Một người đàn ông 56 tuổi ở Trung Quốc bất ngờ đau ngực dữ dội sau khi tắm nước lạnh. Khi nhập viện, huyết áp của ông lên tới 270/160 mmHg. Các bác sĩ cảnh báo người mắc tăng huyết áp lâu năm cần đặc biệt thận trọng khi cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ thay đổi đột ngột.
Người đàn ông giấu tên, có tiền sử tăng huyết áp khoảng 18 năm. Trước đó, ông từng xuất hiện các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu, tức ngực nhưng không đi khám thường xuyên. Huyết áp của ông cũng thường xuyên dao động và chưa được kiểm soát ổn định.
Tuy nhiên sau một lần tắm nước lạnh, người đàn ông bất ngờ xuất hiện cơn đau ngực dữ dội. Khi được đưa đến bệnh viện, huyết áp được ghi nhận ở mức 270/160 mmHg, thuộc tình trạng tăng huyết áp nghiêm trọng, theo QQ.
Ảnh minh họa.
Các bác sĩ nhanh chóng tiến hành cấp cứu, kiểm soát huyết áp và tìm nguyên nhân gây đau ngực. Sau khi tình trạng huyết áp được kiểm soát, ông vẫn phải tiếp tục theo dõi và điều trị tại khoa hồi sức tích cực.
Bác sĩ lo ngại bệnh nhân có thể gặp biến chứng mạch máu nghiêm trọng, trong đó có bóc tách động mạch chủ - tình trạng thành động mạch chủ bị rách, khiến máu đi vào giữa các lớp của thành mạch. Đây là một cấp cứu tim mạch nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Tắm nước lạnh có phải nguyên nhân?Các chuyên gia cho rằng không nên kết luận một cách đơn giản rằng tắm nước lạnh trực tiếp gây bóc tách động mạch chủ. Khi cơ thể tiếp xúc với nước lạnh khiến huyết áp và nhịp tim thay đổi đột ngột. Ở người khỏe mạnh, cơ thể thường có khả năng thích nghi với sự thay đổi này. Tuy nhiên, với người bị tăng huyết áp lâu năm, huyết áp kiểm soát kém hoặc đã có tổn thương mạch máu, những thay đổi đột ngột về nhiệt độ có thể làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch.
Trong trường hợp của người đàn ông nói trên, yếu tố đáng lo ngại là tình trạng tăng huyết áp kéo dài nhưng chưa được kiểm soát tốt. Nước lạnh có thể là yếu tố kích hoạt một biến cố cấp tính trên nền bệnh lý đã tồn tại từ trước.
5 yếu tố có thể khiến huyết áp tăng đột ngộtNgoài thay đổi nhiệt độ, một số yếu tố khác cũng có thể khiến huyết áp tăng nhanh:
Tự ý ngừng thuốc hoặc dùng thuốc không đúng chỉ định: Khi thấy huyết áp ổn định, một số người tự giảm liều hoặc ngừng thuốc, khiến huyết áp tăng trở lại.
Đau: Cơn đau cấp tính có thể kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, làm tim đập nhanh và huyết áp tăng.
Nhiễm trùng cấp tính: Phản ứng của cơ thể với tình trạng nhiễm trùng có thể ảnh hưởng đến huyết áp.
Nhịn tiểu kéo dài: Căng tức bàng quang và cảm giác khó chịu có thể khiến huyết áp tăng tạm thời ở một số người.
Căng thẳng, tức giận hoặc hoảng sợ: Những trạng thái này có thể làm tăng adrenaline, kéo theo nhịp tim và huyết áp tăng.
Ngoài ra, thiếu ngủ, sử dụng nhiều caffeine, vận động gắng sức hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể ảnh hưởng đến huyết áp.
Điều đáng lo ngại là tăng huyết áp thường không gây ra triệu chứng rõ ràng. Việc không đau đầu, chóng mặt hay tức ngực không đồng nghĩa huyết áp đang ở mức an toàn. Nếu huyết áp tăng kéo dài, thành mạch phải chịu áp lực lớn trong thời gian dài, từ đó có thể dẫn đến tổn thương mạch máu và làm tăng nguy cơ các biến cố tim mạch. Do đó, người mắc tăng huyết áp cần theo dõi huyết áp định kỳ, dùng thuốc đúng hướng dẫn và tái khám theo lịch của bác sĩ, ngay cả khi cảm thấy hoàn toàn bình thường.
Theo các chuyên gia, điều trị tăng huyết áp không có nghĩa là đưa huyết áp xuống càng thấp và càng nhanh càng tốt. Nếu huyết áp giảm quá mức, lượng máu cung cấp cho não có thể không đủ, đặc biệt ở người bị hẹp các động mạch lớn cung cấp máu cho não. Trong một số trường hợp, tình trạng giảm tưới máu có thể liên quan đến nhồi máu não vùng ranh giới. Nguy cơ này đáng lưu ý hơn ở người cao tuổi, người bị hẹp động mạch lớn, người mất nước hoặc có huyết áp giảm quá nhanh. Mục tiêu của điều trị là đưa huyết áp về mức phù hợp với từng người bệnh và duy trì ổn định, thay vì tự ý tìm cách hạ huyết áp thật nhanh.
Người tăng huyết áp cần làm gì khi trời lạnh?Khi nhiệt độ giảm, mạch máu ngoại vi có xu hướng co lại để giữ nhiệt, từ đó huyết áp có thể tăng ở một số người.
Vì vậy, trong những ngày lạnh hoặc khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, người tăng huyết áp nên:
Bé 12 tuổi nhập viện nguy kịch vì được bố mẹ cho ăn món - Theo dõi huyết áp thường xuyên, ghi lại kết quả để bác sĩ đánh giá khi cần.
- Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là đầu, cổ, bàn chân và tránh đột ngột tiếp xúc với nước quá lạnh.
- Dùng thuốc đúng chỉ định, không tự ý tăng, giảm liều hoặc ngừng thuốc khi thấy huyết áp thay đổi.
- Nếu xuất hiện đau ngực dữ dội, khó thở, ngất, yếu liệt đột ngột hoặc các triệu chứng bất thường nghiêm trọng, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được cấp cứu.
Tắm vào thời điểm không phù hợp hoặc để cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ thay đổi đột ngột có thể làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi, tăng huyết áp.
1. Làm quen với nước từ từ
Không xả nước lạnh hoặc nóng trực tiếp lên đầu. Nên làm ướt chân, tay và cơ thể trước, sau đó mới tắm toàn thân và gội đầu.
2. Tránh tắm quá nóng hoặc quá lạnh
Nước quá nóng có thể làm giãn mạch, gây tụt huyết áp, chóng mặt; trong khi nước lạnh khiến mạch máu co lại và huyết áp tăng.
3. Chọn thời điểm thích hợp
Hạn chế tắm sáng sớm hoặc đêm khuya, nhất là khi trời lạnh. Không nên tắm ngay sau khi vận động mạnh, ăn quá no hoặc khi cơ thể đang mệt.
4. Giữ ấm trước và sau khi tắm
Phòng tắm nên tránh gió lùa. Sau khi tắm cần lau khô người, mặc đủ ấm và hạn chế bước ngay từ phòng tắm ấm ra môi trường lạnh.
Đặc biệt, người cao tuổi, tăng huyết áp hoặc mắc bệnh tim mạch nên thận trọng hơn khi thời tiết thay đổi và không nên chủ quan với các triệu chứng như đau ngực, khó thở, chóng mặt...
Trúc Chi (t/h)
