Dưới cái lạnh tê tái của vùng biên viễn Thàng Tín, Tuyên Quang, những lớp học xóa mù chữ vẫn lặng lẽ sáng đèn trên sườn núi mù sương. Ở đó, những bàn tay vốn chỉ quen cầm cuốc, tra ngô, nay run run nắn nót từng nét chữ đầu đời. Với đồng bào Mông, Nùng nơi đây, biết chữ không chỉ để thoát nghèo, mà còn là cách để họ cùng những người lính quân hàm xanh giữ vững chủ quyền nơi phên giậu Tổ quốc.
Lớp học xóa mù chữ tại thôn Lùng Chin Thượng, xã biên giới Thàng Tín, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh Vũ Mừng)
Gió mùa đông bắc tràn về, mang theo cái rét và sương mù bao phủ xã biên giới Thàng Tín. Khi bóng tối vừa sập xuống, chị Lù Thị Mến (thôn Cốc Mui Hạ) địu con nhỏ trên lưng, cầm đèn pin vượt hơn 2 km đường rừng đến lớp học xóa mù chữ. Tuổi thơ chị gắn với nương rẫy, học chưa hết lớp 1 đã phải nghỉ để mưu sinh.
“Không biết chữ nên muốn làm ăn cũng thiệt thòi. Tôi đi học lại để sau này làm kinh tế cho con đỡ vất vả”, chị Mến nói.
Cùng lớp với chị có 26 học viên, chủ yếu là phụ nữ dân tộc Nùng, trong đó có bà Lù Già Thì tóc đã bạc. “Trước đây giấy tờ gì cũng phải nhờ người khác đọc, không biết ký tên, xấu hổ lắm. Giờ biết chữ rồi thấy tự tin hơn”, bà chia sẻ.
Thàng Tín có hơn 20 km đường biên giới, 99% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, vẫn còn trên 20% người dân chưa biết chữ. Trước thực tế đó, địa phương duy trì 3 lớp xóa mù chữ tại các thôn khó khăn.
Trung tá Hàn Seo Chúng, thầy giáo quân hàm xanh Đồn Biên phòng Thàng Tín, kiên trì, tận tình hướng dẫn từng nét chữ. ẢNH: ĐỖ TÚ
Tại thôn Lùng Chin Thượng, lớp học với 26 học viên do hai cán bộ biên phòng phụ trách. Hằng tối, họ vượt gần 20 km đường núi để đến lớp. Những ngày đầu, các anh phải đến từng nhà vận động người dân đi học.
Trong lớp học nhỏ, những tiếng đánh vần còn chậm, nét chữ còn run tay, nhưng ánh mắt ai cũng ánh lên niềm vui. Chị Vàng Thị Pà vừa học vừa hồn nhiên so sánh con chữ với quả bí, giá đỗ, khiến cả lớp bật cười. Còn chị Hoàng Thị Dính – người nhiều năm phải lăn tay điểm chỉ mỗi lần làm giấy tờ – xúc động khi lần đầu viết được tên mình. “Cầm được cây bút, như cầm được một phần cuộc đời mà trước đây chỉ biết buông tay”, chị chia sẻ.
Không chỉ dạy chữ, các thầy giáo biên phòng còn tranh thủ lồng ghép tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, kiến thức sản xuất, bảo vệ rừng, giữ gìn an ninh biên giới bằng cách gần gũi, dễ hiểu. Mỗi buổi học vì thế không chỉ là giờ học chữ, mà còn là buổi sinh hoạt cộng đồng, gắn kết tình quân – dân nơi phên dậu Tổ quốc.
Trung úy Lăng Thanh Quang hướng dẫn học viên tập đọc. Ảnh: Vũ Mừng
Theo Trung úy Lăng Thanh Quang, xóa mù chữ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công cuộc giảm nghèo bền vững. “Khi chưa biết đọc, biết viết, người dân rất khó tiếp cận chính sách, khoa học kỹ thuật, khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn của nghèo đói. Vì vậy, chúng tôi coi việc dạy chữ không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là trách nhiệm và tình cảm với đồng bào vùng biên”, anh nói.
Còn Đại úy Vũ Văn Bắc chia sẻ, đây là lần đầu tiên anh đứng lớp đúng dịp 20/11, được người dân gọi là “thầy”. Niềm vui lớn nhất không chỉ là dạy chữ, mà là được gieo niềm tin, hy vọng vào tương lai tốt đẹp hơn cho bản làng.
Trung tá Hàn Seo Chúng, một người lính biên phòng có gần 20 năm đứng lớp, chia sẻ: "Đói nghèo không chỉ đến từ thiếu đất sản xuất, mà sâu xa là thiếu tri thức. Khi không biết chữ, bà con rất khó tiếp cận chính sách. Mang con chữ đến bản làng chính là mở cánh cửa thoát nghèo bền vững".
Trong sương đêm Thàng Tín, ánh đèn pin của học viên tỏa ra trên các lối mòn về bản. Những con chữ đang lặng lẽ bén rễ, thắp lên hy vọng đổi đời và dựng nên “bức tường thành” nơi phên dậu Tổ quốc.
Khánh Linh (theo Thanh niên, Giáo dục thời đại)
