Từ ngày 31/8/2026, Nghị định 281/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai sẽ chính thức có hiệu lực.
Chủ tịch UBND cấp xã được quyền phạt vi phạm đất đai đến 250 triệu đồng
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc tăng mạnh thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã. Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã được quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 250 triệu đồng, đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 3 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Trước đây, mức phạt tiền tối đa thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã chỉ là 5 triệu đồng. Như vậy, kể từ cuối tháng 8, thẩm quyền xử phạt đã tăng từ 5 triệu đồng lên 250 triệu đồng, tương đương gấp 50 lần, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý vi phạm ngay từ cơ sở.
Bổ sung trường hợp không bị xử phạt vì không đăng ký biến động đất đai
Nghị định 281 cũng sửa đổi quy định về xử phạt hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai. Theo quy định hiện hành, hành vi không đăng ký biến động đất đai trong các trường hợp bắt buộc sẽ bị xử phạt từ 2-3 triệu đồng.
Tuy nhiên, từ ngày 31/8, Nghị định 281 bổ sung trường hợp ngoại lệ: Không áp dụng mức phạt trên đối với trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai.
Ngoài ra, Nghị định cũng quy định rõ nguyên tắc chuyển tiếp. Theo đó, các trường hợp đã lập biên bản vi phạm trước ngày 31/8/2026 nhưng chưa ban hành quyết định xử phạt sẽ không bị xử phạt. Đối với các quyết định xử phạt đã ban hành trong khoảng thời gian từ ngày 31/1/2026 đến trước ngày 31/8/2026 nhưng người vi phạm chưa thực hiện thì cũng không tiếp tục thi hành.
Thêm 4 biện pháp khắc phục hậu quả đối với vi phạm đất đai
Bên cạnh việc sửa đổi quy định về xử phạt, Nghị định 281 còn bổ sung thêm 4 biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm đất đai. Người vi phạm có thể bị buộc khôi phục hiện trạng ban đầu của đất trước thời điểm xảy ra vi phạm; khôi phục trạng thái ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính; thực hiện lại đầy đủ các thủ tục hành chính về đất đai theo đúng quy định của pháp luật; đồng thời phải nộp lại toàn bộ giấy tờ giả hoặc các hồ sơ, tài liệu đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung đã sử dụng.
Hoạt động đo đạc, bản đồ không có giấy phép có thể bị phạt đến 50 triệu đồng
Cũng trong tháng 8, từ ngày 15/8/2026, Nghị định số 228/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 18/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ bắt đầu có hiệu lực.
Nghị định điều chỉnh nhiều mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm điều kiện kinh doanh dịch vụ đo đạc và bản đồ.
Theo đó, hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung chứng chỉ hành nghề hoặc hành nghề không đúng nội dung ghi trong chứng chỉ bị phạt từ 5-10 triệu đồng.
Mức phạt từ 10-20 triệu đồng áp dụng đối với các trường hợp hành nghề khi không có chứng chỉ hành nghề, hành nghề trong thời gian bị buộc nộp lại chứng chỉ, làm sai lệch hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hoặc không duy trì đủ điều kiện để được cấp giấy phép hoạt động. Đối với hành vi hoạt động không đúng nội dung giấy phép, tẩy xóa, sửa chữa giấy phép hoặc tiếp tục hoạt động khi giấy phép đã hết thời hạn, mức xử phạt được nâng lên 20-30 triệu đồng.
Đáng chú ý, mức xử phạt cao nhất từ 40-50 triệu đồng được áp dụng đối với trường hợp hoạt động đo đạc và bản đồ không có giấy phép hoặc vẫn tiếp tục hoạt động trong thời gian bị buộc nộp lại giấy phép cho cơ quan có thẩm quyền.
