiết kiệm diện tích áp dụng cho mọi dự án.
Việc đưa thiết bị đến Nghi Sơn năm 2015 cho thấy các dự án công nghiệp nặng tại Việt Nam đã sử dụng những hệ thống nâng chuyên dụng có sức nâng hàng nghìn tấn để lắp đặt các cấu kiện được chế tạo sẵn. Thay vì chia nhỏ một số thiết bị lớn để lắp ghép tại công trường, nhà thầu có thể lựa chọn phương án nâng nguyên khối khi điều kiện kỹ thuật cho phép.
Tuy nhiên, việc sử dụng cẩu siêu trọng không loại bỏ các yêu cầu về khảo sát nền đất, tính toán tải trọng, kiểm soát bán kính nâng và phương án vận chuyển. Đây vẫn là những yếu tố quyết định tính khả thi và an toàn của từng hoạt động nâng lắp.
Thông tin của Manitowoc cho biết chiếc Manitowoc 31000 hoàn thành công việc tại Việt Nam trong năm 2015, đánh dấu lần đầu tiên Chunjo đưa thiết bị này ra ngoài Hàn Quốc. Đây là một ví dụ về việc công nghệ nâng hạ chuyên dụng của nước ngoài được huy động để phục vụ một dự án công nghiệp quy mô lớn tại Việt Nam.
