Nguồn: Nikkei Asia
Phiên tòa xét xử Huawei với các cáo buộc liên quan đến việc né tránh lệnh trừng phạt của Mỹ và đánh cắp bí mật thương mại dự kiến diễn ra trong tháng này tại một tòa án ở New York, hơn 8 năm sau khi tập đoàn công nghệ Trung Quốc lần đầu bị truy tố.
Vụ án từng dẫn đến hàng loạt biện pháp hạn chế thương mại nhằm vào Huawei, đồng thời góp phần làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa Bắc Kinh với Washington và Ottawa. Chính phủ Mỹ cáo buộc Huawei, nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới, điều hành một đường dây tội phạm có tổ chức từ tháng 7/2007 nhằm giành lợi thế bất chính thông qua gian lận qua mạng và nhiều hành vi trái pháp luật khác.
Huawei phủ nhận các cáo buộc và tuyên bố không nhận tội. Hãng cho biết sẽ “thực hiện tất cả các quyền hợp pháp và bảo vệ lợi ích của công ty theo đúng pháp luật”.
Cuối tháng 8, các công tố viên Mỹ đã thu hẹp bản cáo trạng, loại bỏ hai cáo buộc, trong đó có một tội danh âm mưu vi phạm Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) và một tội danh liên quan đến vi phạm lệnh trừng phạt kinh tế. Tuy nhiên, phần lớn nội dung còn lại của vụ án vẫn được giữ nguyên. Huawei hiện đối mặt với tổng cộng 12 cáo buộc, trong đó có cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại của Mỹ từ 6 công ty khác nhau. Các doanh nghiệp này gồm một nhà sản xuất thiết bị mạng, một công ty công nghệ ăng-ten và một công ty chuyên về kiến trúc phần cứng bộ nhớ. Các công tố viên cho biết họ không có ý định đưa ra bằng chứng cho thấy các bị cáo âm mưu đánh cắp bí mật thương mại từ một trong những công ty nói trên.
Từ vụ bắt giữ CFO Huawei đến cuộc chiến pháp lý
Tháng 12/2018, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của Donald Trump, Giám đốc tài chính Huawei Meng Wanzhou bị bắt giữ theo yêu cầu của Mỹ ngay sau khi máy bay hạ cánh tại Vancouver, Canada, và đối mặt với nguy cơ bị dẫn độ sang Mỹ. Một tháng sau, các công tố viên Mỹ chính thức truy tố bà về tội gian lận tài chính.
Giới chức Mỹ cáo buộc bà Meng, con gái nhà sáng lập Huawei Ren Zhengfei, cùng tập đoàn đã cung cấp thông tin sai lệch cho HSBC và các ngân hàng khác về hoạt động kinh doanh tại Iran, qua đó giúp các giao dịch thanh toán bằng USD tiếp tục được thực hiện.
Huawei bị cáo buộc sử dụng một công ty có trụ sở tại Hong Kong có tên Skycom để vận chuyển thiết bị tới Iran, qua đó vi phạm các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ đối với Tehran. Một bản cáo trạng bổ sung vào năm 2020 mở rộng phạm vi các cáo buộc nhằm vào Huawei.
Đến năm 2021, bà Meng được trả tự do khỏi diện quản thúc tại gia và trở về Trung Quốc. Theo thỏa thuận với chính quyền Mỹ, bà thừa nhận đã cung cấp thông tin không chính xác cho một tổ chức tài chính liên quan đến việc Huawei tuân thủ các lệnh trừng phạt và quy định kiểm soát xuất khẩu. Đổi lại, các cáo buộc chống lại bà được hủy bỏ. Tuy nhiên, thỏa thuận này hiện có thể trở thành yếu tố bất lợi cho Huawei trong phiên tòa sắp tới.
Thẩm phán Mỹ Ann Donnelly đã bác bỏ lập luận của Huawei rằng các công tố viên không được phép sử dụng bản thừa nhận dài 4 trang của bà Meng, bởi điều này có thể vi phạm quyền giữ im lặng của tập đoàn.
Huawei cũng lập luận rằng phần lớn hành vi bị cáo buộc xảy ra bên ngoài lãnh thổ Mỹ, do đó nằm ngoài phạm vi áp dụng của luật hình sự Mỹ. Tập đoàn phủ nhận các cáo buộc và cho rằng đường dây tội phạm có tổ chức mà chính phủ Mỹ đề cập không liên quan đến bất kỳ hoạt động kinh doanh nào của Huawei tại Mỹ.
Huawei đồng thời khẳng định Skycom, công ty đã giải thể vào năm 2017, là một đối tác kinh doanh hợp pháp và độc lập, chứ không phải một công ty con được che giấu.
Huawei trở thành tâm điểm cuộc đối đầu công nghệ Mỹ - Trung
Nguồn: Nikkei Asia
Huawei đã trở thành một trong những biểu tượng rõ nét nhất của căng thẳng thương mại và công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Phía Bắc Kinh từ lâu cho rằng vụ kiện nhằm vào tập đoàn này mang động cơ chính trị.
Nhà nghiên cứu về Trung Quốc tại Quỹ Jamestown, Sunny Cheung, nhận định dù vụ án tập trung vào các cáo buộc hình sự liên quan đến né tránh lệnh trừng phạt và đánh cắp sở hữu trí tuệ, một phán quyết kết tội Huawei có thể củng cố lập luận của Washington trong chiến dịch hạn chế công nghệ Trung Quốc tại thị trường Mỹ.
“Vụ việc này có thể gây ra những hệ lụy rộng hơn và tiềm tàng ảnh hưởng đến các quốc gia khác trong việc đưa ra hành động đối với Huawei”, ông nói.
Từ năm 2019, Mỹ đã hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ Mỹ của Huawei với lý do an ninh quốc gia, đồng thời đưa tập đoàn vào Danh sách thực thể của Bộ Thương mại Mỹ. Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) cũng cấm các công ty sử dụng ngân sách chính phủ để mua thiết bị của Huawei.
Dù vậy, hoạt động kinh doanh của Huawei vẫn phục hồi mạnh. Năm ngoái, tập đoàn ghi nhận doanh thu cao thứ hai trong lịch sử, bất chấp các lệnh hạn chế của Mỹ nhờ mở rộng tại những thị trường khác. Doanh số điện thoại thông minh và thiết bị điện tử tiêu dùng cũng phục hồi sau giai đoạn sụt giảm mạnh do các biện pháp trừng phạt của Washington. Hãng cho rằng thành công này đến từ chiến lược đầu tư dài hạn vào đổi mới sáng tạo.
“Đầu tư dài hạn vào đổi mới sáng tạo, được hỗ trợ bởi sự tôn trọng tối đa đối với quyền sở hữu trí tuệ, là động lực thúc đẩy sự thành công trong kinh doanh của Huawei”, tập đoàn tuyên bố.
Chuyên gia của Asia Society, Lizzi Lee, nhận định các biện pháp hạn chế của Mỹ đã buộc Huawei phải thay đổi chiến lược đổi mới, đồng thời thúc đẩy tập đoàn xây dựng chuỗi cung ứng và hệ thống công nghệ trong nước. “Sự trở lại của Huawei là một trong những ví dụ rõ ràng nhất về những hậu quả không lường trước được của việc kiểm soát công nghệ”, Lee nhận định.
Các công tố viên Mỹ ước tính họ có thể mất tới 3 tháng để trình bày toàn bộ vụ án.
