Vốn được biết đến là người khỏe mạnh không ai ngờ ông Chu (55 tuổi) ở Đài Loan (Trung Quốc) lại phải nhập viện cấp cứu vì đột quỵ.
Người nhà kể lại, buổi tối hôm đó, ăn cơm xong ông Chu nằm dài trên sofa xem tivi rồi ngủ gật. Khoảng 10h tỉnh dậy, ông hút thuốc, nhấp ngụm trà đặc rồi xỏ giày chạy bộ nhanh cho đổ mồ hôi. Trở về nhà, ông xả ngay vòi nước nóng để tắm. Vừa bước chân ra khỏi phòng tắm, mắt ông bất ngờ tối sầm, cả cơ thể gục ngã rầm xuống đất.
Người vợ vừa khóc vừa kể hằng ngày ông vẫn leo 5 tầng cầu thang không hụt hơi, chưa từng cao huyết áp. "Không như tôi, cơ thể ông ấy trẻ khỏe hơn tuổi rất nhiều", bà kể.
Thế nhưng nghe xong những thói quen buổi tối của ông Chu, bác sĩ phẫu thuật thần kinh của bệnh viện chỉ biết thở dài: "Trẻ khỏe mấy cũng không được làm 4 việc đó ngay sau bữa tối, có khác gì tiếp tay cho đột qụy và nhồi máu cơ tim?".
Vị bác sĩ phân tích, khoảng 30 phút đến 1 giờ sau bữa ăn là "khoảng trống nguy hiểm" của hệ tuần hoàn. Khi toàn bộ lưu lượng máu dồn về dạ dày và ruột để phục vụ tiêu hóa, lượng máu tưới lên não và tim tự động sụt giảm xuống mức đáy. Việc can thiệp bằng các hoạt động sai lầm lúc này sẽ trực tiếp "bóp nghẹt" các mạch máu não và làm tăng nguy cơ đột quỵ:
Nằm ngay sau khi ăn
Ảnh minh họa.
Nhiều người có thói quen ăn xong là ngả lưng ngay xuống sofa. Khi cơ thể chuyển sang trạng thái nằm ngang lúc bụng đang căng tròn, trọng lực không còn hỗ trợ quá trình lưu thông. Máu dồn đọng ở cơ quan tiêu hóa làm vận tốc dòng chảy trong các động mạch não giảm xuống mức cực thấp, làm tăng độ nhớt của máu lên gấp nhiều lần.
Đối với người trung niên hay cao tuổi, vận tốc máu chậm là môi trường lý tưởng để các tiểu cầu kết dính, hình thành nên các cục máu đông (huyết khối). Huyết khối này trôi theo dòng máu nhỏ hẹp, nhanh chóng gây tắc nghẽn hoàn toàn mạch máu, dẫn đến bộc phát cơn đột quỵ nhồi máu não.
Vận động mạnh
Vận động cường độ cao trong vòng 30 phút sau ăn là hành vi cực kỳ rủi ro. Hệ tiêu hóa đang cần một lượng máu lớn để co bóp, nếu ép các cơ bắp phải hoạt động mạnh lúc này, cơ thể sẽ rơi vào cuộc "tranh giành" máu gay gắt. Hậu quả là tim bắt buộc phải đập dồn dập, co bóp dữ dội để bù đắp, khiến huyết áp tâm thu dao động tăng vọt. Sự biến động áp lực đột ngột trên nền mạch máu kém đàn hồi rất dễ gây ra vỡ mảng xơ vữa hoặc gây thiếu máu não cục bộ cấp tính.
Tắm nước quá nóng hoặc quá lạnh
Tắm nước quá nóng khiến toàn bộ mao mạch dưới da giãn nở phình to, hút một lượng máu khổng lồ dồn ra ngoài bề mặt cơ thể, khiến não và tim vốn đang thiếu máu rơi vào trạng thái hụt oxy nghiêm trọng. Ngược lại, tắm nước quá lạnh lập tức làm các mạch máu co đột ngột, đẩy huyết áp tăng cao. Cả hai trạng thái co giãn bất thường này đều là nguyên nhân hàng đầu gây ngất xỉu, vỡ mảng xơ vữa và bộc phát nhồi máu não ngay trong nhà tắm.
Hút thuốc, uống trà đặc
Sau bữa ăn, dạ dày co bóp mạnh, tốc độ tuần hoàn máu tăng cao khiến độc tố nicotine, hắc ín trong khói thuốc lá được niêm mạc hấp thụ vào máu nhanh chóng.
Nicotine tấn công trực tiếp làm trầy xước, tổn thương lớp nội mô mạch máu, tạo cơ hội cho mỡ máu bám chặt hình thành mảng xơ vữa. Đồng thời, hàm lượng theophylline và caffeine trong trà đặc sẽ kích thích mạnh hệ thần kinh trung ương, khiến nhịp tim tăng nhanh, ép hệ tim mạch và mạch máu não phải làm việc quá tải trong tình trạng kiệt sức.
Ngoài ra sau khi ăn tối bạn cũng nên tránh làm những việc sau:
Ăn trái cây
Rất nhiều gia đình thường ăn trái cây sau bữa tối. Ăn trái cây ngay sau các bữa ăn có thể dẫn đến đầy hơi. Hơn nữa, vì đã có thực phẩm được tiêu hóa trong dạ dày, các loại trái cây sẽ mất thời gian lâu hơn để đến ruột. Điều này gây ra sự chậm trễ trong việc co bóp, nhào nặn thức ăn và làm rối loạn quá trình tiêu hóa.
Uống nhiều nước
Ảnh minh họa.
Uống nhiều nước là điều cần thiết cho một cơ thể khỏe mạnh. Tuy nhiên, uống quá nhiều nước ngay sau bữa ăn có thể làm gián đoạn quá trình tiêu hóa. Uống nhiều nước có thể ảnh hưởng đến quá trình tiết ra mật và axit cần thiết để tiêu hóa một cách hiệu quả.
Đánh răng
Bạn nên chờ ít nhất 30 phút trước khi đánh răng sau bữa ăn tối. Đánh răng ngay sau khi ăn tối sẽ làm mòn lớp men răng, rất có hại cho răng của bạn.
Những việc nên làm sau khi ăn tối
-Đi bộ nhẹ nhàng: Sau khi ăn tối, hãy đi bộ chậm rãi, thư giãn trong khoảng 10-15 phút quanh nhà và không quan trọng tốc độ. Các chuyển động nhẹ nhàng giúp kích thích các cơ dạ dày, thúc đẩy quá trình tiêu hóa nhanh hơn mà không làm quá sức các chức năng cơ quan khác. Đi bộ cũng làm giảm đầy hơi, giúp điều chỉnh lượng đường trong máu và hỗ trợ quá trình trao đổi chất lành mạnh hơn, thúc đẩy giấc ngủ ngon hơn.
-Uống nước ấm: Thay vì tiêu thụ đồ uống lạnh, hãy uống nước ấm sau bữa ăn. Nước ấm có thể làm dịu đường tiêu hóa, phân hủy thức ăn hiệu quả, thúc đẩy nhu động ruột. Bên cạnh đó, uống ước ấm còn giúp tuần hoàn máu trơn tru hơn, hấp thụ chất dinh dưỡng dễ dàng hơn.
-Tập thở sâu: Hít thở sâu và chậm có thể giúp thư giãn hệ thần kinh, giảm căng thẳng dạ dày và báo hiệu cơ thể tập trung vào tiêu hóa thay vì căng thẳng.
- Ngồi thẳng: Sau khi ăn tối không nên đi nằm ngay mà nên ngồi thẳng trong ít nhất 30 phút. Cột sống thẳng giúp lưu thông máu tốt hơn và giảm áp lực lên dạ dày không chỉ hỗ trợ tự nhiên cho quá trình tiêu hóa, cho phép thức ăn di chuyển trơn tru qua dạ dày và ruột mà còn tăng cường sức mạnh cơ lưng.
-Duỗi người nhẹ nhàng: Thực hiện một vài động tác duỗi người nhẹ nhàng để hỗ trợ quá trình tiêu hóa sau khi ăn, không nên thực hiện các động tác quá mạnh dễ gây căng cơ bụng.
Minh Hoa (t/h)
